İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2025/266 K.2025/1004

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARA R

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil edenlerinden ...'in eşi, diğer davacıların da anneleri olan ...'in yolcu olarak seyahat etmekte olduğu sürücü ...(müteveffa) yönetimindeki ... plaka sayılı ...'e ait (davalı ... Şti. Adına kayıtlı) otobüs ile, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı (davalı ...

Şti. adına kayıtlı) tır ve davalılardan ...'in sürücüsü ve davalı ...'in maliki bulunduğu ... plaka sayılı aracın karıştığı 10/04/2012 günlü trafik kazasında hayatını kaybettiğini, kazaya karışan ... plaka sayılı tırın, davalı ...Sigorta A.Ş nezdinde,... plaka sayılı kamyonetin davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde ZMM sigortalı olduğunu, ... plaka sayılı otobüsün ise davalı ... Sigorta A.Ş ve ...

A.Ş sigorta şirketleri nezdinde zorunlu mali mesuliyet sigortası ve zorunlu yolcu taşıma sigortası ile sigortalı bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişen haklar saklı kalmak kaydıyla, davacılar ...ve ...'ein her biri için 20.000,00-TL, davacı... için 10.000,00-TL olmak üzere toplam 50.000,00-TL maddi tazminatın tüm davalılardan;

yine her bir davacı için ayrı ayrı 40.000,00-TL olmak üzere toplam 120.000,00-TL manevi tazminatın da sigorta şirketleri dışında kalan diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılar ayrı ayrı davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda;

toplanan deliller ve bilirkişi raporlarına dayanılarak ...'in ölümü ile sonuçlanan 10/04/2012 günlü trafik kazasının oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsünün %35, ... plaka sayılı araç sürücüsünün %35 ve ... plaka sayılı otobüs sürücüsünün de %30 oranında kusurlu olduğu, davacı ...'in müteveffanın boşandığı eşi olması ve vefattan önce bu davacı ile müteveffanın birlikte yaşadığı ve destek ilişkisi içinde bulundukları yönünde kanaat oluşmadığı,

ayrıca davacı ... 'in kaza tarihinde 24 yaşında, diğer davacı...'in de 21 yaşında olduğu ve ... kayıtlarına göre her ikisinin de çalışan durumunda bulunması nedeniyle destek tazminat talep etme hakları olmadığı görüşünden hareketle;1 Davacıların maddi tazminat davasının reddine,2-a)Davacılardan ... 'in manevi tazminat davasının reddine,b)Davacılardan ... ve ... 'in manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, davacı ... için 10.000,00 TL,

davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10/04/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine " karar verilmiştir.Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairece yapılan istinaf incelemesi neticesinde verilen 16/04/2021 gün 2019/1121 esas - 2021/666 karar sayılı ilamla;

destekten yoksun kalma tazminatının hukuki niteliği ile destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilebilmesi için hangi hususların dikkate alınması ve iddianın nasıl kanıtlanabileceği işaret edildikten sonra;Davacı ...'in müteveffanın desteğinden yoksun kaldığını kanıtlayacak nitelikte varsa diğer tüm delillerini usulüne uygun şekilde sunması için mehil verilmesi,

ondan sonra sunulacak ve sunulmuş olan tüm deliller ile bildirilen tanıklar da dinlenmek suretiyle bu davacının destekten yoksun kalıp kalmadığının ve ayrıca oluşacak duruma göre BK'nun 47.maddesi gereğince davacı... yararına manevi tazminat şartlarının oluşup oluşmadığının açıkça belirlenmesi gerekirken, eksik ve yetersiz inceleme sonucunda adı geçen bu davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş olmasının isabetsiz olduğu;Ayrıca yerleşmiş yargısal uygulamalara göre, çocuklar için destekten yoksun kalacakları sürenin belirlenmesinde, hangi kriterlerin esas alınması gerektiğine açıklık getirilerek,

davacı ... ile davacı ...'in dosyaya yansıyan somut durumları açıklandıktan sonra. Davacı ...'in ölüm olayının gerçekleştiği 10/04/2012 tarihinden 25 yaşını doldurduğu 03/07/2013 tarihinde destekten yoksun kalma tazminatı talep hakkı olduğu ve diğer davacı ... ise ölüm olayının meydana geldiği 10/04/2012 tarihinde henüz üniversite öğrencisi olduğu ve öğrenimini 27/06/2012 tarihide bitirdiği ve fiilen çalışma hayatına da 16/11/2012 tarihinde başladığı, gözetilerek.

