İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2017/2025 K.2019/479

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar ... ve ... oğlu, davacı ... kardeşi müteveffa ... kullandığı motosiklete, davalı ... yönetimindeki ... plakalı aracın %100 kusurlu şekilde (anayoldan-yanyola takla atıp geçerek) 30/06/2015 tarihinde çarpması neticesinde, ... vefat ettiğini, davalı ... A.Ş.'nin ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, davalı ... A.Ş.'nin kasko sigortacısı olduğunu, davalı ...

A.Ş. tarafından 26/10/2015 tarihinde davacı anne ve babaya toplam 100.611,79 TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin yetersiz olduğunu, davacıların bu vefat nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradıklarını iddia ederek, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulması koşuluyla, davacılar anne ve baba için 2.500,00'er TL'den olmak üzere toplam da 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının,

davacıların her biri için 40.000,00'er TL'den olmak üzere toplamda 120.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30/06/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (...A.Ş.'nin maddi tazminattan poliçe limiti dahilinde, ... A.Ş'nin manevi tazminattan poliçe limiti dahilinde sorumlu olmak kaydıyla) tahsili ile davacılara verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kullandığı ... plakalı aracın 30/06/2015 tarihinde E-5 Anayolu Beylikdüzü -Haramidere istikametinde hareket halindeyken arkasından gelen bir aracın sıkıştırması sebebiyle kazanın meydana gelmesi sonucu ... hayatını kaybettiğini, bu kaza sebebiyle müvekkili aleyhine Bakırköy 11.Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/338 Esas sayılı dosyasında ceza davası açıldığını, arkadan gelen aracın sıkıştırması olmasaydı bu kazanın meydana gelmeyeceğini, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza nedeniyle hasar dosyası açıldığını, aktüer hesabı yapılarak 26/10/2015 tarihinde davacılara toplam 100.611,79 TL tazminat ödendiğini, müvekkilinin sorumluluğunu yerine getirdiğini, yeniden tazminat hesaplanması halinde ödenen miktarın güncellenerek düşülmesi, SGK tarafından rücuya tabi herhangi bir ödeme olup olmadığının tespit edilmesi, olayda müterafik kusur ( kask takmama) şartlarının varlığı halinde tazminattan indirime gidilmesi gerektiğini iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... ait ... plakalı aracın müvekkili nezdinde kasko poliçesi ve ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, manevi tazminat için azami limitin 50.000,00 TL olduğunu, meydana gelen olayda davacının da kusurunun olduğunu, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu iddia ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, "Açılan davanın kabulü ile, maddi tazminat talebi yönünden ; davacı ... için 16.568,00 TL, davacı ... için 15.343,00 TL maddi tazminatın davalı ... olay tarihi olan 30/06/2015, davalı ... bakımından temerrüt tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, manevi tazminat talebi yönünden;

davacıların manevi tazminat isteminin kabulü ile davacı ... için 40.000 TL , davacı ... için 40.000 TL davacı ... için 40.000 TL olmak üzere toplam 120.000 TL manevi tazminatın davalı ... bakımından dava tarihinden itibaren faiz işletilmek ve poliçe teminat limiti olan 50.000 TL ile sorumlu olmak kaydıyla, davalı ... bakımından olay tarihi olan 30/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine," karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı ... vekili ile davalı ... A.Ş. vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın aynı zamanda ceza davasına konu olduğunu, ceza davasında müvekkili lehine delillerin toplanmadığını, savunmalarını destekler şekilde net kamera kayıtlarına ulaşılamadığını, başka bir aracın müvekkilini taciz etmesi sonucu kazanın meydana geldiğini, kusur durumunun tekrar incelenmesi gerektiğini, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatların davacılar yönünden haksız kazanç oluşturduğunu, olayda vefat edenin motosiklet sürücüsü olmasına rağmen kask takmaması nedeniyle müterafik kusurunun tartışılmamasının hatalı olduğunu,

vefat sebebiyle davacılara SGK tarafından bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmadığını, kararın bu yönlerden usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, olayda müterafik kusur olduğunu, indirim yapılmamasının, SGK'ya yazılan müzekkere cevabı gelmeden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, aktüer bilirkişi hesaplamasının Yargıtay kriterlerine aykırı olduğunu belirtmiştir.

