İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2024/1245 K.2024/1030

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava açan dilekçesinde.

23/12/2021 tarihinde ...'nun sevk ve idaresindeki, davalı sigorta şirketi nezdinde ZMM sigortalı olan ... plaka sayılı minibüsün, ani fren yapması neticesinde meydana gelen kazada, araç içerisinde yolcu olarak bulunan müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını belirterek, 50,00-TL sürekli iş göremezlik, 25,00-TL geçici iş göremezlik, 15,00-TL tedavi gideri ve 10,00-TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere 100,00-TL'nin fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere (-belirsiz alacak-) kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesini karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından aynı taleplerle Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulmasını takiben davanın reddi yönünde verilen kararın kesinleştiğini ve söz konusu kararın eldeki dava için kesin hüküm niteliğinde olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "davacının görülmekte olan davayı açmadan önce Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurduğu, başvurusunun reddine karar verildiği, itiraz üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından davacının hakem kararına yaptığı itirazın reddine karar verildiği, bu durumda söz konusu kararın görülmekte olan dava yönünden kesin hüküm oluşturduğu" gerekçesiyle; davanın kesin hüküm nedeniyle usulden reddine karar verilmiş; davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri.

23/12/2021 tarihli trafik kazası neticesinde müvekkilinin yaralandığı, yaralanmasından kaynaklanan zararların giderilmesi hususunda sigorta şirketine başvuru yapıldığı, ancak başvurunun sonuçsuz kaldığı, ilk derece mahkemesinin gerekçesinde belirtilen Sigorta Tahkim Komisyonu kararında, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verildiği, Sigorta Tahkim Komisyonu'nda davanın esastan incelenmediği, zira davanın niteliği itibariyle Sigorta Tahkim'in inceleme sınırlarını aştığı, Komisyon kararının bir nevi davadan el çekme mahiyetinde olduğu, kararın;

ilk derece mahkemesince davanın görülerek sonuçlandırılmasına engel olacak nitelikte bir karar olmadığı, görülmekte olan davada delillerin toplanmasını müteakip esas hakkında karar verilmesi gerekirken, davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, hususlarına ilişkindir. Eldeki dava; trafik kazasına bağlı cismani zarar nedeniyle geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, tedavi gideri ve bakıcı gideri tazminatı istemine ilişkindir.

Dosyada yapılan incelemede; davacı tarafından (-dosyada Sigorta Tahkim Komisyonu'na yapılan başvuruya ilişkin tüm kayıt ve belgeler bulunmamakla birlikte, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı ve İtiraz Hakem Heyeti kararı içeriğine göre-) 50,00-TL sürekli maluliyet iddiasıyla Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde başvuruda bulunulduğu, Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 16/08/2023-K-2023/260884 Karar sayılı kararı ile, kazanın oluşumunda davacının kusurlu olduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verildiği, itiraz üzerine,

İtiraz Hakem Heyeti'nin 23/09/2023-2023/İHK-44899 Karar sayılı kararı ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına yapılan itirazın kesin olarak reddine karar verildiği, anlaşılmıştır. Bilindiği gibi kesin hüküm, ilişkin olduğu konuda uyuşmazlığı ortadan kaldırır.

Bu yüzdendir ki açılan bir dava hakkında kesin hüküm bulunmaması bir yargılama koşulu olup, mahkemece re'sen gözetilmesini gerektirir.(HMK.m.303) Tarafları, dava konusu ve dava sebebi aynı olan kesinleşmiş karar, sonradan açılan dava için kesin hüküm teşkil eder.

Gerek maddi, gerek şekli anlamda kesin hüküm dava şartlarından olmakla hâkim tarafından kendiliğinden gözetilir ve varlığı saptandığı takdirde kesin hükmün varlığı nedeniyle davanın reddi gerekir.Bir kararın kesin hüküm oluşturup oluşturmayacağının değerlendirilmesi için de, evvelce verilen kararın usulüne uygun şekilde kesinleştirilmiş olması zorunludur.