10/04/2012-16/11/2012 tarihleri arasında (ölüm tarihi ile kazanç getirici işte çalışmaya başladığı tarih arasında) destek tazminatı talep edilebileceğinin değerlendirilmesi gerektiği; ve dahi tazminat hesaplamasına esas müteveffa gelirinin ne olduğunun tespiti bakımından yapılan inceleme ve değerlendirme de eksiklik bulunduğu; gerekçesiyle ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.

353/1-a/6 hükmü kapsamında kaldırılmasına karar verilmiştir.Dairece verilen kaldırma kararından sonra 2021/355 esasına kayıtlanan davanın yargılaması sırasında davacılar vekili tarafından dosyaya sunulan 05/04/2023 günlü dilekçe ile; davacı ...'in destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin istek miktarını kaldırma kararından sonra temin edilen bilirkişi raporu doğrultusunda 670.706,78-TL'ye çıkarttıklarını açıklamıştır.

2021/355 esasında görülen davanın devamı sırasında davacılardan ...'in 27/04/2023 tarihinde hayatını kaybettiği, yasal mirasçıları olan diğer davacıların vekilleri vasıtasıyla dosyaya sundukları mirasçılık belgesi ekli 13/09/2023 günlü dilekçe ile; davacı ... tarafından açılan maddi ve manevi tazminat talepli davayı kendileri tarafından dava ile birlikte devam edileceğini bildirildiği görülmüştür.

İddia, savunma, Dairece verilen kaldırma kararı, kaldırma kararından önce ve sonra temin edilen bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamının yeniden değerlendirilmesi neticesinde mahkemece;"...kaldırma ilamı sonrasında alınan 20/06/2022 tarihli ek tazminat raporunun kaldırma ilamında belirtilen hususları içerir şekilde, dosya kapsamında yer alan müzekkere cevapları ve ... kayıtları doğrultusunda denetime elverişli şekilde düzenlendiği görüldüğünden Mahkememizce yeterli görülüp itibar edilmiş,

eldeki davada uzatılmış ceza zamanaşımı süresinin dikkate alınması gerektiği nazara alınarak davacıların TBK'nın 53.maddesi kapsamında destek yoksun kalma tazminatı talep şartlarının oluştuğu anlaşıldığından dava ve ıslah dilekçesi doğrultusunda maddi tazminat isteminin ... Sigorta dışındaki davalılar yönünden kabulüne, her ne kadar ... plakalı araç davalı ...

Sigorta tarafından zorunlu trafik sigorta poliçesi ile de sigortalanmış ise de davacıların %30 kusura isabet eden maddi zarar toplamı 203.660,61 TL olduğu, bu tutarın ... Sigorta tarafından düzenlenen zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesindeki limitini aşmadığından davalı ...Sigortanın işbu dava kapsamında bir sorumluluğunun bulunmayacağı tespit edildiğinden davalı ... Sigorta yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Davacıların manevi tazminat istemi yönünden ise davacıların, müteveffanın beklenmedik ölümü nedeniyle elem ve ızdırap duymalarının tabii olduğu, bu nedenle yaşanan olaydan dolayı davacıların manevi tazminat istemlerinin yerinde olduğu kanaatiyle, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı olmaması ilkesinden hareketle olayın taraflar üzerindeki etkileri, yaşanan üzüntü, müteveffanın kazanın meydana gelmesinde kusursuz oluşu, kazanın oluş şekli, davacıların desteğinin kaza tarihindeki yaşı, tarafların ekonomik ve sosyal durumları,

paranın satın alma gücü gibi etkenler ile hak ve nesafet ilkesi göz önünde bulundurularak dava açıldıktan sonra vefat eden davacı ... için 40.000,00 TL için, davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 40.000,00 TL olmak üzere toplam 120.000,00 TL manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun olacağı değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçeyle;-Davalı ... Sigorta yönünden açılan davanın Reddine, -Maddi tazminat isteminin ...

