İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2023/1059 K.2023/921

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesinin değişik iş kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR İhtiyati haciz talebinde bulunan ... dilekçesinde özetle; sahibi ve sürücüsü bulunduğu ... plaka sayılı araç ile, ...'ın sürücüsü, ... A.Ş'nin maliki,...

Sigorta Şirketi'nin ise sigortacısı olduğu .. plaka sayılı araç arasında 16/12/2022 tarihinde trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazasında kendisiyle birlikte 4 yaşındaki yeğeni ...'nın yaralandığını, kaza neticesinde cismani olarak zarar gördüklerini ve sahibi olduğu aracında pert olduğunu, trafik kazasına bağlı geçici iş göremezlik ve maddi- manevi tazminat istemlerinin teminatı olmak üzere ihtiyati haciz isteminde bulunmanın zorunlu olduğunu belirterek,

tam kusuruyla kazaya sebebiyet veren ... plaka sayılı araç sürücüsünün mal varlığına ve kazaya karışan araç üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini, talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebine ilişkin yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; "alacağın varlığının tespitinin yargılama konusu olduğu, kusur ile meydana gelen zarar arasında nedensellik bağının bulunup bulunmadığının da yargılamada tespit edilebileceği, mevcut aşamada talepte bulunanın alacaklı sıfatının, karşı tarafın borçlu sıfatının ve alacağın varlığı ile miktarının yaklaşık olarak ispat edilemediği" gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiş, karara karşı ihtiyati haciz talebinde bulunan tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri: Talep dilekçesine ek olarak sunulan kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere, araç sürücüsü ...'ın alkollü bir şekilde tam kusurlu olarak trafik kazasına sebep olduğu, kaza neticesinde de firar ettiği, adı geçenin sebep olduğu kaza neticesinde kendisinin ve araçta bulunan 4 yaşındaki yeğeninin yaralandıkları ve travma yaşadıkları, kaza tespit tutanağının açıkça zarar ve eylem arasındaki nedensellik bağının yaklaşık ispatı, yine zararları hususunda da yaklaşık ispatı sağlayacak mahiyette olduğu,

hal böyle olunca da ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken, istemin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu hususlarına ilişkindir. Dosya içeriğinden talebin; trafik kazasına bağlı cismani zarar nedeniyle oluştuğu iddia edilen maddi ve manevi zararlar ile araç hasarına bağlı zararlar için ihtiyati haciz istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Öncelikle belirtilmelidir ki, talep dilekçesine ek olarak sunulan aksi sabit oluncaya kadar geçerli belge niteliğindeki trafik kazası tespit tutanağına göre, 16/12/2022 tarihinde talepte bulunanın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı araç arasında trafik kazası meydana geldiği, ... plaka sayılı araç sürücüsünün firar ettiği ve araç içerisinde alkol şişelerinin bulunduğu, kazanın maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası olduğu, 19/12/2022 tarihli ifade tutanağına göre de, firari araç sürücüsünün ... olduğu, anlaşılmaktadır.

Bu durumda ihtiyati hacze ilişkin koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin açıklanan hususların gözetilmesi suretiyle tespiti gerekmektedir. İİK'nın 257.maddesinde "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarının ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" denmektedir.

Talep sahibinin, dava konusu olması muhtemel olan tazminat alacakları (cismani zarar ve araç) aynı zamanda haksız fiil niteliğinde bulunan trafik kazasından kaynaklandığından, tazminat hakları haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. (6098 sayılı TBK. m.117).

Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.Talepte bulunan tarafından ihtiyati haciz isteminde bulunulmuş olup; bu aşamada, kusur oranının ve zarar miktarının tam olarak belirlenmesini beklemek hakkaniyet ile bağdaşmaz.

Diğer yandan, ileri sürülen muhtemel alacaklar rehin ile temin edilmemiş olduğundan, para alacağını temin amacına dönük olan ihtiyati haciz isteminin; kaza tespit tutanağında, aleyhine ihtiyati haciz istenen sürücünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu yönünde ki tespite göre yaklaşık ispat koşulunun da gerçekleştiği göz önüne alındığında kabul edilmesinin koşullarının gerçekleştiği hususunda duraksamamak gerekir.

Hal böyle olunca da mahkemece, ihtiyati haciz talebinin; yaklaşık ispat şartının oluşmadığına ilişkin gerekçe ile reddedilmiş olması doğru değildir. Ancak talep sahibinin hangi miktarla ve her türlü tereddütten uzak bir şekilde hangi mal varlığı unsurları üzerine (kazaya karışan araç ile birlikte araç sürücüsünün hangi mal varlığı unsurları üzerine) ihtiyati haciz talebinde bulunduğunu açıklamadığı, anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, az yukarıda açıklanan sebeplerle talep sahibinin ihtiyati haciz talebini hangi miktarla ve hangi mal varlığı unsurları üzerine talep ettiği belirlenerek, ayrıca ihtiyati haciz istemine sebep olan alacaklarla ilgili dava açılmış ise bu hususta değerlendirilerek ve ayrıca teminatın lüzum ve miktarı da taktir edilerek,

her iki tarafı da mağdur etmeyecek bir biçimde ve amaca uygun nitelikte, ihtiyati haciz talebiyle ilgili olarak bir karar verilmesi gerekirken, bunun yapılmamış olması HMK.nun 353/1-a/6 hükmü kapsamındaki hali oluşturacağından, talep sahibinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen değişik iş kararının kaldırılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/İhtiyati haciz talebinde bulunanın istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, istinaf istemine konu olan ve başlıkta yazılı bulunan ilk derece mahkemesinin değişik iş kararının HMK'nın 353/1-a/6. madde hükmü uyarınca kaldırılmasına,2/Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine,3/İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde iadesine,