İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2024/859 K.2024/1121

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 26/01/2023 tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde ... nolu ZMSS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç, dava dışı ... ...

ZMSS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ve müvekkiline ait ... plakalı araç arasında 3 taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin kusursuz, davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün %50, dava dışı ... sigortalı araç sürücüsünün %50 kusurlu olduğunu, davaya konu kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta KDV' li 34.829,49-TL, KDV'siz 29.515,55-TL hasar meydana geldiğini, bu kaza sebebiyle müvekkiline davalı sigorta şirketi ile doğa sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığını,

tramer kayıtlarını görmek için gelen mesaj içeriğine göre 26/01/2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle 29.515,55-TL olan hasar bedelinin SGBM'ne KZ1:22.137,20-TL ve KZ2:29.515,55-TL olarak iki farklı kaza gerçekleşmiş gibi işlenmiş olduğunu öğrendiğini, bu durumun ileride müvekkili açısından ciddi zararlara sebebiyet vereceğini belirterek,

26.01.2023 tarihinde gerçekleşmiş olan kaza sebebiyle müvekkile ait ... plakalı araç ile ilgili olarak davalı sigorta şirketince 22.137,20-TL mükerrer hasar bedeli bildirildiğinin tespitine, karar kesinleştiğinde mükerrer kaydın kaldırılması amacıyla karardan bir örneğin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (TRAMER'e) gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince; "eldeki davanın menfi tespit davası olduğu ve 18/10/2023 tarihinde açıldığı, 18/10/2023 tarihi itibariyle açılan menfi tespit davalarında artık dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu,

davacı tarafça dosyaya arabuluculuk son tutanağı sunulmadığı gibi, arabulucuya başvurulduğuna ilişkin bir beyanda da bulunulmadığı anlaşılmakla, 6325 Sayılı Kanunun 18/A-2, 6102 Sayılı Sayılı TTK'nın 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 30. maddesiyle değişik 5/A-1 maddesi, 6100 Sayılı Kanunun 114/2, 115. maddeleri gereğince, açılan davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir." gerekçesi ile.

6325 Sayılı Kanunun 18/A-2, 6102 Sayılı Sayılı TTK'nın 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 30. maddesiyle değişik 5/A-1 maddesi, 6100 Sayılı Kanunun 114/2, 115. maddeleri gereğince, açılan davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı vekilinin istinaf başvuru sebepleri.

Her ne kadar yerel mahkeme davanın menfi tespit davası olduğunu belirtilmiş ise de; mahkemece davanın menfi tespit davası olarak nitelendirilmesinin hatalı olduğu, dava bir menfi tespit davası olmayıp kesinleşen hasar miktarının SBM'ye hatalı bildirilmesi nedeniyle hatalı kaydın düzeltilmesine ilişkin tespit davası olduğu, davalı sigorta tarafından aynı hasar mükerrer bildirildiğinden tramer kayıtlarına 2 kez hasar kaydı işlendiği, bu nedenle mükerrer bildirilen hasar kaydının düzeltilmesi için dava açıldığı, 01.01.2019 tarihi itibariyle ticari uyuşmazlıklar bakımından da; dava şartı olarak arabuluculuğun getirildiği,

somut olayda bu şartlar gerçekleşmediğinden davada zorunlu arabuluculuk yapılması gerekmediği, bu nedenle mahkeme kararının hatalı olduğu hususlarına ilişkindir. Dava, sigorta bilgi ve gözetim merkezine davalı sigorta şirketince mükerrer hasar bedeli bildirildiğinin tespiti istemine ilişkindir.

01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Kanun'un 5/A. maddesinde "dava şartı olarak arabuluculuk" başlığı ile; "bu kanun'un 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" şeklinde düzenleme yapılmıştır.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 2.fıkrası son cümlesine göre ise;

"(1)İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.(2)Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir" şeklindedir.Kanun koyucu zorunlu arabuluculuğa tabi tuttuğu dava türlerini istem sonucuna göre sınırlamış ve istem sonucunun bir miktar alacağın ödenmesi ve tazminat olarak açıklamıştır. Menfi tespit davası ise esasen bir eda davası değil "tespit" davasıdır.

Dolayısıyla da bu niteliği itibariyle menfi tespit davası arabulucuya başvuru zorunluluğu olan iş ve davalardan değildir. Dava devam ederken alacağın ödenmesi ve istirdata dönüşmesinde de durum değişmeyecektir. Zira istirdat istemi menfi tespit isteminin kabul edilmesine bağlıdır ve terditli bir talep olarak ileri sürülmektedir.

Somut uyuşmazlık sigorta şirketince mükerrer hasar bedeli bildirildiğinin tespiti istemine ilişkin olup 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi gereğince arabuluculuğa tabi değildir ve somut uyuşmazlıkta davacı tarafın arabulucuya başvuru zorunluluğu bulunmamaktadır. Hal böyle olunca da mahkeme tarafından işin esasına girilmesi gerekirken arabulucuya başvurulmadığından bahisle dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine kararı verilmesi yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nin 353/1-a/4 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,1/Davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, başlıkta bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/4 madde hükmü uyarınca kaldırılmasına,2/Dosyanın,

04/07/2024