İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2026/540 K.2026/590

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında inşaat ve montaj işlerini konu alan 8.12.2020 tarihli ve 01 Nisan 2021 tarihli iki ayrı sözleşme imzalandığını, sözleşmeler kapsamında davalı şirkete iki ayrı kesin teminat mektubu verildiğini, bilahare işin kapsamının daraltılması nedeniyle söz konusu teminat mektuplarının tadil edildiğini, işin başlamasında ve devamında davalı şirketten kaynaklanan sorunlar ve gecikmeler yaşandığını, asıl iş sahibi olan ...

A.Ş tarafından tüm taşeronlara davalı şirket sözleşmesinin feshedildiğini bildirdiğini, akabinde davalı şirket tarafından fesih kararının iptal edildiğinin bildirildiğini, müvekkili şirket tarafından davalıya gönderilen 17.09.2025 tarihli yazı ile; gecikmelerden, ilave işlerden, üçüncü kişilerin verdiği zararlardan, kapsam azaltmalarından, sözleşmeye aykırılıklardan ve benzeri nedenlerden dolayı uğranılan toplam 48. 549.

618,76 USD' nin talep edildiğini, ihtiyati tedbir kararından sonra tahkim başvurusunda bulunacaklarını belirterek iki teminat mektubuyla ilgili olarak öncelikle teminatsız aksi halde teminatlı olarak, teminat mektuplarının çözülmemesi, nakde dönüştürülüp davalı şirkete ödenmemesi, üçüncü şahıs ve şirketlere devir ve temlik edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararına karşı karşı taraf vekilince, uyuşmazlıkta yabancılık unsuru bulunduğu ve sözleşmelerde tahkim şartı yer aldığı ileri sürülerek mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş ve esastan da ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi istemiştir.

İtiraz üzerine mahkemece murafaalı yapılan inceleme sonucunda istinafa konu 19.02.2026 tarihli ara karar ile; talep konusu teminat mektuplarını düzenleyen banka genel müdürlüklerinin mahkemenin yetki alanında kalması, ...Bankası tarafından düzenlenen teminat mektubunda İstanbul Mahkemelerinin yetkili kabul edilmiş olması, diğer teminat mektubunda Ankara Mahkemelerinin yetkisi kabul edilmiş ise de uyuşmazlığın niteliği itibariyle iş bu mektuplar yönünden asıl davanın birlikte görülecek olması, dosyadaki beyanlara göre yetkili mahkeme ve görev kapsamında tam bir uyuşma bulunmaması,

İstanbul Tahkim Merkezi mi yoksa Milletlerarsı Tahkim Merkezi mi ya da Mersin Mahkemelerinin mi yetkili olacağı hususunda kesinleşmiş bir karar olmaması, teminat mektuplarının aynı uyuşmazlıktan kaynaklanması sebebiyle yetki itirazının reddine, esas bakımından ise bu aşamada davacı yüklenicinin yapmış olduğu iş ve hakediş yönünden teminat mektubunun paraya çevrilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı henüz tespit edilmediğinden ve paraya çevrilmesi halinde telafisi imkansız zararlar doğması muhtemel olduğundan esasa yönelik itirazlar da reddedilmiştir.

Karara karşı istinaf başvurusunda bulunan karşı taraf vekili istinaf talebinde özetle; olayda yabancılık unsuru bulunduğu için MTK' ya göre mahkemenin yetkili olmadığını, talep eden tarafça tedbir kararından sonra süresinde tahkim davası açılmadığından tedbirin kendiliğinden ortadan kalktığını, teminat mektuplarındaki yetki şartının somut uyuşmazlıkta uygulanmayacağını, esasla ilgili olarak ise tedbir şartlarının bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Talep, inşaat ve montaj işleri konu alan eser sözleşmeleri kapsamında talep eden taşeron şirket tarafından karşı taraf yüklenici şirkete verilen kesin teminat mektuplarının( tadil edilmiştir) paraya çevrilmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkindir. Dosya kapsamı, taraf beyanları ve sözleşme hükümlerine göre somut uyuşmazlığa konu sözleşmelerde tahkim şartının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki usule dair uyuşmazlık tahkimden önce ihtiyati tedbirde yetkili mahkemeye ilişkidir.

Talep eden tarafça talep dilekçesinde yabancılık unsuru belirtmemiş ise de karşı taraf vekilince olayda yabancılık unsuru olduğu ileri sürülmüş olmasına rağmen mahkemece bu konuda hiçbir değerlendirme yapılmamıştır.

Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık teminat mektubu ilişkisinden değil, eser sözleşmesinden kaynaklandığından teminat mektubundaki yetki kaydının taşeron ile yüklenici arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümünde dikkate alınması da doğru olmamıştır.

O halde mahkemece yapılması gereken iş, uyuşmazlığın çözümünde taraflar arasındaki hukuki ilişkinin hangi usul rejimine ( HMK mı MTK mı) tabi olduğunun belirlenmesi açısından olayda yabancılık unsuru olup olmadığının değerlendirilmesi,

sonrasında mahkemenin yetkili olup olmadığı teminat mektubundaki yetki şartına göre değil, uyuşmazlığın temelini oluşturan her iki sözleşmenin niteliği ( eser sözleşmesi ) dikkate alınarak belirlenmesi olmalıdır.Açıklanan nedenlerle, karşı taraf vekilinin sair istinafları incelenmeksizin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.