İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2024/364 K.2024/613

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkilinin kendisine ait İstanbul İli Sancaktepe İlçesi ... Mah. ... Pafta ...

Parselde kayıtlı taşınmaz üzerine bir depo inşa edilmesine karar vermesi üzerine taraflar arasında bu yapının mimari projesinin hazırlanması, tüm resmi işlemlerin takip edilmesi hususunda sözleşme imzalandığını, hizmet bedelinin 144.214,00 TL olduğu hususunda mutabık kalındığını, henüz inşa edilen yapının iskan belgesinin alınmadığını, bu süre zarfında davalının sözleşmede belirlenen ücret dışında resmi kurumlara ödenmesi gereken bedeller olduğu gerekçesiyle ödeme talep etmesi üzerine ödeme yapıldığını, ancak bu ödemelere ilişkin belge verilmediğini,

davalının süreci artık takip etmediğini ve kendisine ödenen tutarın ne kadarlık kısmının resmi kurumlara ödendiğinin öğrenilemediğini ileri sürerek, davalı tarafından yerine getirilen ve getirilmeyen işlerin, resmi kurumlara ödenen bedellerin ve müvekkilince davalıya ödenen bedellerin tespiti ile, müvekkilince davalıya fazla ödenen tutardan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 23.03.2017 tarihli talep artırım dilekçesinde, dava değerini 266.714,98 TL artırdıklarını belirterek 286.714,98 TL’nin dava tarihinden itibaren ticari faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, ödemelerin havale niteliğinde olduğunu, taraflar arasında yapılan şifahi anlaşmalar uyarınca İstanbul İli Sancaktepe İlçesi ... Mah. ... Pafta ...

Parselde kayıtlı taşınmaz için mimari proje çizilerek ruhsat alındıktan sonra, binada yapılan değişiklikler ve ilave alanlarla ilgili ayrıca tadilat projesi hazırlandığını, belediyece onaylanarak tadilat ruhsatı alındığını, ayrıca Esenyurt İlçesi ... Mah. ... Ada ...

Parselde kayıtlı taşınmaz için tadilat projesi çizilerek belediyenin onayına sunulduğunu, ayrıca kamu kurumlarındaki işlerin takibi için de talepte bulunulduğunu ve ödemeler yapıldığını, tüm ödemelerin yapılmış olan işlerin ve 3.kişilere ödenmesini talep ettiği bedellerin karşılığı olduğunu, davacının iddiasını ispat etmesi gerektiğini, davacının iş kalemlerini de eksik saydığını, kaldı ki dava konusu dışında davacı şirket yetkilisi ile afet riski altındaki binaların yıkılarak yeniden inşası için başka projelerde de çalışıldığını ve bu hususta vekaletname verildiğini, buna ilişkin davanın derdest olduğunu,

dava ve ıslah konusu edilen alacağa ilişkin zamanaşımı definde bulunduklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, 15. Hukuk Dairesi'nin 03.11.2021 tarih ve 2021/2286 Esas 2021/2025 Karar sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verildiği kararda... " mahkemece, öncelikle yapılan ödemelerin hangi işlere ait olduğu hususunda ispat yükünün davalıda olduğu dikkate alınarak HMK 31.m uyarınca davalıya savunmasına konu olup davacı için yaptığını ileri sürdüğü hangi iş için hangi ödemeleri aldığı hususunun açıklattırılması,

ayrıca iddia ve savunmaya konu tüm taşınmazların tedavüllü tapu kayıtlarının celbi, gerek iddia ve savunmaya konu projelere ilişkin tüm belgeler gerekse daha önce incelenemeyen davalının ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle düzenlenecek rapor sonucuna göre ve davacının yemin deliline dayandığı da dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekir.

Öte yandan dava konusu alacak tutarının davacı tarafça belirlenebilir olması nedeniyle davanın belirsiz alacak davası olarak kabul edilemeyeceği, dolayısıyla kısmi dava olarak kabul edilmesi gerektiği gözetilerek, davalı zamanaşımı definin dava ve ıslah tarihlerine göre ayrı ayrı değerlendirilmemiş olması da doğru olmamıştır." belirtilmiştir.

Kaldırma kararı sonrasında mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacı ile davalı arasında İstanbul ili Sancaktepe İlçesi, ... mahallesi, ... pafta ... parselde kayıtlı taşınmaza ilişkin yapılacak proje ile ilgili işleri konu alan bila tarihli yazılı bir eser sözleşmesinin imzalandığı, davacının iş sahibi, davalının ise yüklenici olduğu,

iş bu dava ile davacının sözleşme kapsamında davalı tarafından yerine getirilen veya getirilmeyen işlerin resmi kurumlara ödenen bedellerin ve davalıya ödenen bedellerin tespiti ile fazladan ödenen tutarın istirdadını talep ettiği, mahkememizce davanın kabulüne dair verilen kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, 15. Hukuk Dairesi'nin 03.11.2021 tarih ve 2021/2286 Esas 2021/2025 Karar sayılı ilamı ile kaldırıldığı, davalının savunmasında ... parsel ile ... sayılı parselin aynı taşınmaz olduğunun ileri sürüldüğü, dosyaya celp edilen tapu kayıtlarında ... sayılı parselin pasif kayıtlarının görüldüğü,

... sayılı parselin yola terk ve işlemleri sonucu ... parsel olduğu daha sorasında ... parsel olarak yeni inşaat ruhsatı ve sonrası tadilat yapı ruhsatı almış olduğu, davalı taraf her ne kadar Esenyurt ilçesi ... mah. ...

