İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2022/255 K.2023/532

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davadışı ...t Ticari İşletmesi ile bir satış ofisi yapılması konusunda anlaşma yaptığını, müvekkilinin üstlendiği edimi tüm sorumluluk kendisine ait olmak üzere alt taşeron şirketler vasıtası ile yaptığını, müvekkili şirket ile davalı ...

Ltd.Şti. arasında ... projesinin satış ofisi cephe işleri imalatlarının malzemeli olarak yapılması ile ilgili Taşeron Sözleşmesi imzalandığını, iş bedeli olarak 285.000TL + KDV, işin bitişi olarak 06.10.2016 tarihinin belirlendiğini, davacının avans ödemesi olarak bir tanesi dava konusu çek olmak üzere 2 adet çek verdiğini, davalının taşeron sözleşmesi ile üstlendiği işi yerine getirmediğini, bu nedenle ihtarname keşide edilerek sözleşmenin fesh edildiğini ve çeklerin iadesinin talep edildiğini, davalının sözleşme bitim tarihi itibariyle işi teslim etmediğini,

davalıya Beşiktaş ...Noterliğinin 31/12/2016 tarih ... yevmiye nolu ihtarname keşide edildiğini, ihtarnamede sözleşmedeki iş programına uyulmadığını, gelen ürünlerde eksiklikler ve hatalar olduğunun belirtildiğini, Bakırköy 6.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/126 Değ.İş sayılı tespit dosyası ile işin yapılıp yapılmadığının tespitinin istendiğini, raporda işin ıslahı için 312.045,00TL harcanması gerektiğinin rapor edildiğini, davacı tarafından avans ödemesi olarak davalıya verilen ...

Bankası A.Ş. Küçükçekmece Şubesi 06/01/2017 tarih 7922739 çek nolu 57.000,00 TL. bedelli çekten dolayı borçlu olunmadığının tespitine, çekin ödemek zorunda kalınması halinde ise ödenen paranın istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıya dava dilekçesi TK 35. Maddeye göre tebliğ edilmiş olup davalı davaya cevap vermemiştir. Mahkemece; toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre; davacı .. Tic. Ltd. Şti. tarafından 1 nolu davalı ... İnş. Ltd.

Şti.'ne aralarında kurulan sözleşmenin ilgili maddeleri gereğince 2 adet avans çeki verildiği, çeklerin toplam tutarının 114.000,00 TL. olduğu, dava konusu çeklerin 1 nolu davalı ... Ltd.

Şti. tarafından dava dışı üçüncü kişilere ciro edildiği, çeklerin keşide tarihlerinde ödenmiş olmasından anlaşıldığı, ödenen toplam tutarın 114.000,00 TL. olduğu, çekler nedeniyle yapılan ödemelerin davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, Bakırköy 6.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/126 Değ.İş sayılı tespit dosyası ile sözleşme ile davacı ve davalı ... arasında kararlaştırılan işlerin eksik olduğu ve ancak 312.045TL ye tamamlanabileceğinin tespit edildiği, dava konusu çekin bedelsiz kaldığı, çek nedeniyle davacının davalı ...'a borçlu olmadığı gerekçesi ile.

Davanın kabulüne, davacının ... Bankası A.Ş. Küçükçekmece Şubesine ait 06/01/2017 keşide tarihli, ... nolu, 57.000TL bedelli çek nedeniyle davalı ... Ltd.Şti. ne borçlu bulunmadığının TESPİTİNE, karar verilmiş karara karşı davacı vekili istinafa başvurmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; yargılama sırasında uyuşmazlığa konu çekin yasal süre içerisinde bankaya ibraz edilerek çek bedelinin dava dışı ... Tic. Ltd.

Şti.'ne ödendiğini, buna göre davanın konusunun dava dilekçelerinde belirtildiği üzere çek bedelinin istirdadına dönüştüğünü, ancak yerel mahkemece çekin bedelinin ödendiği hususu dikkate alınmaksızın yalnızca menfi tespit hükmü kurulduğunu, kararın bu yönü ile eksik ve hatalı olduğunu, çek bedelinin istirdadına karar verilmesi gerektiğini belirterek istinafa başvurmuştur.

Dava, eser sözleşmesi kapsamında avans olarak verilen çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti, çek bedelinin dava sırasında ödenmesi halinde istirdadı istemine ilişkin olup davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir.

Davacı vekili taraflar arasında ... projesinin satış ofisi cephe işleri imalatlarının malzemeli olarak yapılması ile ilgili Taşeron Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince davalıya avans çek verildiğini, davalının sözleşme ile üstlendiği işi yapmadığını, müvekkilinin bunun üzerine sözleşmeden dönerek vermiş olduğu avans çekinin iadesini talep ettiğini, davalının anılan çeki iade etmediğini belirterek davaya konu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, çekin yargılama sırasında tahsil edilmesi halinde bedelinin istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kabulü ile davacının ilgili çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.

Menfi tespit davası görülmekte iken borç alacaklıya (davalıya) ödenmiş olursa, menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilir (m.72/6); yani menfi tespit davası (kendiliğinden) istirdat davasına dönüşür; bu hâlde mahkeme menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam eder.Somut olayda, dava menfi tespit davası olarak açılmış, yargılama sırasında davaya konu çek davalının cirosu ile dava dışı 3. Kişiye geçmiş ve 3. Kişinin bankaya ibrazı üzerine çek bedeli 3. Kişiye ödenmiştir.

Davacı da 30/09/2019 havale tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde çek bedelinin ödendiğini ve davanın istirdat davasına dönüştüğünü belirtmiş olup, mahkeme gerekçesinde de bu husus belirtilmiştir. Mahkemece buna göre istirdada karar verilmesi gerekirken, menfi tespit hükmü kurulması hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b2 maddesi ile kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davacının istirdat talebinin kabulü ile davaya konu çek bedelinin davalıdan tahsiline dair yeniden karar verilmesi gerekmiştir.