Anayasa Mahkemesi'nin 2005/465 nolu başvuru üzerine yaptığı inceleme sonucunda verilen 12/09/2018 günlü kararda; hakem heyeti kararları ile ilgili olarak, kararın mahkemece tebliğ edilmesi gerektiğine hükmedilmiş ve bu kararla aynı mahiyette bulunan Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 04/12/2018 gün ve 2018/5787 E.- 2018/11726 K. Sayılı kararında.

"5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin 23. fıkrasında, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun hükümlerinin sigortacılıktaki tahkim hakkında da kıyasen uygulanacağı belirtilmiş, karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın tahkim usulüne ilişkin tebligatı düzenleyen 438. maddesinde de, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça tebligatın 11/02/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılacağı düzenlenmiştir.

Bu itibarla hakem kararı kendisine verilen mahkeme, hakem kararının kendisine verildiğini ve kararın neden ibaret olduğunu iki tarafa da yazılı olarak tebliğ etmelidir. Her iki taraf hakkında da temyiz süresi ancak bu tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar." denilerek, sigorta tahkim komisyonu hakem kararlarına karşı istinaf/temyiz süresinin, mahkemesince tebliğinden itibaren başlayacağı kabul edilmiştir.

Yargıtay 11. HD. 31/05/2018 gün ve 2018/1476 E. - 2018/4167 K. Sayılı kararı da aynı yöndedir.

Açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde; dosya arasında yer alan Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 16/08/2023-K-2023/260884 kararı sayılı kararının incelenmesinde; dosyamız davacısı tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine davaya konu kaza nedeniyle sürekli iş göremezlik istemiyle açılan davada; kazanın oluşumunda davacının kusurlu olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verildiği, karara karşı yapılan itirazın İtiraz Hakem Heyeti'nin 23/09/2023-2023/İHK-44899 sayılı kararı ile; verilen kararda hukuka ve usule aykırı bir yön görülmediğinden itiraz başvurusunun reddine kesin olarak karar verildiği,

ancak mahkemece, tahkim kararının usulünce kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılmadığı görülmüştür. Eksik araştırma ve incelemeyle karar verilemez.Hal böyle olunca.

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti tarafından kesin olarak verilen 23/09/2023 günlü itirazın reddine ilişkin kararın, kararı saklamakla görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilip gönderilmediği, gönderilmiş ise de mahkemece saklama kararı yazılıp yazılmadığı ve yazılmış ise kararın taraflara mahkemece tebliğ edilip edilmediği, bu suretle usulüne uygun şekilde kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılıp belirlenmesi, henüz kesinleşmemiş ise talep edilen tazminat kalemi yönünden derdest dava niteliği taşıyıp taşımadığını değerlendirilerek,

oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi isabetsizdir.

Bununla birlikte kabule göre de, davacı tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu'na sürekli iş göremezlik tazminatı için başvurulduğu, eldeki davada ise sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin yanı sıra, geçici iş göremezlik, tedavi gideri ve bakıcı gideri tazminatı talebinde de bulunulduğu, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nin kararının; koşullarının bulunması durumunda ancak sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden eldeki dava için kesin hüküm teşkil edebileceği, tahkim kararının;

tedavi gideri, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri yönünden eldeki dava için kesin hüküm oluşturmayacağı, hal böyle olunca da ilk derece mahkemesince davacının açıklanan bu talepleri yönünden yargılamaya devam edilerek, toplanan ve toplanacak delillere göre tedavi gideri, bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik talebine ilişkin olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve tahkim kararının eldeki davada talep edilen tüm zarar kalemleri için kesin hüküm oluşturacağı düşüncesiyle, davanın (tümden) usulden reddine karar verilmesi de hatalıdır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin yerinde görülen istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/4 gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/Bilgileri karar başlığında yazılı bulunan ilk derece mahkemesinin kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK'nın 353/1-a/4.madde hükmü uyarınca kaldırılmasına,2/Dosyanın,