İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2022/2143 K.2023/664

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın 30/07/2013 tarihinde ...nin sevk ve idaresinde olan ... plakalı araçta yolcu konumundayken karşı istikametten gelmekte olan davalı ...in kullanmakta olduğu tescilsiz araç ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında yaralandığını, müvekkili ...'un kazanın meydana gelmesinde yolcu konumunda olması sebebiyle kusursuz olup kazada araç sürücüsü ... ve davalı ...in kusurlu bulunduklarını belirterek, müvekkili ...'un 30/07/2013 tarihinde trafik kazası neticesinde sakat kalması ile kazadan sorumlu araçlardan biri olan ... plakalı aracın sigorta şirketi olması sebebiyle ...

A.Ş'den kaza tarihinden itibaren başlayarak işleyecek olan faiziyle birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000 TL tutarındaki maddi tazminatın davalılardan tahsiline ve 20.000 TL tutarındaki manevi tazminatın davalı ...den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 27.02.2018 tarihli dilekçesiyle maddi tazminat talebini 117.065,81 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... vekili; müvekkil kurumun davacı tarafa aktüer raporu ile hesaplanan 26.523 TL tutarındaki maluliyet tazminatını 23/06/2014 tarihinde ödediğini, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya ödenmiş veya ödenen rücuya tabi tazminat miktarının araştırılarak müvekkili kurumca davacıya ödenecek olan tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... (...) Sigorta A.Ş vekili; mutlak surette kusur incelemesi yaptırılmasını ve davacı yolcunun kusuru tespit edilirse müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili; öncelikle ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkilinin olayın meydana gelmesinde kusursuz veya çok hafif kusurlu olduğunu, talep edilen maddi ve manevi tazminat taleplerinin haksız ve fahiş olduğunu belirterek, öncelikle yetkisizlik kararı verilerek davanın yetkili Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, eğer esasa girilecekse müvekkili hakkında açılan davanın ve tazminat taleplerinin reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda. 1-Davacının maddi tazminat davasının kabulü ile. 117.065,81 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş (Eski ünvanı ... Sigorta A.Ş) yönünden dava tarihi olan 09/09/2014 tarihinden itibaren, davalı ... yönünden temerrüt tarihi olan 20/06/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacıya verilmesine, 2-Davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü - kısmen reddi ile.

10.000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 30/07/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile davalı ...den tahsiline, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, verilen karar davalı ... Sigorta vekili ile davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf edilmesi üzerine dairemizin 28/01/2021 tarih ve 2019/266 esas 2021/169 karar sayılı ilamı ile. "Somut olayda, davacı tarafa ...

Fonu tarafından 27/02/2014 tarihinde 26.523,00 TL ödendiği bildirilmiş; davacı taraf da bu bedelin ödendiğini kabul etmiştir.

Bu itibarla, davalı tarafından ödenen tazminatın ödemenin yapıldığı tarih ile zarar hesabının yapıldığı tarih arasında işleyen yasal faizi hesaplanarak güncellenmesi ve güncellenmiş miktarının, tazminat miktarından mahsup edilmesi suretiyle hesaplama yapılması gerektiğinden, mahkemece bu şekilde hesaplama yapılmayan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi hatalı bulunmaktadır. Yine yargılama aşamasında ileri sürülmemiş olsa da davalı ...

Sigorta Şirketi vekili istinaf dilekçesinde, davacıya 16/07/2014 tarihinde 27.970,00 TL ödeme yapıldığını bildirmiştir.

Ödeme itirazı bir defi olarak her zaman ileri sürülmesi mümkün bulunduğundan, böyle bir ödemenin yapılıp yapılmadığının davacı vekilinden sorulması, gerekirse istinaf itirazında bulunan davalı sigorta şirketinden ileri sürdüğü ödemeye ait belgeleri sunmasının istenmesi, böyle bir ödemenin yapıldığının anlaşılması halinde az yukarıda açıklandığı şekilde güncellenmek suretiyle güncellenmiş miktarının, tazminat miktarından mahsup edilmesi suretiyle hesaplama yapılması da gerekeceğinden, davalı ...

Sigorta Şirketi vekilinin ve davalı ... vekilinin bu yöne ilişen istinaf itirazları da yerindedir." gerekçesi ile; davalı ... vekilinin ve davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6 uyarınca kaldırılmasına, kaldırma gerekçesine göre diğer istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilerek dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiştir.

İlk derece mahkemesince kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonunda. "Davacı tarafa ... tarafından 27/02/2014 tarihinde 26.523,00 TL, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 16/07/2014 tarihinde 27.970,02 TL ödenmiştir.

Zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, davacıya yapılan sigorta ödemesinin, ödeme günü ile destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı güne kadar geçen süredeki işlemiş yasal faizi de hesaplanarak, ödeme tutarı ile birlikte hesaplanan tazminattan tazminatından indirilmesi gerekir.

Davalılar tarafından ödenen tazminat miktarlarının istinaf kararında da açıkça belirtildiği üzere ödemenin yapıldığı tarih ile zarar hesabının yapıldığı tarih arasında işleyen yasal faizi hesaplanarak güncellenmesi ve güncellenmiş miktarının, tazminat miktarından mahsup edilmesi suretiyle hesaplama yapılması gerekmektedir. Bu nedenlerle de bu kapsamda nitelikli hesaplama uzmanı aktüerya bilirkişisinden 18/08/2021 ve 06/12/2021 tarihli ek raporlar aldırılmıştır.

Mahkememizce itibar edilen 06/12/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda da tespit edildiği üzere davacı tarafın açıkça KTK'nun 88.maddesi ile TBK'nun 61. Maddesine dayanmaması da dikkate alınmakla trafik kazasında yer alan ... plakalı aracın dava dışı sürücüsünün kusur oranı itibariyle yapılan hesaplamaya göre davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödeme ödeme tarihi itibariyle zarar miktarından fazla olduğu için davacının davalı ...

Sigorta A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının reddine dair karar verilmiştir. Diğer davalı ...'nın tarafından yapılan ödeme zarar miktarını karşılamamaktadır. Bu durumda 2918 sayılı KTK'nun 111/2. maddesi uyarınca yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan ibranamenin iptal edileceği hükmünün dikkate alınması gerekmektedir. Dava ibraname tarihinden itibaren bu madde de yer alan 2 yıllık hak düşürücü sürenin içinde açılmıştır.

Yapılan ödeme ilenin zararı karşılama oranı itibariyle davalı ...'nca yapılan ödemenin yetersiz olduğu ve fahiş bir fark bulunduğu kanaatine varılmıştır. Mahkememizce itibar edilen 18/08/2021 tarihli ek raporda ödeme sonrası davacının zararı kusur oranına göre 187.778,13 TL olarak bildirilmiştir. Davacı vekilince 27/02/2018 tarihinde ıslah dilekçesi, 15/09/2021 tarihinde ıslah dilekçesi ve 29/12/2021 tarihinde değer arttırım dilekçesi adı altında dilekçeler sunulmuştur.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/5646 E. 2017/8285 K. sayılı içtihatı ile dava dilekçesi içeriği dikkate alındığında iş bu dava belirsiz alacak davası olarak değil kısmi dava olarak açılmıştır. Davacı vekilinin 29/12/2021 dilekçesini değer arttırım dilekçesi olarak adlandırmış ise de nitelendirme HMK'nun 33. Maddesi de dikkate alındığında mahkemeye aittir. Belirsiz alacak şeklinde açılmayan iş bu kısmi dava da talep arttırım dilekçesi sunulamaz.

Bu nedenlerle de davacı vekilince ilk olarak sunulan 27/02/2018 tarihinde sunulan dilekçe ıslah dilekçesidir. Davacı vekilince sonradan sunulan 15/09/2021 ve 29/12/2021 tarihli dilekçeler de ıslah dilekçesi olup HMK'nun 176/2. Maddesi uyarınca aynı davada ikinci kere ıslah yapılamaz.

Bu nedenle de 15/09/2021 ve 29/12/2021 tarihli dilekçelerde yapıldığı bildirilen ıslah işlemi mahkememizce dikkate alınmayarak 27/02/2018 tarihli dilekçedeki ıslah edilen 117.065,81 TL olarak dava değerinin kabul edilmiş ile bu miktarlar üzerinden değerlendirme yapılmıştır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/7254 esas 2019/2316 karar ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 2018/3354 esas 2020/3920 karar ile 2017/1355 esas 2018/1616 karar sayılı kararları da bu doğrultudadır.18/08/2021 tarihli itibar edilen ek rapordaki hesaplamalarda ve davacı tarafın ıslah ettiği miktar dikkate alınarak davacının davalılar ... ve ... hakkındaki maddi tazminat davasının kabulü ile.

117.065,81 TL miktarındaki geçici ve kalıcı iş göremezlik zararından oluşan maddi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihi olan 30/07/2013, davalı ... yönünden ise temerrüt tarihi olan 20/06/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...nın teminat limiti ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmiştir.

