İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2024/365 K.2024/492

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkili alt yüklenici davalı tarafça ihale edilen ... Sanayi Sitesi Yapı Kooparetatifi ...

İnşaat Yapım işinin mezkur küçük sanayi sitesi /binaların prefabrike betonarme taşıyıcı sistem elamanlarının üretilmesi, şantiyeye nakliyesi ve montajının yapımını 04.04.2017 tarihli ve 04.10.2017 tarihli sözleşme ile üstlendiğini, sözleşme ile yükümlendiği tüm edimleri ifa ettiğini, davalı kooperatife bu iş için barter olarak müvekkiline devir ve teslimini üstlenmesine rağmen 06.11.2017 tarihli taşınmaz devrine, ibraya dair sözleşmeye konu kendi karşı edimi olan ödeme edimini ifasını gereği gibi ifa edemediğini, müvekkiline 08.11.2017 tarihinde tapuda devri yapılan bu 3 adet barter işyerinin olduğu alan olan ...

Mahallesi ... ada ... sayılı parseldeki arsa ve üzerindeki taşınmazların Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/441 Esas sayılı dosyası ile ... tarafından kamulaştırıldığını, davalı kooperatifin de adına kayıtlı olan küçük işyerlerinin, taşınmazlar üzerine taşınmaz üzerine devre mani ihtiyati tedbir de konmuş olup bedel davasının da devam etmekte olduğunu, somut olayda HMK 389.

Maddede derpiş olunan mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme, kamulaştırma nedeniyle hakkın elde edilmesinin tamamen imkânsız hale geleceği, gecikme sebebiyle ciddi zararlar husule geleceğinden davalı kooperatif adına olan ...

Mahallesi ... ada ... sayılı parseldeki arsa ve üzerindeki davalı kooperatif adına olan taşınmazlar üzerine ihtiyati tedbir konmasını ve kamulaştırma bedel davası da devam ettiğinden Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/441 Esas sayılı dosyasında davalı kooperatif adına, hissesine yatacak kamulaştırma bedelleri üzerine ihtiyati tedbir konmasını talep etmiştir.

Mahkemece, Davacı vekilince, öngerilmeli döşeme plağı, arakat t kirişi, arakat l kirişi, arakat deprem kirişi , kolonlar ve cephe panelleri üretilmesi, şantiyeye nakliyesi ve montajının yapımı konulu eser sözleşmesi nedeniyle dava dışı şirket ile arasında eser sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmede kendisinin alt yüklenici olduğunu, dava dışı şirketin üst yüklenici olduğunu, bir başka deyişle davalı ile üst yüklenici dava dışı şirketi arasında ... Sitesi Yapı Kooparetatifi ...

İnşaat Götürü Bedel İnşaat Yapım işi konulu eser sözleşmesi yapıldığını, yani davalı şirketin, davacı şirketin dava dışı şirketin alt yüklenicisi olduğuna dair bilgisi olduğunu, sözleşme kapsamında davacının edimini ifa ettiğini, sözleşme karşılığı olan 3 adet taşınmazın davalının bilgisi dahilinde davacıya devredildiğini, taşınmaz temlikinden sonra sözleşme konusu parsel ile ilgili kamulaştırma kararı alındığını ve kamulaştırma bedel tespit davasının devam ettiğini, bu durumun davacının zararına sebep olduğunu,

davacının alacağının karşılıksız kalabileceği iddia edilerek sözleşme konusu alandaki davalıya ait taşınmazlar üzerine ve davalının alacağı kamulaştırma bedelinin üzerine ihtiyati tedbir kararı tesis edilmesi isteminde bulunulduğu,

dosya kapsamı ve davacı vekilince ibraz edilmiş belgeler, iddianın içeriği ve dava dilekçesindeki bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, davacının iddiasında haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerektiği, davacının tedbir talebinin kabulü için iddiasında haklılığın yaklaşık olarak ispat edildiğinin bu aşamada kabul edilemeyeceği , dilekçeler aşamasında bulunan dosyada bu aşamada ihtiyati tedbir kararı verilmesini gerektirir mahiyette yaklaşık ispat koşulu oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinafında, taraflar arasındaki sözleşmeler gereği davacıya tapuda devir ve temlik edilen üç adet iş yeri, mahkeme dosyası ile ... tarafından kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedel davasının devam ettiğini, sözleşme gereği barter nedeniyle verilen işyerleri için düşük ve cüzi ödeme yapılacak olduğunu, davalı tarafça tanzim ve imza edilen 6.11.2017 tarihli sözleşmeye konu iddilerin ifa edilmediğini ve bu nedenle menfi-müspet zararlarının oluştuğunun sabit olduğunu, davalı garantör olmasına rağmen karşı edimi olan ödeme edimini hiç ya da gereği gibi ifa etmediğini,

mevcut durumda değişme olursa hakkını elde edilmesinin tamamen imkansız olacağını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı HMK'nın 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

HMK'nın 390/3 maddesine göre, tedbir talep eden, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Buradaki ispatın ölçüsü, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralı uygulanırken, iddianın doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir.

Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, talebin haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır. Geçici hukuki koruma kapsamında olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir. Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur.

Somut olayda, davacının müspet-menfi zarar talebi, sözleşmeye konu taşınmazın kısmen kamulaştırılması iddiasına dayandırılmış olup, eser sözleşmesinin niteliği, iddia edilen olgu karşısındaki tarafların kusur durumları dikkate alındığında yaklaşık ispat koşulunun sağlanamadığı gerekçesiyle mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.