İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2020/501 K.2023/1661

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde ZMM sigortalı bulunan ... plaka sayılı araç ile, diğer davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde trafik sigortalı bulunan ... plaka sayılı motosikletin çarpışması neticesinde meydana gelen 27/03/2013 günlü trafik kazasında motosiklette yolculuk etmekte bulunan vekil edeninin ağır bir biçimde yaralanarak sakat kaldığını, kazanın oluşumunda her iki araç sürücüsünün de kusurlu bulunduğunu beyanla;

fazlaya ilişen haklar saklı kalmak ve bilirkişi raporu aracılığı ile uğranılan kalıcı iş göremezlik zararının tespitinden sonra arttırılmak kaydıyla her bir davalıdan 1.000,00'er-TL olmak üzere toplam 2.000,00-TL maddi tazminatın araç sürücülerinin kusur durumları ve poliçe limitiyle sınırlı olarak davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş, 18/06/2019 günlü ıslah dilekçesi ile de ...

Sigorta A.Ş'ye yönelik maddi tazminat talep miktarını 25.769,08-TL'ye çıkarttıklarını açıklamıştır. Davalılar vekilleri aracılığıyla ayrı ayrı verdikleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesini savunmuşlar; davalı ... Sigorta A.Ş vekili ayrıca hatır taşıması nedeniyle zarar miktarından indirim yapılmasını istediklerini bildirmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda: kazaya karışan ... plaka sayılı motosikletin ...

Sigorta A.Ş nezdinde, ... plaka sayılı aracın da davalı ...

Sigorta A.Ş nezdinde ZMM sigortalı bulunduğu, kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı motosiklet sürücüsü ...'ın %75 oranında, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nın ise %25 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araçta yolcu olarak bulunan davacının ise kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı, ayrıca davacı kaza anında kask takmamış olsa da yaralanması niteliği gözetildiğinde kask takmamasının yaralanmasına etkisi olmadığı nedeniyle müterafik kusurunun da mevcut olmadığı, davacının kaza neticesinde %3,3 oranında maluliyete uğradığı ve iyileşme süresinin de 9 ay olduğu ancak davacının ...

Sigorta şirketinden ödeme almış olması nedeniyle onun hakkında açtığı davadan feragat ettiği bu durumda davacının aktüer bilirkişi raporu ile belirlenen zararının kusura isabet eden 25.769,08-TL'lik kısmından ... Sigorta'nın sorumluluğu yoluna gidilmesi gerektiği şeklindeki özet gerekçeyle; -Davalı ... Sigorta aleyhine açılan davanın feragat nedeni ile REDDİNE, -Davalı ...

Sigorta aleyhine açılan davanın KABULÜ ile 25.769,08-TL sürekli iş görmezlik tazminatının 18/04/2016 temerrüt tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Davacı ve davalı ... Sigorta A.Ş vekillerinin beyanları dikkate alınarak Davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine açılan davada taraflar lehine masraf ve ücreti vekalet takdirine YER OLMADIĞINA, karar verilmiştir. Karara karşı davalı ...

Sigorta A.Ş tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri; davacının ... plaka sayılı araçta hatır için taşındığı dosya kapsamından anlaşıldığı halde hatır taşıması indirimi yoluna gidilmeksizin karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, bu nedenle ve resen tespit edilecek sebeplerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması gerektiğine yöneliktir.

Dava; trafik kazası neticesinde meydana gelen bedensel zarara dayanılarak açılmış maddi tazminat isteğine ilişkin olup; davalı vekilinin istinaf yasa yoluna başvuru dilekçesinde açıkça ileri sürülen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda.

Menfaat karşılığı olmayan taşımalarda, kaza tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51.madde hükmü uyarınca (benzer düzenleme 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 43.maddesinde de mevcuttur) tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Ancak bir hatır taşımasından söz edebilmek için de yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır.

Bu bakımdan hatır taşıması ilişkisinin değerlendirilmesinde, taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemli olup, yarar ekonomik olabileceği gibi ortak toplumsal yararları da ilgilendirilebilir. Taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin (sürücü) bir çıkarı veya yararı bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde; yapılan yargılama sırasında istinaf eden sigorta şirketi tarafından ısrarlı bir biçimde olayda hatır taşıması bulunması nedeniyle belirlenecek tazminatlardan hatır taşıması indirimi yapılması suretiyle hüküm tesis edilmesi istenilmiş olduğu halde mahkemece davalının bu talebi üzerinde durulmadığı ve konuya ilişkin olarak olumlu veya olumsuz bir görüş açıklanmadığı tespit edilmiştir. Ne var ki dosya kapsamından davalı ...

Sigorta A.Ş vekili tarafından dosyaya ibraz edilen ve bilirkişi raporlarına karşı itirazlarını içeren 02/07/2019 günlü dilekçede; olayda hatır taşıması olduğu şeklindeki iddialarını tekrarladığı ve davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 22/10/2019 günlü dilekçe ile taşımanın hatır taşıması olduğuna ilişkin iddiaları kabul etmediklerini, zira olay günü araç sürücüsü ile vekil edeninin bir ortamdan birlikte ayrıldıklarını ve aynı yöne gitmekte olduklarından vekil edeninin araca binmek zorunda kaldığını, burada ahlaki bir görevin ifasının söz konusu olduğunu beyanla hatır taşıması indirimi yapılmaması gerektiğini bildirdiği görülmüştür.

Hal böyle olunca aynı ortamdan birlikte ayrılan araç sürücüsü ve davacının birbirlerini tanıdıkları ve arkadaş oldukları sabit olup, bu taşımanın bir bedel karşılığında olduğu veya araç sürücüsünün yararına yapılan bir taşıma niteliğinde bulunduğu ileri sürülüp kanıtlamadığı gibi araç sürücüsü ile davacının yakın akraba oldukları da bildirilmediği gözetildiğinde, ahlaki bir görevin ifasının söz edilemediğine göre;

mahkemece taşımanın hatır taşıması niteliğinde olduğu kabul edilerek istinaf eden davalı sigorta şirketi aleyhine belirlenen tazminat miktarından yerleşik yargısal uygulamalar doğrultusunda %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekirken bunun yapılmamış olması isabetsiz olmuştur.

Ancak bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m. 353/1-b/2 hükmü uyarınca kaldırılmasına ve istinaf yasa yoluna başvuru konusu yapılmayan hususlar nedeniyle taraflar yararına oluşan usuli kazanılmış haklara dokunulmaksızın ve fakat harcın kamu düzeninden olduğu gözetilerek; sadece ilk derece mahkemesince davalı ...

Sigorta A.Ş aleyhine hüküm altına alınan maddi tazminat miktarından %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak ve fakat yapılan indirimin takdiri indirim olması nedeniyle reddedilecek kısım bakımından istinaf eden davalı taraf yararına vekalet ücreti takdiri gerekmediği ve aynı nedenle yargılama giderleri yönünden taraflar arasında paylaştırma yapılamayacağı da dikkate alınarak, istinaf eden davalı yararına düzeltilmek suretiyle yeniden esas hakkında hüküm tesis edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1-İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 19/11/2019 tarih ve 2016/431 Esas 2019/1072 Karar sayılı kararına karşı davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenle KABULÜNE, a-)İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ...

Sigorta A.Ş tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan 441,00-TL istinaf karar ve ilam harcının talep halinde adı geçen davalıya iadesine, b-)İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, c-)İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin ise takdiren üzerinde bırakılmasına, 2-İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 19/11/2019 tarih ve 2016/431 Esas - 2019/1072 Karar sayılı kararının HMK.m.353/1-b/2 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, a-)Davalı ...

Sigorta A.Ş aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle REDDİNE, b-)Davalı ... Sigorta (yeni unvanı ...

Sigorta A.Ş'dir) aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile 20.615,26-TL sürekli iş görmezlik tazminatının 18/04/2016 temerrüt tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin ise REDDİNE, c-)Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 1.408,23-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 29,20-TL peşin harç ve 84,60-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 113,80-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.294,43-TL'nin davalı ...

Sigorta A.Ş'den( yeni unvanı ... Sigorta A.Ş ) tahsili ile Hazineye gelir kaydına, ç-)Davacı tarafından yapılan 143,00-TL ilk gider, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti, 196,15-TL harçlar, tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere 1.839,15-TL yargılama giderinin davalı ... Sigorta A.Ş'den (yeni ünvanı ... Sigorta A.Ş) alınarak davacıya verilmesine, d-)İlk derece mahkemesi kararına karşı sadece davalı ...

Sigorta A.Ş tarafından istinaf yasa yoluna başvurulduğu ve verilen karar sadece istinaf eden yararına kaldırıldığından; istinaf eden davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hak nedeniyle, ilk derece mahkemesi tarafından belirlenen 3.029,29 -TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş'den (yeni unvanı ...