Sigorta dışındaki davalılar yönünden kabulü ile, vefat eden davacı ... için 670.706,78-TL, davacı ... için, 5.515,36-TL, davacı ... için 2.646,56-TL olmak üzere toplam 678.868,70-TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 10/04/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketlerinden dava tarihi olan 02/01/2013 tarihinden itibaren faiz işletilmek ve davalı Türkiye (...) sigorta yönünden 225.000,00-TL Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi limiti ile sınırlı,

davalı ( ...) sigorta yönünden ise 225.000,00-TL zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi limiti ve 203.660,61-TL Zorunlu Karayolu Taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesi limiti olmak üzere toplam 428.660,61-TL poliçe limiti ile sınırlı tutulmak kaydı ile) bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile asil ve mirasçı sıfatıyla davacılara verilmesine,

-Manevi tazminat talebi yönünden davanın kabulü ile vefat eden davacı ... için 40.000,00-TL için, davacı ... için 40.000,00-TL, davacı ... için 40.000,00-TL olmak üzere toplam 120.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10/04/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketleri dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile asil ve mirasçı sıfatıyla davacılara verilmesine, karar verilmiştir.Karara karşı davalı ...

Şti. vekili, davalı ... A.Ş (eski ünvanı ... Sigorta A.Ş) vekili ve davalı ... A.Ş (eski ünvanı ...Sigorta A.Ş) vekili tarafından ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Davalı...

Şti. vekilinin istinaf nedenleri; vekil edenine ait araca, %35 kusur izafe edilmiş ise de bu oranın kabul edilemez olduğu, davacı ...'in müteveffa eşinden boşandıktan 18 yıl sonra meydana gelen bir kazada müteveffa ile ölüm anına kadar birlikteliklerini sürdürdükleri dayanarak destek tazminatı talep etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gibi böyle bir iddianın da kanıtlanamadığının karar yerinde gözetilmediği, ayrıca davacı tarafın uğradığını iddia ettiği maddi ve manevi zararların sigorta şirketlerince fazlasıyla karşılanacağından müvekkili şirket aleyhine açılan davanın haksız zenginleşme aracı olduğunun dikkate alınmadığı,

destek tazminatı talep yaşını aşan davacı çocuklar için destek tazminatına hükmedilmesinin de doğru olmadığı ve davacı taraf yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarlarının da fahiş bulunduğuna yöneliktir.Davalı ... A.Ş (eski ünvanı ... Sigorta A.Ş) vekilinin istinaf nedenleri; ... plaka sayılı aracın ...

Sigorta A.Ş nezdinde ZMM sigortalı olduğunu gösterir herhangi bir belge olmadığı, bu kapsamda düzenlenmiş bir poliçe bulunmadığı halde vekil edeni sigorta şirketinin 225.000,00-TL maddi tazminattan sorumlu tutulmasının hukuka aykırı bulunduğu, kaldı ki vekil edeni sigorta şirketi tarafından Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... plaka sayılı araç sürücüsünün %30 oranında kusurlu olduğu benimsenmiş ise de, esasen bu araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığı dolayısıyla atfedilen kusur oranını fahiş ve hatalı olduğu,

davacılar ... ve ...'in talep edebilecekleri destek tazminatı olmadığı halde yararlarına tazminat takdir edilmesinin isabetsiz bulunduğu, davacı... ...'in eşinden boşandığı halde bu boşanmanın formalite olduğu iddia edilerek kendi muvazaalı işlemlerine dayanılmak suretiyle hak iddia etmesinin hukuka aykırı olduğunun gözetilmesi gerektiği, kaldı ki iddia ettiği birlikte yaşama olgusunu da kanıtlayamadığı, sonuç itibariyle davacı... ... yararına 670.706,78-TL maddi tazminata hükmolunmasının hiçbir yasal dayanağı bulunmadığı hususuna ilişkindir.

Davalı ... A.Ş (eski ünvanı ...Sigorta A.Ş) vekilinin istinaf nedenleri ise; kazaya karışan tarafların kusur durum ve oranlarının hatalı belirlendiği, davacı... ...'in müteveffa eski eşinden boşanmış olduğu halde birlikte yaşamaya devam ettiklerine ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığı, davacı çocuklar için destek tazminatı hesaplamasının da hatalı olduğu ve ayrıca kabule göre davacı... ...