Ada ... parselde kayıtlı taşınmaz için tadilat projesi sunulmasının davacı tarafından talep edildiğini buna ilişkin tadilat projesinin çizilip belediyeye sunulduğunu, iddia etmişse de, taraflar arasında buna ilişkin bir sözleşmenin olmadığı, taraf defterlerinde kayıtlı herhangi bir fatura düzenlenmediği,

dolayısıyla davalının buna ilişkin bir hizmet bedeli kazanamayacağının kabulünün gerektiği, taraflar arasında düzenlenmiş 13.01.2013 tarihli 493343-456 sayılı belgenin davaya konu ... parsel için düzenlenmiş inşaat projesi olduğu,davacı tarafça davalıya 25.12.2013 tarihine kadar ödemeler yapıldığı,dolayısıyla taraflar arasındaki hukuki ilişkinin bu tarihe kadar devam ettiğinin kabulünün gerektiği,taraflar arasındaki sözleşmesinin vekalet ile eser sözleşmesinin hükümlerini içeren karma nitelikte olduğu,sözleşmeninin imzalandığı tarihte yürürlükte olan Borçlar Kanunu kapsamında 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu,kısmi ödeme tarihleri de dikkate

alındığında dava tarihi olan 01.11.2013 ve ıslah tarihi olan 23.03.2017 tarihinde alacağın zamanaşımına uğramadığı, davacı tarafın kendi defterlerinde davalı aleyhine borç kaydetmiş olduğu 505.239,00 TLye karşılık banka aracılığıyla 417.264,00 TL tutarlı ödeme gönderdiği, 75.000 TL tutarında ödeme belgesi düzenlediği toplamda 492.264,00 TL ödeme gönderdiği,

kalan 12.975,00 TL bakımından ise herhangi bir belge sunamadığı,dolayısıyla 492.264,00 TL üzerinden sözleşme bedeli olarak belirlenen 170,172,52 TL bedel ile davacı tarafça yapılmış 48.351,50 TL'lik masraf kalemi düşüldükten sonra 492.264,00-170.172,52-48.351,50 =283.739,98 TL bakımından davacının iade talep edebileceği zira diğer iş kalemlerinin yerine getirildiğinin davalı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle tespit edilen bu bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne dair karar verildiği görülmüştür.

Davalı vekili istinafında; davanın zamanaşımına uğradığını, defterlerin usulünce inlenemediğini, kendisine yapılan ödemelerin borcun ödemesi anlamında havale niteliğinde olduğunu, davacının dilekçesinde faiz istediğini açıkça yasal faiz demediğini mahkemenin avans faizine hükmettiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.Dava, taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın istirdatı istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.Davalı vekili istinafında zamanaşımı itirazında bulunmuştur.

Eser sözleşmelerinden kaynaklanan taleplerle ilgili zamanaşımı süresi kural olarak 5 yıl olup, bu süre yine kural olarak talep edilen hakkın muaccel olduğu tarihten başlar.Zamanaşımı yönünden yapılan istinaf incelemesinde.

Dosya kapsamına göre her ne kadar taraflar arasında düzenlenen sözleşme tarihi belli değil ise de, sözleşmeye konu iş ve işlemlerin 2013 yılında yapıldığının anlaşılmasına göre yıl sonu itibarıyla 5 yılık zamanaşımı süresinin gerek dava gerekse ıslah tarihi itibarıyla dolmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir. Faiz yönünden yapılan istinaf incelemesinde.

Davacı vekili dava dilekçesi ile türünü belirtmeden faiz talebinde bulunmuş, ıslahla bunu ticari faiz olarak belirlemiş ise de dava dilekçesinde faiz türünün belirtilmediği durumlarda bunun yasal faiz olduğu kabul edildiğinden mahkemece yasal faize hükmedilmesi gerekirken ticari faiz üzerinden karar verilmesi hatalı olmuştur. Kararın bu yönüyle kaldırılarak yasal faiz yönünden yeniden hüküm kurulması gerekmiştir.

Diğer istinaf sebepleri yönünden ise; mahkemece alınan bilirkişi raporu Daire'mizce verilen ilk karar gerekçesine uygun olmakla mahkemece gerekçeli ve denetime açık rapor doğrultusunda verilen karar usul, yasa ve dosya kapsamına uygun olduğundan davacı vekilinin sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak davanın kısmen kabulüne dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.