İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2022/169 K.2025/1407

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARA R

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 19/01/2019 kaza tarihinde, davalı şirketin maliki olduğu, müvekkili nezdinde ... poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın, ... plaka sayılı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili tarafından zarar gören araç için 9.918,75-TL ödeme yapıldığını, sigortalı araç sürücüsü ... ...'un kazanın meydana gelmesinde % 75 oranında kusurlu, ayrıca ehliyetsiz olduğunu, müvekkilinin ...

Genel Şartları uyarınca sigortalısı davalıya rücu hakkının bulunduğunu, ödenen bedelin rücuen tahsili için davalı aleyhine Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası kapsamında başlatılan icra takibinin, davalıların haksız itirazı sonucunda durdurulduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının % 20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.Davalılar vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince; ... sigortacısı davacının, sigortaladığı davalı şirketin maliki olduğu aracın karıştığı kaza sebebiyle dava dışı zarar gören araç için değer kaybı bedeli olarak 9.918,00-TL ödediği, kaza tespit tutanağında sigortalı aracı kullanan ... ehliyetine el konulması nedeniyle kaza sırasında ehliyetsiz olduğunun anlaşıldığı, davalı araç sürücüsünün yüzde elli oranında kusurlu olduğu, dava dışı araçtaki gerçek değer kaybının 4.500,00 TL olduğu, kusur oranı gözetilerek bu bedelin yarısı oranında davacının rücu hakkı olduğu gerekçesiyle; a-davanın kısmen kabulü ile,

davalının Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın 2.250,00 TL asıl alacak yönünden iptaline, takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte takibin devamına,b-alacak likit olmadığından inkâr tazminatı talebinin reddine,c-fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili ile davalılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Davalılar vekilinin istinaf nedenleri; alınan bilirkişi raporundaki kusur oranını kabul etmedikleri, sürücü ...'ın kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, mahkemenin hatalı rapora dayanarak karar verdiği,

ehliyetsizlik sebebine dayalı olarak rücu talebinde bulunulamayacağı, lütuf ödemesinin müvekkillerinden talep edilemeyeceği hususlarına ilişkindir.Davacı vekilinin istinaf nedenleri; davalı sürücü ...'ın %75 oranında kusurlu olduğu, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda tarafların eşit oranda kusurlu olduğuna ilişkin belirlemenin hatalı olduğu, ...'un ehliyetsiz olduğu hususu detaylı şekilde değerlendirilmeden kazaya karışan tarafların eşit kusurlu olduğu tespitine dayalı raporun mahkeme tarafından hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğu, hususlarına ilişkindir.Dava;

... sigorta poliçesini düzenleyen sigortacının geçerli bir ehliyetname olmaksızın araç sevk nedenine dayanarak, 3.kişi hak sahibine poliçe kapsamında yaptığı ödemenin sigortalısından rücuan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.(1)Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde (-aşağıda (2) nolu maddede açıklanacak husus hariç olmak üzere-) usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına;

yargılama sırasında alınan 14/03/2021 tarihli bilirkişi raporunun kusura ve rücu talebine konu değer kaybı alacağına dair belirlemelerin dosya kapsamıyla ve olayla uyumlu, gerekçeli ve denetlenebilir olması nedeniyle rapora itibar edilerek hüküm kurulmasında ve sigortalı aracın kaza anındaki sürücüsünün ehliyetnamesinin bulunmadığı gerekçesiyle davacı yararına rücu koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle,

zarar gören araçtaki gerçek değer kaybı bedelinin 4.500,00-TL olduğu ve (%50) kusur oranına göre davacının 2.250,00-TL rücuya konu alacağının olduğu değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekili ve davalılar vekilinin bu hususlara temas eden istinaf nedenlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

(2)KTK'nın 95. Maddesinde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir" hükmüne yer verilmiştir.

