İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2025/1455 K.2025/1309

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait aracın sürücüsünün tam kusuru ile meydana gelen kazada hasara uğrayan müvekkili şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın hasarı nedeniyle 11.11.2021 tarihinde 29.900,00 TL hasar ödemesi yapıldığını, ... plakalı araç için araç maliki tarafından aracın bakiye hasar bedelinin tazmini talebi ile müvekkili Şirket aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapıldığını, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 06.06.2022 tarih, 2022/81794 Karar sayılı kararı ile başvurunun kabulüne karar verilerek,

müvekkili Şirket nezdinde sigortalı ... plakalı araç için bakiye 70.000,00- TL rayiç bedelin müvekkili şirketten alınarak başvuru sahibine ödenmesine karar verildiğini, kararın tahsili amacıyla müvekkili şirket aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve toplam 118.244,77-TL hasar ödemesi yapıldığını, davalı/borçlu mülkiyetindeki aracın trafik sigortası tarafından Müvekkili Şirkete 11.856-TL ödeme yapıldığını, davalının davaya konu hasarın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu hususu gözetilerek Müvekkili Şirket nezdinde kasko poliçesi ile sigortalanan araç için ödenen toplam bakiye hasar bedeli 106.388,77- TL için davalıya rücu edildiğini ancak icra takibine davalı tarafça itiraz edildiğini belirterek İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında takibe davalı tarafınca yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde;-Davanın REDDİNE,-Davalı tarafından talep edilen kötü niyet tazimatının yasal şartları oluşmadığından talebinin REDDİNE, karar verilmiştir,Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinaf nedenleri; mahkemece eksik inceleme neticesinde verilen davanın reddi kararının hatalı olduğu,

dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün %100 oranında kusuru bulunduğu, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporlarının hatalı olduğu, dava konusu uyuşmazlık hakkında Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce belirlenen kusur ve bakiye bedelleri ile mahkemece aldırılan bilirkişi raporlarındaki tespitlerde uyuşmazlık bulunduğu, mahkemece bilirkişi raporuna itibar ederek davanın reddi kararının hatalı olduğu,

kararın kaldırılması gerektiğine yöneliktir.Dava, kasko poliçesi kapsamında dava dışı hak sahibine ödenen tazminatın zarar sorumlusundan rücuen tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Davaya konu kazanın, kaza tarihi itibariyle davacı nezdinde sigortalı olan, dava dışı ...

Şirketi'nın maliki bulunduğu ... plaka sayılı araç ile davalının maliki ve dava dışı ...'un sürücüsü olduğu ... plakalı aracın 24.06.2021 tarihinde çarpışması ile oluştuğu; kaza sonucunda davacı şirkete kasko sigortası ile sigortalı olan araçta meydana gelen hasar bedelinin davacı tarafından sigortalısına ödendiği, davacının; ödediği bedelin rücuen tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile zarar sorumlusu hakkında başlattığı icra takibine, davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine iş bu itirazın iptali istemli davanın açıldığı anlaşılmaktadır.İlk derece mahkemesinin davaya bakma hususunda görevli olup olmadığının, öncelikle ve resen incelenmesi gerekmektedir.Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev alanına giren davalar bakımından;Ticari davalar TTK’nın 4/1.maddesinde tanımlanmıştır.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.

Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.Asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir.

Yani özel mahkemede bakılacağına dair özel bir kanun hükmü bulunmayan her dava genel mahkemelerde görülür.

Özel mahkemeler istisnai niteliktedir.Somut olayda; davacının halefiyete dayalı olarak iş bu davayı açtığı her ne kadar halef olunan sigortalı tüzel kişi tacir ise de, kaza tarafı diğer aracın hususi araç ve işletenin gerçek kişi olduğu, davacının sigortalısı ile davalı arasındaki eylemin haksız fiil niteliğinde bulunduğu gözönüne alındığında ve TTK'nın 4.maddesi kapsamında mutlak veya nispi ticari davanın söz konusu olmadığı değerlendirildiğinde.

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devamla incelemeye konu kararın verilmesi doğru olmamıştır.Hal böyle olunca da; istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353/1-a/3.maddesi hükmü gereğince kaldırılmasına, karar verilmesi gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/Gerekçe uyarınca, 1/İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 24/04/2025 tarih ve 2024/110 Esas 2025/371 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/3.madde hükmü uyarınca kaldırılmasına,2/HMK'nın 353/1-a maddesi hükmü gereğince dosyanın görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin ise bilgi için kararı veren İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine,3/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde davacıya İADESİNE,4/İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle,