İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi E.2024/1485 K.2024/1002

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz üyesince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri: Davalı vekili süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; davacı tarafça dosyaya sunulan Yargıtay kararlarının görev hususunda çelişki yarattığını, davaya cevap dilekçesinde görev itirazında bulunduklarını, bunun üzerine davalı tarafça dosyaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna dair Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2017/2916 E. , 2017/3730 K. Sayılı kararı başta gelmek üzere çok sayıda Yargıtay kararı sunulduğunu, davacı,

müvekkil şirketin ticari olarak otomobil alım satım faaliyeti ile iştigal etmediğinden bahisle tüketici kanunu kapsamında satıcı kabul edilemeyeceğinden bahisle görevli Mahkeme'nin Yargıtay içtihatları doğrultusunda Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu ileri sürdüğünü, davacı tarafça dosyaya bu doğrultuda sunulan içtihatların çelişkili olduğunu, yerel mahkemenin farklı bir gerekçe ile görevsizlik kararı verdiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yargılama konusu olayda: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... adlı şirketle yaptığı Franchise sözleşmesiyle birlikte, yine ... adlı şirketin alt kiracısı olarak dava konusu taşınmazı kiraladığını, müvekkili üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirmesine rağmen; alt kiracısı bulunduğu davalı ... isimli şirketle, ...ne kiraya veren konumundaki ...sta AVM arasında yaşanan uyuşmazlık nedeniyle, hiçbir kusuru olmamasına rağmen sözleşmesi devam ederken mecurdan Edirne İcra Müdürlüğü'nün ...

Talimat sayılı dosyası ile cebri icra yoluyla tahliye edildiğini, davalıların anlaşmazlığı nedeniyle zorla tahliyesi edilmesi nedeniyle zarara uğradığını, müvekkilin uğrayacağı zararın tespiti için Edirne 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/32 D.iş dosyasından tespit yapıldığını, müvekkili şirketin gerek menfi gerekse müspet zararlarının dışında müvekkili şirketten kaynaklanmayan sebeplerden dolayıda maddi ve manevi zararları doğduğunu belirterek,

şimdilik ilerde artırılmak üzere yapılan masraflar için 2.000 TL çalışanlara ödenen tazminatlar nedeniyle uğranılan zarar için 2000 TL malzemeler için 2000 TL ticari faaliyetine devam edememesi neticesinde mahrum kalının maddi zarar için 2000 TL davalı ...ne ödenen fazla franchse bedeli için 2000 TL'sinin tahsiline, tespit dosyasında yapılan ve ihtarname masrafları ile yargılama ücretleri ve vekalet ücretinin karşı yandan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; görevsizlik kararı ile dosyanın İstanbul Anadolu Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Kamu düzeni ve istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan incelemede: Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceği düzenlenmiştir. " 556 sayılı KHK'nın 71/1. maddesi “Bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen davalarda, görevli mahkeme ihtisas mahkemeleridir.

Bu mahkemeler tek hâkimli olarak görev yaparlar. Asliye hukuk ve asliye ceza mahkemelerinden hangilerinin ihtisas mahkemesi olarak görevlendirileceği ve bu mahkemelerin yargı çevresini, Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu belirler.” hükmünü amirdir. Ayrıca 5846 sayılı Kanundan doğan haklar ile 551, 555 ve 554 sayılı KHK'lardan doğan haklara ilişkin uyuşmazlıkları çözme görevi de ihtisas mahkemelerine bırakılmıştır.

Davacı, 556 sayılı KHK'dan kaynaklanan uyuşmazlık nedeni ileri sürmemiş, sözleşmenin feshi nedeniyle uğradığı zararın tahsilini istemiştir. Davada franchise veren davalı şirket lehine 5846 sayılı FSEK ve 556 sayılı KHK hükümlerinden kaynaklanan hakların varlığı iddia edilmeyip bu yönde bir uyuşmazlık bulunmadığı gibi Franchise sözleşmesi nedeniyle tescilli bir sınai hakka dayalı niza dahi söz konusu değildir.

Davacının talebi 556 sayılı KHK kapsamında tescilli bir sınai hakka dayalı olmadığından uyuşmazlığın İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir." (Emsal Karar: Yargıtay 20 HD-2016/13541 Esas, 2017/512 Karar) Somut olayda; davacı ile davalı ...i arasındaki sözleşmenin incelenmesi, tarafların tacir, sözleşmenin franchise olması durumunda Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olacağının değerlendirilmesi gerekir.

(Emsal: Yargıtay 11. HD-2020/3107 Esas, 2021/6685 Karar) Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, mahkeme kararının yerinde olmadığı, istinaf sebebi yerinde olduğundan HMK 353/1-a.3 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.