Poliçenin düzenlenme ve kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesinde ise; tazminatı gerektiren olayın, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmesi halinde, sigortacının işletene kusur oranında rücu edebileceği belirtilmiştir.Somut olayda;

kazaya karışan aracın davacı nezdinde düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçesinin tarafının davalı ... ...Tarım Ürünleri Pazarlama San ve Tic Ltd Şti olduğu, davalı ...'un araç sürücüsü olduğu, 2918 sayılı KTK'nin 95/2 ve Genel Şartların B.4 maddeleri uyarınca, sigortacı tarafından rücu davalarının ancak kendi akidi olan sigorta ettirene karşı açılabileceği,

davalı ... ile davacı arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığından söz konusu iddiaların adı geçen davalıya karşı ileri sürülemeyeceği göz önünde bulundurularak davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile kabulüne karar verilmesi hatalı olup davalının istinaf talebi bu nedenle yerindedir.Sonuç olarak;

yukarıda (1) nolu maddede açıklanan hususlardaki tüm istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b/1.maddesi hükmü gereğince ayrı ayrı esastan reddine, yukarıda (2) nolu maddede açıklanan hususta davalı ...'un yerinde görülen istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1-b/2 madde hükmü gereğince, davalı ... aleyhine açılan davanın reddi yönünde yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,1-Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/06/2021 tarih ve 2020/404 Esas 2021/504 Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin ve davalı ... ...Tarım Ürünleri Pazarlama San ve Tic Ltd Şti'nin istinaf başvurusunun (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle KISMEN KABULÜNE,

a-)İstinaf eden davalı ... ...Tarım Ürünleri Pazarlama San ve Tic Ltd Şti'nden alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin olarak yatırıldığı anlaşılan 59,30-TL harcın düşümü ile kalan 556,10-TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf yasa yoluna başvuran davalı ... ...Tarım Ürünleri Pazarlama San ve Tic Ltd Şti'nden tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

b-)İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından yatırılması gereken 615,40-TL harçtan peşin yatırılan 59,30-TL harcın düşümü ile bakiye 556,10-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,c-)İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,d-)İstinaf yasa yoluna başvuran taraflar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerinde bırakılmasına,

2-)Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/06/2021 tarih ve 2020/404 Esas - 2021/504 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, a-)Davanın KISMEN KABULÜNE, -Davalı ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın 2.250,00 TL asıl alacak yönünden iptaline, takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte TAKİBİN DEVAMINA,

fazlaya ilişkin istemin reddine,-Alacak likit olmadığından inkâr tazminatı talebinin reddine,-Davalı ... aleyhinde açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,b-)Harçlar Kanunu gereğince tahsili gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 181,30 TL nispi harcın mahsubu ile bakiye 434,10 TL harcın davalı ... ...Tarım Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvuru harcı + 181,30 TL peşin nispi harç + 7,80 TL vekalet harcından ibaret toplam 243,50 TL harcın davalı ... ...Tarım Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret

Limited Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine, c-)Davacı tarafından sarf olunan (900,00 TL bilirkişi ücreti + 71,50 TL posta/tebligat/ müzekkereden ibaret) 971,50 TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 204,01 TL' sinin davalı ... ...Tarım Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsil edilerek davacıya ödenmesine,

bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,ç-)Davalı tarafça sarf olunan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,d-)Sarf olunmayan gider/delil avansının karar kesinleştikten sonra ilgilisine iadesine,e-)6235 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13 ncü fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve yargılama giderinden sayılan (Taraf başına 330,00 x 2 saat= 660,00) X 2 = 1.320,00 TL arabulucuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre hesap edilen 277,20 TL'sinin davalı ... ...Tarım Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden 1.042,80 TL'sinin ise

davacıdan tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA,f-)Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine hüküm altına alınan dava değerine göre yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 2.250,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ...Tarım Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine,

g-)Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ... ...Tarım Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi lehine red olunan dava değerine göre hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı ... ...Tarım Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ödenmesine,h-)Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ... lehine red olunan dava değerine göre hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT md. 7/2 gereğince takdir olunan 1.587,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı ...'a ödenmesine,