24/04/2023 tarihinde hayatını kaybettiği halde ölmemiş gibi bakiye ömür süresinin sonuna kadar yapılan aktüer hesaplamanın hükme esas alınmasının da doğru bulunmadığı gibi davacı... ve... dava dilekçesinde ayrı ayrı 20.000,00-TL maddi tazminat talep ettiği ve yargılama sonucunda her ikisi yararına toplam 8.161,92-TL maddi tazminata hükmedildiği halde vekil edeni sigorta şirketi lehine ret vekalet ücreti takdir edilmemiş olmasının isabetsiz bulunduğu ve görülmekte olan davada yapılan ıslah tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçirilmiş olduğunun da karar yerinde gözetilmediği,

tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması gerektiğine yöneliktir.Dava; trafik kazası neticesinde meydana gelen ölüm olayına dayanılarak açılmış maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.Dairemizce verilen kaldırma kararında da işaret edildiği üzere;Destekten yoksun kalma maddi tazminatı,

kaza tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 45/2.maddesinde düzenlenmiş olup "Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir" şeklinde hükme bağlanmıştır.Hal böyle olunca az yukarıda açıklanan yasal düzenleme gereğince TBK gereği, ölüm neticesi olarak bir kimse müteveffanın yardımından mahrum kaldığı takdirde, onlara bu zararın tazmini gerekir.Yasa metninden de anlaşılacağı üzere; destekten yoksun kalma tazminatının konusu desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır.

Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır.Yani olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, bunun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşanabilmesi için muhtaç olunan paranın ödetilmesidir.

Destekten yoksun kalma tazminatının mahiyeti ve amacı ölenin eylemli yardımını alanların desteğin ölümünden sonra da bu yardımdan mahrum kalmaması olduğuna göre; destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilebilmesi için her şeyden önce destek alma hakkı olan kişinin destek alma ihtiyacının devam etmesi yani her şeyden önce yaşıyor olması gerekir.

Bu itibarla; kendi yaşamını sürdürmeyen bir kişinin desteğinden yararlandığı kişinin yardımından yoksun kaldığından bahsedilemeyeceğine göre destek görenin ancak kendi yaşamı süresi kadar bir süre için tazminata hak kazanabileceği açıktır.

Somut olayda; dosyada mevcut nüfus kayıtlarından anlaşılacağı üzere... ... dava devam ederken 27/04/2023 tarihinde hayatını kaybettiği, mahkemece hükme esas alınan hesap raporunda ise davacı... ...'in muhtemel bakiye ömür süresinin sonuna kadar tazminat hesabı yapıldığı anlaşılmaktadır.Hal böyle olunca,

destekten yoksun kalma tazminatının yukarıda ifade edilen amaç ve kapsamı dikkate alındığında eldeki dava bakımından somut gerçeğin bulunduğu böyle bir durumda varsayıma dayalı hesaplama yapılamayacağından destek alacaklısı olan davacı...'in eski eşinin ölüm tarihiyle kendisinin hayatını kaybettiği tarih aralığı ile sınırlı olarak tazminata hak kazanabileceği gözetilip, aktüer hesaplama buna göre yapılmalıdır.

Bu durumda mahkemece yargılama sırasında hayatını kaybettiği anlaşılan davacı... ... bakımından eski eşinin ölüm tarihiyle kendisinin hayatını kaybettiği tarih arasındaki süre için tazminat hesaplanması yapılabilmesi için daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden (hükme esas alınan rapordaki veriler kullanılarak) ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir ek rapor alınarak sonucuna göre hüküm tesis edilmesi gerekirken bu hususun göz ardı edilmesi sonucunda yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi isabetsiz olduğundan, davalı ...

Şti. vekili, davalı ... A.Ş (eski ünvanı ... Sigorta A.Ş) vekili ve davalı ...

A.Ş (eski ünvanı ...Sigorta A.Ş) vekilinin, sair istinaf itirazları incelenmeksizin sadece açıklanan bu nedene münhasır kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK m.353/1-a/6 hükmü uyarınca kaldırılmasına ve az yukarıda açıklanan biçimde işlem ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/Gerekçe uyarınca,1/Davalı ... Şti. vekili, davalı ... A.Ş (eski ünvanı ... Sigorta A.Ş) vekili ve davalı ...

A.Ş (eski ünvanı ...Sigorta A.Ş) vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/09/2023 tarih ve 2021/355 Esas - 2023/669 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/6 madde hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,-Tarafların sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,2/Dosyanın belirtilen şekilde işlem,

araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,3/İstinaf yasa yoluna başvuran davalılar tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harçlarının talep halinde ilgilisine İADESİNE,4/İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle, avukatlık ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflar tarafından, istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin ise ilk derece mahkemesince verilecek müteakip kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,