İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2024/1054 K.2024/886

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili talep dilekçesinde özetle; taraflar arasında ...

Çatı İşleri'nin imalat ve teslimine ilişkin 08.08.2017 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme konusu işin yapımına müvekkilince başlanıldığını, karşı tarafın iş yerini süresinde teslim etmemesi ve revize iş programları nedeniyle karşı tarafın kusuru nedeniyle işin süresinde tamamlanamadığını, müvekkilinin ödenen avans miktarından fazla işi yaparak karşı tarafa teslim ettiğini, 01.10.2019 tarihi itibarıyla karşı taraftan alacaklı olduğunu, müvekkili şirketin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini tam, eksiksiz yerine getirmesine rağmen karşı tarafın sözleşme kapsamındaki hakediş onay,

hakediş ödeme ve teminat mektubu düşümlerini gerçekleştirmediğini, taraflar arasında, karşı tarafın hak ediş bedellerini ödememesi, teminat mektuplarının nakde çevrilmesi nedeniyle sorunlar yaşandığını ve ihtar ile sözleşmenin feshedildiğini, daha sonra tarafların bir araya gelerek işin devamı yönünde protokol imzalandığını, imzalanan protokol ile karşı tarafın müvekkilinin ödenmemiş alacaklarının varlığını kabul ettiğini, protokol imzalanması akabinde karşı tarafa iş bu ihtiyati tedbirin konusunu oluşturan 29.12.2023 vade tarihli (01.02.2021 Eski Vade) ...

Mektup Numaralı, 03.02.2020 Düzenleme tarihli 757.145,00.Euro’luk kesin teminat mektubu, 31.01.2020 Düzenleme Tarihli 1.873.383,00.Euro’luk Avans Teminat Senedi verildiğini, karşı tarafın hak ediş bedellerini ödememesine rağmen işin müvekkilince tamamlandığını ve geçici kabule hazır hale getirildiğini, karşı tarafın haksız olarak geçici kabul işlemlerini yapmaktan imtina ettiğini, haksız ve yasal dayanaktan yoksun olarak kesin teminat mektubunu iade etmediğini, kesin teminat mektubunun nakde dönüştürülmesi halinde müvekkili şirketin telafisi imkansız zararlarla karşı karşıya kalacağını, sözleşme konusu işin tamamlandığını,

karşı tarafa teslim edildiğini, sözleşme konusu iş kapsamındaki Ercan Havalimanı'nın yeni terminal binasının ve pistinin açılışının 20.07.2023 tarihinde gerçekleştirildiğini, karşı tarafın, müvekkilinin alacaklarını ödemediği gibi elinde bulunan teminat mektuplarını iade etmediğini, iade edilmeyen kesin teminat mektubunun iptaline yönelik dava ikame edileceğinden, dava neticeleninceye kadar kesin teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.İstanbul 12 ATM'nin 2023/444 D.

İş Sayılı dosyası ile talebin kabulü ile teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinin önlenmesi ile ilgili ihtiyati Tedbir kararı vermiştir.Bunun üzerine, aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen davalı vekili dilekçesi ile taraflar arasında sözleşme imzalanmadığını, ... Cam Çatı İşleri'nin ... firması tarafından üstlenildiğini, sözleşmeye göre yapılacak işin KKTC'de yapılacağını, sözleşmeyi de müvekkili olduğu şirketin ... Sok. No:...

Yenişehir- Lefkoşa/KKTC adresinde bulunan Kıbrıs Şubesinin imzaladığını, bu yönüyle sözleşmenin yabancılık unsuru ihtiva ettiğini, sözleşmenin KKTC Hukuku'na ve Kanunlarına tabi olacağını ve bunlara göre yorumlanacağını, tedbir talebi başvurusunun yetkisiz mahkemede yapıldığını, müvekkili şirketinin ticaret sicilde kayıtlı adresinin "... Mah. ... Sok. No: ... ...

Sitesi Üsküdar/İST" olduğunu, Türk Mahkemelerinin yargı yetkisi bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı tarafın 20.06.2023 tarihinde İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/218 D.

İş sayılı dosyasıyla huzurdaki talebe konu teminat mektubu için ihtiyati tedbir talebinde bulunduğunu, mahkemenin 23.06.2023 tarihli kararı ile tedbir kararı verdiğini, taraflarınca bu karara itiraz edildiğini, itirazları sonucunda tedbir kararının kaldırılmasına karar verildiğini, talep eden vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun kabulüne karar verildiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi'nin 18.12.2023 tarihli 2023/1425 Esas, 2023/1206 Karar sayılı kararı ile talep edenin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiş olup,

İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin tedbirinin kaldırılmasına ilişkin kararının kaldırıldığını, ancak tedbir talep eden tarafından HMK m. 393 uyarınca bir haftalık süre içerisinde ihtiyati tedbirin uygulaması yapılmadığından tedbirin kendiliğinden kalktığını, tedbir talep eden tarafından Lefkoşa Kaza Mahkemesinden 2166/23 numaralı dava dosyası ile de ilgili teminat mektubu için tedbir kararı alındığını, Türk Mahkemelerinden de tedbir talep edilmesinin derdeslik teşkil ettiğini, bu yönüyle de tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla ihtiyati tedbir kararına itiraz etmiştir.

Asıl davayı görmekte olan İstanbul Anadolu 9 ATM duruşmalı yapılan inceleme sonucunda ara kararı ile, ihtiyati tedbir istemine konu teminat mektubunun talebe konu uyuşmazlık kapsamında verildiği, tedbir dilekçesi ve ekleri içeriğinin yaklaşık ispat için yeterli görüldüğü gibi tedbir talep edenin ileride telafisi güç zararların önlenmesi için talebin teminat karşılığında kabulü gerektiği, itiraz edenin itirazının yerinde olmadığı gerekçesi ile Davalının tedbirin kaldırılmasına ve teminata ilişkin talebinin reddine ; tedbirin devamına karar verilmiş, karara karşı ihtiyati tedbire itiraz eden davalı vekili istinafa başvurmuştur.

İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekili istinaf dilekçesi ile, öncelikle davacı tarafın, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/218 D.

İş sayılı dosyası ile aynı mektuba ilişkin ihtiyati tedbir kararı aldığını, şu an itibariyle bahse konu teminat mektubu üzerinde iki tane Türk Mahkemeleri bir tane de KKTC Mahkemeleri tarafından verilmiş tedbir kararı bulunduğunu, derdestlik teşkil etmesi nedeniyle ihtiyati tedbir talep edeninn talebinin reddi gerektiğini, tedbir talep dilekçesindeki beyan ve iddialarının büyük bir kısmının taraflar arasında imzalanan 30.01.2020 tarihli protokol öncesi döneme ait olduğunu, tarafların 30.01.2020 tarihli protokol ile protokol tarihinden önceki döneme ilişkin birbirlerini karşılıklı olarak ibra ettiklerini,

tedbir talep eden firmanın talep dilekçesinde bu döneme ilişkin uyuşmazlıkları sanki güncel uyuşmazlıklar gibi belirtmesinin mahkemeyi yanıltma amaçlı olup tedbir talep edenin kötü niyetli hareket ettiğinin bir göstergesi olduğunu, talep konusu sözleşmenin, sözleşmedeki karşılıklı edimlerin ne oranda yerine getirildiğinin, tarafların karşılıklı alacakları bulunup bulunmadığının, teminat mektubuna konu işlerin tamamlanıp tamamlanmadığının net olarak belirlenmesi gerektiğini,

tedbir konulması istenen teminat mektubunun süreli olduğu dikkate alındığında bu teminat mektubunun paraya çevrilmesinin önlenmesi halinde tedbir sonrası yapılacak yargılamanın teminat mektubu süresi dolmadan bitmesinin mümkün olmayacağını, bunun da müvekkili şirket yönünden telafisi imkansız zarar oluşturacağını, sözleşmede de belirtildiği üzere kesin teminat mektubunun iadesi için müvekkili şirket ile idare (KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı) arasında kesin kabul işleminin yapılması gerektiğini, tedbir talep edenin iddialarının aksine, süresi içerisinde sözleşme konusu işin sözleşme hükümlerine uygun olarak tamamlanmadığını,

tedbir talep eden şirketin bugüne kadar taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiğini, ayıplı ifa nedeniyle havaalanının açılışının geciktiğini ve müvekkilinin zarara uğratıldığını, takdir edilen teminat oranının oldukça düşük olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Talep, eser sözleşmesi kapsamında verilen teminat mektubunun nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulması yönünde verilen ihtiyati tedbir kararına itiraza ilişkindir.İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı HMK'nın 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

HMK'nın 390/3 maddesine göre, tedbir talep eden, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Buradaki ispatın ölçüsü, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralı uygulanırken, iddianın doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir.

Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, talebin haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır. Geçici hukuki koruma kapsamında olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir.

Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur.Somut olayda, iddia ve davanın bulunduğu aşama, İstanbul 19 ATM'nin 2023/218 D.iş sayılı 23/06/2023 tarihli kararı, bu karara karşı aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilenin itirazı üzerine tedbirin kaldırılması yönünde aynı mahkemece verilen 29/08/2023 tarihli kararın istinaf edilmesi üzerine,

istinafın kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53.Hukuk Dairesi'nin 2023/1425 Esas, 2023/1206 Kararı, dosya içinde bulunan tüm belge ve bilgiler hep birlikte değerlendirildiğinde yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği, buna göre şartları oluşmakla mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının yerinde olduğu, dosya içeriğine göre mahkemece takdir edilen teminatın yasanın öngördüğü sınırlar içinde olduğu, itiraz edenin itiraz gerekçelerinin yerinde olmadığı,

mahkemece tedbire itirazın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.