HMK'nın 355.maddesi gereğince, kamu düzeni ve istinaf sebepleriyle sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonucunda:Dava, TBK'nın 53. ve 56/2.maddeleri kapsamında ölümlü trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Dosya kapsamından, 30/06/2015 tarihinde, davalı ... A.Ş'nin trafik sigortacısı, davalı ...

A.Ş'nin kasko ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu, davalı ... maliki ve sürücüsü olduğu aracın, ana yoldan yan yola banketleri aşarak ve takla atarak, yan yolda seyir halinde bulunan ... kullandığı motosikletin üzerine düştüğü ve ... kullandığı motosiklet ile birlikte davalı ... kullandığı aracın altında kalarak vefat ettiği anlaşılmıştır.

Gerek ceza dosyasında gerekse işbu davada alınan tüm kusur raporlarının trafik kazası tespit tutanağı ile uyumlu olduğu ve birbirini teyit ettiği ve meydana gelen olayda müteveffa ... herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davalı ... %100 (tam) kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, İlk Derece Mahkemesince de davalı ... tam kusurlu kabul edilerek hüküm kurulmasında herhangi bir hata bulunmamaktadır.

Başka bir deyişle, davalı ... vekilinin bu yöndeki istinaf iddia ve itirazları yerinde değildir.Davalı ... kullandığı aracın ana yoldan yan yola takla atarak kendi şeridinde seyir halinde bulunan ...kullandığı motosikletin üzerine düşmesi ve ... motosiklet ile birlikte aracın altında kalması sonucu ölüm olayı gerçekleşmiştir. Motosiklet sürücüsü ... kask takmamasının, ölüm olayının gerçekleşmesine hiçbir etkisi bulunmamaktadır.

Başka bir deyişle, TBK'nın 52.maddesine gereğince, olayda müterafik kusur indirim koşulları gerçekleşmemiştir. Dolayısıyla, Mahkemece de bu doğrultuda karar verilmesi dosya kapsamına uygun olduğundan istinaf yoluna başvuran her iki davalı vekillerinin bu yöndeki istinaf iddia ve itirazları yerinde değildir.

Mahkemece, olay nedeniyle SGK tarafından davacılara rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılmış ve SGK'nın 20/11/2015 tarihli yazısına göre, kaza nedeniyle davacılara herhangi bir ödemenin yapılmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, istinaf yoluna başvuran her iki davalının bu yöndeki istinaf iddia ve itirazı yerinde değildir. İlk Derece Mahkemesince hükme dayanak alınan 24/05/2017 tarihli ek aktüerya raporunun Yargıtay kriterlerine uygun olarak düzenlenmiştir.

Başka bir deyişle, davalı ... A.Ş vekilinin bu yöndeki iddia ve itirazları yerinde değildir. Davalı ...vekilinin, manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf iddia ve itirazına gelince;Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. maddesine göre, hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibi yararına takdir edeceği para tutarı adalete uygun olmalıdır.

Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır.

Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.Bu açıklamalara göre,davalı ...sosyal ve ekonomik durumu dikkate alındığında, davacılar tarafından talep edilen manevi tazminat miktarlarının tamamen kabulüne karar verilmesinin, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyet ilkesine uygun düşmediği anlaşılmıştır.

Bu minvalde, dosyadaki deliller ile kazanın oluş şekli, kusur oranları, davacıların sosyal ve ekonomik durumları, davalı ... sosyal ve ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, olay tarihi, kusur oranı gibi kriterler ile yukarıdaki açıklamalar birlikte dikkate alınarak davacıların her biri için takdiren 30.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı kanısına varılmıştır.

Kamu düzenine ilişkin olarak, Mahkemece hüküm altına alınan maddi tazminat için harç hesaplanırken sadece maddi tazminat için yatırılan peşin harç ve ıslah harcının mahsup edilmesi yerine, manevi tazminat için yatırılan peşin harcın da ilam harcından mahsup edilmesi de usul ve yasaya aykırı olduğundan, oluşturulan yeni hükümde maddi ve manevi tazminata ilişkin harç miktarları da bu husus dikkate alınarak düzeltilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar ve tespitler çerçevesinde.

HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince davalı... A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararında manevi tazminat miktarlarının düzeltilerek esas hakkında yeniden hüküm oluşturulmasına karar verilmiştir.