İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 55. Hukuk Dairesi E.2023/4520 K.2023/528

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkında düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri: Davalı süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemenin görevsizlik kararı doğru olmakla birlikte, Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemesinin hiçbir şekilde yetkisi bulunmadığını, genel yetki kuralları ve yaptıkları yetki itirazı uyarınca da, yetkili mahkemenin Küçükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu, karara bu yönden itiraz ettiklerini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı, oto/filo kiralama alanında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, davalı tarafından kiralanan araç kira bedelleri, hasar bedelleri ve ihlalli geçiş bedellerinin şirkete ödenmediğini, bunun üzerine davalı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla davalı borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazın iptaline, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, Küçükçekmece Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, davanın araç kiralama sözleşmesinden kaynaklandığını ve uyuşmazlığın çözümünde araç kira sözleşmesi hükümlerinin uygulanacağını, yurtiçi ve yurtdışı ticari faaliyet sürdüren, 150 araca yakın kiralama yaptıklarını, halihazırda ... firmasından kiralama hizmeti satın aldığını, dava konusu dönemde ... firmasının sıfır araç tedarik sıkıntısı yaşadığını, kendine ait olmayan araçlar tedarik ederek geçici olarak firmalarına tahsis edildiğini, bu dönemde hesap hareketlerinde bir kargaşa yaşandığını,

dava konusu ihtilaftan icra takibi sonrası haberdar olduğunu, şirketlerinde çalışmış bir şahsın şirket adını kullanarak, şifahi bir şekilde hiçbir yetkisi bulunmamasına rağmen araç tedarik ettiğini ve faturayı şirkete yönlendirdiğini anladıklarını, usulsüz şekilde fatura edilen araçların da yine kendisi ile ilgisi olmayan kişilere tahsis edildiğini öğrendiklerini, davacının tarafınca yapılan bir kira sözleşmesi olmadığını bildiği halde işbu davayı açtığını belirterek davanın öncelikle usule ilişkin ilk itirazları yönünden usulden reddine, esasa girilmesi haline esasa ilişkin itirazları kapsamında esastan reddine,

kötü niyetli davacının tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkeme, taraflar arasında temel olarak kira ilişkisi uyuşmazlık konusu olduğundan, uyuşmazlığın çözüm yerinin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatiyle, HMK'nin 114/1-c ve 115/2 maddeleri hükmü gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermiştir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir.

Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir.

Küçükçekmece İcra Dairesinin ... sayılı dosyasının davacı tarafından davalı aleyhine toplam 323.190,00 TL alacak için başlatıldığı, icra takibine konu faturaların, araç kira bedellerine, araç hasar bedellerine ve araç HGS kullanımlarına ilişkin olduğu, davacının dava dilekçesinde, davacının oto kiralama alanında faaliyet gösterdiği belirtilmiş, davalı tarafından kiralanan araç kira bedellerinin, hasar bedellerinin ve ihlalli HGS bedellerinin ödenmediği için icra takibi başlattıkları iddia edilmiştir.

Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu, bu davada kamu düzenine ilişkin kesin bir yetki kuralı bulunmadığı, kira alacağının götürülecek borçlardan olması nedeniyle alacaklının ödeme zamanındaki ikamet mahkemesinde yetkili olduğu, davacının adresinin İstanbul ili Eyüp ilçesi olduğu, İstanbul Adliyesinin yetki sınırları içerisinde kaldığı, davalının Küçükçekmece mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek yetki itirazında bulunduğu, HMK.nun 19/4. maddesinde.

"Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir" hükmü bulunduğu, istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; dairemizce duruşma yapılmasına gerek olmadığı,

dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasal gerektirici nedenlere göre karar verilmiş olması sebebiyle, incelenen mahkeme kararının HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, istinaf sebepleri yerinde olmadığından başvurunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M