İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2025/1096 K.2025/972

İlk derece mahkemesinin ara kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 26/05/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, davalı ...

Şirketine ait ... plakalı yolcu otobüsü niteliğindeki ve davalı ...'in sevk ve idaresinde bulunan aracın, ... plakalı araca çarpması neticesinde yolcu otobüsünde yolcu olarak bulunan müvekkilinin annesi ...'in vefat ettiğini, müvekkilinin annesinin vefat etmesi neticesinde destekten yoksun kaldığını belirterek şimdilik 50.000 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatı ile 1.000.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, dava dilekçesinde ayrıca;

... plakalı aracın kaydına ve davalılar adına kayıtlı olup tespit edilecek taşınmazları, araçları, banka hesapları ile tespiti halinde diğer mal varlıklarının 3.şahıslara devrinin ve-veya hak kısıtlayıcı işlem tesisinin engellenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkemece, davacı vekilinin geçici hukuki korumaya yönelik talebi değerlendirilerek oluşturulan 07/03/2025 tarihli ara kararla; "...ihtiyati tedbir kararının uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği, somut olayda uyuşmazlığın para alacağına ilişkin olduğu, ihtiyati tedbir konulması istenen aracın uyuşmazlık konusu olmadığı,

bu sebeple ihtiyati tedbirin şartlarının oluşmadığı..." gerekçesiyle. İhtiyati tedbir talebinin REDDİNE, karar verilmiştir. Mahkemece verilen 07/03/2025 tarihli ara karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri; mahkemece ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu olan araca konulabileceği, müvekkilin para alacağını teminat altına almak amacıyla talep ettiği ihtiyati tedbirin, hakim tarafından resen tespit edilerek ihtiyati hacze dönüştürülebilmesi mümkünken, talebin reddedilmesinin hatalı olduğu, mahkemece verilen ara kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğine yöneliktir.

Dava; trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma maddi tazminatı ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.

HMK'nın geçici hukuki korumaları düzenleyen ve ihtiyati tedbirin şartlarını belirleyen 389. maddesinde; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği düzenlenmiştir.

Bu yasal düzenlemeye göre ihtiyati tedbir kararının uyuşmazlık konusu hakkında verilmesi mümkün olup, davanın konusunu oluşturmayan malvarlıklarının, anılan madde kapsamında ihtiyati tedbir kararına konu olması mümkün değildir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığa ilişkin ihtiyati haciz ise. İİK'nın 257 ve devamı maddelerinde ayrıca ve açıkça düzenlenmiş olup.

İİK'nın 257.maddesinde " Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarının ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" denmektedir.Yukarıda açıklanan tüm yasal düzenlemeler gözetildiğinde;

ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir, amacı, şartları ve sonuçları itibariyle birbirinden farklı geçici hukuku korumalar olup, somut olayda üzerine ihtiyati tedbir konulması istenilen aracın mülkiyeti hususunda ihtilaf bulunmayıp, mahkemece ihyiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakta ve trafik kazası nedeniyle meydana gelen zarar, kazanın meydana geldiği tarihte muaccel hale geldiğinden ve dosyada mevcut delillere göre, yaklaşık ispat halinin oluştuğunun tespit edilmesi halinde İİK'nın 257.maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebileceği düşünülebilir ise de;

eldeki davada, davacı tarafın ihtiyati haciz talebinde bulunmadığı, bunun yerine ihtiyati tedbir istediğinde bulunduğu görülmüştür. HMK'nun 26.maddesi hükmü uyarınca hakim, tarafların, talep sonuçları ile bağlı olup, başka bir şeye karar veremeyeceğine göre, davacı tarafından yalnızca ihtiyati tedbir talebinde bulunulmuş olmakla talebi dışına çıkarak ihtiyati hacze ilişkin karar verilmesi mümkün değildir.

Hal böyle olunca, yerel Mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olmakla davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.