İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2022/475 K.2023/1009

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davacının ... isimli işyerinde yapılması planlanan inşaat işleri için davalı şirketten fiyat teklifi aldığı, inşaat işlerinde pergola sistemlerinin ve buna bağlı olarak sürme eşiksiz cam sistemlerinin yapılmasının yer aldığını, davacının davalının fiyat teklifini kabul ederek çek ile ödeme yaptığını, fakat daha sonra Kadıköy Belediyesi ile yapılan görüşmeler neticesinde bu sistemin yapılmasından vazgeçildiğini, bu iş hiçbir zaman yapılmamış olmasına rağmen 43.864,38TL tutarındaki ödemenin yapılmış olduğu ve davalının yapmadığı bir hizmete karşılık para alarak sebepsiz zenginleştiğini,

bedelin iadesi için davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalı tarafça haksız itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, tarafların söz konusu işin yapımı hususunda 18.09.2017 tarihinde davacının gönderdiği KDV dahil 123.900,00-TL fiyat teklifi üzerinden anlaştığını, davacının ayrıca motorlu perde yapılmasını da talep etmesi üzerine fiyat teklifinin KDV dahil 149.000,00-TL olarak revize edildiği ve anlaşma sağlandığını, 14.11.2017 tarihli faturaya istinaden 4 adet çek ödemesi yapıldığını, pergola tente sistemi hariç anlaşmaya konu tüm işlerin imalatının eksiksiz yapıldığı ve tam vaktinde montaj ve kurulumunun gerçekleştiğini,

pergola sisteminin imalatının da eksiksiz şekilde gerçekleştirildiği ancak davacı talebi üzerine montaj için bekletildiğini, montaja hazır şekilde üretilip de muhafaza edilen bu ürünlerin siparişinin iptal edilerek bedelinin iadesinin kabul edilemeyeceğini, bu ürünlerin başka siparişlerde kullanılmasının mümkün olmadığını, bekleme süresinde deforme olan ürünlerin davalının deposunda büyük yer kaplaması nedeniyle 01.04.2019 tarihinde hurdaya verildiği ve karşılığında 6.570,00-TL bedel alınabildiğini, davalının bu ürünlerin imalatını yapabilmek için personel çalıştırdığını, hammadde alımı yaptığını,

başka siparişleri iptal etmek durumunda kaldığını, makine çalıştırdığı dikkate alındığında sebepsiz zenginleştiğinden bahsedilemeyeceğini, ödenen sözleşme bedelinin ürünleri uzun süre deposunda bekleten davalının zararını dahi tam karşılamadığını, davalının alacaklı konumda olduğunu, sözleşmenin davacı tarafça feshi haklı olmadığından davacının iade talep ettiği bedelin yüklenici olan davalının zararının tazmini yerine sayılması gerektiğini,

ayrıca yapılacak hesaplamaya sözleşmede bulunmamasına rağmen davalı tarafından gerçekleştirilen ikinci montaja ilişkin ek ücretin de dahil edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, belediyeye yapılmış yazılı bir başvuru bulunmadığından hukuki imkansızlığın ispat edilememiş olduğunu, davacı tarafın Kadıköy Belediyesine müzekkere yazılıp şifahen kendilerine bildirim olup olmadığı hususunun sorulmasının istendiğini ancak sorulması istenen hususun soyut olması nedeniyle reddedildiğini, davacı tarafın sözleşmeden dönme iradesinin haklı sebebe dayanmadığı, davalının menfi zararını karşılamak zorunda olduğu ve iptal edilen sipariş nedeniyle davacının ödemesi gereken zarar miktarının sipariş bedeli kadar olduğu,

her ne kadar bilirkişi raporunda davacının hurda bedelini talep edebileceği belirtilmişse de davanın itirazın iptali davası olduğu,davacının talep edebileceği hususun yalnızca takip talebinde belirttiği hususla sınırlı olacağı,hurdaya ilişkin alacağı bulunuyor ise sonradan açacağı başka bir dava ile talep edilebileceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinafında, hukuki imkansızlık açık bir şekilde mevcut iken yerel mahkemece ifa edilebilirlik konusunda araştırma yapılmadan hüküm verildiğini, Kadıköy Belediyesince iş sahibine işyerine "pergola ve cam sistemlerinin yapılamayacağı" sözlü de olsa bildirilmişken iş sahibinin bu hukuki engeli öğrendikten sonra halen yapımını istediği işin ifasını talep etmesinin beklenemeyeceğini, sonradan imkansızlık durumunun mevcut olduğunu, bunun davalı yükleniciye bildirilmesi ile karşılıklı borçların sona ereceği ve yapılmış olan ifaların sözleşme konusu yok olduğundan sebepsiz zenginleşme ile geri istenmesi gerekeceğini,

davalı tarafından yapıldığı iddia edilen imalatların ve bu imalat için yapıldığı iddia edilen siparişlerin fatura veya benzeri hiçbir kanıt olmadığı halde kabul edildiğini, bedelin koşulsuz iadesi gerekirken zarara mahsup edilmesi ve oluşan zararın tespitinde davalının beyanı ile yetinilmesi ve sadece bu beyan doğrultusunda oluşan zararın, müvekkilin ödediği tutardan mahsup edilmesinin kabul edilemeyeceğini, davalıdan ne bu iş nedeniyle başka firmalardan malzeme için vermiş olduğu siparişlerin, ödemelerin faturası istenmiş ne de imal edildiği iddia edilen ürünlerin imal edildiğine, hangi depoda bulunduğuna,

hurdaya verildiğine ilişkin kayıt delil toplanmadığını, davacının yaptığı bir imalat veya uğranılmış bir zarar mevcut olmadığından ve ispatlanamadığından, ifası mümkün olmayan iş için davalıya ödenmiş olan tutarın sebepsiz zenginleşme çerçevesinde iadesine karar verilmesi gerektiği belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir. Davacı iş sahibi sözleşmeye konu işin yasal açıdan mümkün olmadığını iddia ederek sözleşmeyi feshettiğini belirtmiş ise de bu husus mahkemece hiç araştırılmamıştır.

O halde sözleşmeye konu işin ruhsata tabi işlerden olup,olmadığı; ruhsata tabi işlerden ise bu işin yapılması için ruhsat verilip, verilemeyeceği araştırılarak ruhsat verilemeyecek işler kapsamında ise eser sözleşmelerinde basiretli iş insanı olarak yüklenici sözleşmeyi imzalarken bu hususları araştırarak şayet davacı iddiası doğru ise bunun ifa edilemeyecek olduğunu ihbar yükümlülüğü kapsamında iş sahibine bildirmek zorundadır. Aksi halde tüm zararlardan yüklenici sorumludur.

Fakat yasal açıdan bir engel yok ise ve iş sahibi de sırf bu sebeple sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğine göre sözleşmenin feshinde davacının haksız olduğu kabul edilerek sonuca göre hüküm kurulması gerekirken yetersiz araştırma, eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.Ayrıca mahkemece sözleşmenin feshinin haksız olduğunun tespiti halinde davalı yüklenicinin mahsup talebi kapsamındaki zarar talebi de bulunduğu anlaşılmakla, bunun araştırılması gerektiğinden yükleniciden bu hususlara ilişkin taleplerini HMK 31. Maddesi gereği açıklaması istenerek sonuca göre karar verilmelidir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.