Mahkememizce İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 28/01/2021 tarih 2019/266 esas 2021/169 karar ilamı öncesi verilen 06/09/2018 tarihli 2014/1142 esas 2018/880 karar hükme karşı davalılar ...

Sigorta A.Ş. ve ... tarafından yapılan yalnızca maddi tazminat yönünden istinaf başvurusu yapılmış olması ve davalı ... hakkındaki manevi tazminat davası yönünden verilen hükme karşı istinaf kanun yoluna gidilmemiş olması nedeniyle hüküm bu yönden kesinleşmiş olmakla davacının davalı ...e karşı manevi tazminat davasının esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile.

1-Davacının davalılar ... ve ... hakkındaki maddi tazminat davasının kabulü ile.

117.065,81 TL miktarındaki geçici ve kalıcı iş göremezlik zararından oluşan maddi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihi olan 30/07/2013, davalı ... yönünden ise temerrüt tarihi olan 20/06/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...nın teminat limiti ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Davacının davalı ...

Sigorta A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının reddine, 3-Davacının davalı ...e karşı manevi tazminat davasının esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 4-Davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'nin 13/4. maddesi uyarınca belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine karar verilmiş, verilen karar ...

Sigorta A.Ş vekili ile davalı asil ... tarafından istinaf edilmiştir. Davalı ... Sigorta vekilinin hükmedilen vekalet ücretine ilişkin tashih talebi ise mahkemece 07/04/2022 tarihli ek karar ile reddedilmiştir. Davalı ...

Sigorta A,Ş vekilinin istinaf sebepleri; müvekkili şirket bakımından davanın tümden reddine karar verilmesine rağmen müvekkili lehine 117.065,81 TL üzerinden nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğuna ilişkindir.

Davalı asil ...in istinaf sebepleri; davacı ile haricen anlaştıklarını, alacağını ödediğini, kusurla ilgili tarafına izafe edilen kusur oranının tam olarak belirlenmediğinden verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, tazminat yönünden verilen kararın fahiş olduğu, hususlarına ilişkindir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davalı asil ... dairemize gönderdiği 05/12/2022 tarihli dilekçesinde; dava konusu borcun alacaklı tarafa ödendiğini, dava konusunun tarafların anlaşması ile sona erdiğini, istinaf talebinden feragat ettiğini, bu talebinin kabulü ile gereğinin yapılmasını talep etmiştir.

İstinaf isteğinde bulunan davalı asil ...in beyanının istinaf isteminden feragat mahiyetinde olduğu, kimlik tespitinin yapıldığı anlaşılmış olmakla, istinaf başvurusunun HMK'nın 349/2.madde hükmü uyarınca istinaftan feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş yönünden. Davacı vekili 27.02.2018 tarihli dilekçesiyle maddi tazminat talebini 117.065,81 TL'ye yükseltmiş ve harcını yatırmıştır. İlk derece mahkemesince; davalı ...

Sigorta A.Ş ile ilgili; "davacı tarafın açıkça KTK'nun 88.maddesi ile TBK'nun 61. maddesine dayanmaması da dikkate alınmakla trafik kazasında yer alan ... plakalı aracın dava dışı sürücüsünün kusur oranı itibariyle yapılan hesaplamaya göre davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödeme, ödeme tarihi itibariyle zarar miktarından fazla olduğu" gerekçesi ile; davacının davalı ...

Sigorta A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının reddine dair karar verilmiş olup hükme esas alınan 18/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davalı ... Sigortanın %25 kusur oranına göre sorumlu olduğu miktar 23.340,94 TL olduğu ve buna göre hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hükmedilmesi gereken miktar 5.100,00 TL olduğundan, lehine hükmedilen vekalet ücreti doğrudur.

Kaldı ki, davalı vekilinin bilirkişi raporundaki bu hesaplamaya ve kusura göre yapılan ödemenin fazla olduğuna dair tespite bir itirazı olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,1/Karar başlığında bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesinin kararına karşı davalı asil ...in istinaf başvurusunun, istinaftan feragat nedeniyle HMK'ın 349/2 maddesi gereğince reddine, davalı ...

Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 madde hükmü uyarınca esastan reddine, 2/İstinaf eden davalı ...den istinaf yasa yoluna başvuru sırasında alınan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde kendisine iadesine, -İstinaf eden davalı ... Sigorta A.Ş'den alınması gereken 179,90-TL harçtan peşin yatırılan 80,70-TL harcın düşümü ile 99,20-TL istinaf ilam harcının istinaf eden davalı ...