İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2017/724 K.2018/169

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/02/2017 tarih, 2014/1132 E.-2017/143 K. sayılı dosyası kapsamında verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine dosyanın Dairemize tevzi edilmesi sonucu Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, Yalova'da kendi adına ticari işletmesi bulunduğunu, ... plaka sayılı 2013 model, KİA marka, açık kasa kamyoneti ticari işler için satın aldığını, bu aracın maliki olduğunu, aracın arızalandığını, 16/09/2013 tarihinde aracı yetkili satıcı-servisine davalı ....Ticaret Anonim Şirketi'ne götürdüğünü, araçtaki arızanın garanti kapsamında giderilmesini talep ettiğini, arızanın garanti kapsamında giderilme talebinin davalı tarafça kabul edilmediğini, davalıya ihtarname gönderildiğini, davalı tarafça ihtarnameye verilen cevapta, arızanın ancak ücretli giderilebileceğinin belirtildiğini,

diğer davalı ...'nin de KİA marka araçların Türkiyedeki distiribütörü olduğunu, davalı ...Dış Ticaret Anonim Şirketi'nin Bursa yetkili bayi olduğunu iddia ederek, araçtaki arızanın garanti kapsamında ücretsiz olarak giderilmesine ve aracın çalışır duruma getirilerek davacıya sağlam surette teslimine, aksi halde aracın tamir bedeline mahsuben 12.000,00 TL'nin aracın servise alındığı 16/09/2013 tarihinden itibaren işleyecek merkez bankası reoskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesine,

aracın tamir için servise alındığı 16/09/2013 tarihinden itibaren dava tarihine kadar geçen sürede, aracın kullanılmasından mahrum kalınan günlerde, davacının uğradığı zarara mahsuben 3.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin Bursa Tüketici Mahkemesi olduğunu, görev itirazında bulunduklarını, araçtaki arızanın enjektörden kaynaklandığını, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının, terditli olarak talepte bulunmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, aynı şekilde davacının "tamir bedeline mahsuben tazminat" şeklinde bir seçimlik hakkının da bulunmadığını, dava konusu aracın ayıplı olduğu yönündeki iddianın gerçek dışı olduğunu iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi; davacıya ait ... plakalı araçta 16/09/2013 tarihinde meydana gelen arızanın garanti kapsamında davalı ... Tic. A.Ş tarafından giderilmesine, garanti kapsamında arızanın giderilmemesi halinde KDV dahil 11.283,73 TL parça, işçilik ve yağ tuturanın davalılardan ... Dış Tic. A.Ş 'den 16/09/2013 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle, davalı ... Tic.

A.Ş'den dava tarihi olan 02/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, aracın kullanılmamasından kaynaklanan iş gücü kaybı bedeli olan 2.423,00 TL'nin davalılardan ... Dış Tic. A.Ş'den 16/09/2013 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle, davalı ... Tic.

A.Ş'den dava tarihi olan 02/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar vermiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; araçtan yoksunluk değerinin tespitinde günlük kiralama ücretinin 50,00 TL olarak belirlendiğini, oysa ki ortalama günlük kiranın, 100,00 TL'nin altında olmadığını, aracın halen davalı serviste onarılmayı beklediğini, bilirkişi raporunda "300,20 TL yıpranma payı ve 126,66 TL bakım masrafları bedeli olan toplam 426,86 TL'nin", araç kiralama bedelinden düşülmesinin dayanaksız olduğunu, karar tarihinde dahi aracın tamir edilmemiş olup, mahkemece aracın garanti kapsamında arızanın giderilmesine karar verildğini, araç yoksunluğu zararının dava tarihinden sonra da devam ettiğini iddia ederek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırıması ve talepleri doğrultusunda karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ...Dış Ticaret Anonim Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi'nce terditli hüküm kurulduğunu, davacının, davasını terditli açması halinde dahi, terditli taleplerinden yalnızca biri hakkında karar verilmesi gerekirken, her ikisi hakkında hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, Yargıtay içtihatlarının bu yönde olduğunu, görevli mahkemenin Bursa Tüketici Mahkemesi olduğunu, müvekkiline herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda, aracın günlük ortalama kiralama ücretinin 47,00 TL olduğunun tespit edilmesine rağmen, hiçbir neden gösterilmeden günlük kiralamanın 50,00 TL olarak alındığını, kararın bu yönleriyle usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamına, usule ve yasaya aykırı tespit ve değerlendirmeler içerdiğini, bilirkişi raporları arasında çelişkiler olduğunu, buna rağmen hüküm tesis edildiğini, İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olmasının yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

Dava; garanti kapsamında ticari araçtaki arızanın, imalatçının sorumluluğu nedeniyle giderilmesi, olmadığı takdirde arıza bedelinin ve aracın kullanılamamasından kaynaklanan kazanç kaybının tahsili istemine ilişkindir.

17/11/2014 tarihli bilirkişi raporuna göre, 09/04/2013 tarihinde, davalı... Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden, ticari amaçla satın alınan açık kasalı kamyonetin arızalandığı, 16/09/2013 tarihinde arızanın giderilmesi için servise bırakıldığı, dava konusu araçta meydana gelen arızanın kullanılan yakıttan kaynaklanmadığı, arıza tarihinde, aracın yaklaşık 5,5 aylık olduğu, garanti sınırları içerisinde kaldığı tespit edilmiştir.

22/01/2015 tarihli bilirkişi raporuna göre, dava konusu aracın motorundaki "enjektör arızasının" motorun silindirinde yakıt ile birlikte motor yağının da yanmasından kaynaklandığı, dava konusu araç motorunda meydana gelen, motorun yağına yakıt karışmasının, "yüksek basınç pompasındaki yakıt sızıntısından kaynaklandığı" imalat kaynaklı bir arıza olduğu, gizli ayıp niteliğinde olduğu, kullanıcı kaynaklı olmadığı, arızanın, aracın garanti süresi içerisinde gerçekleştiği, meydana gelen "enjektör arızasının" onarımının, enjektörlerin ve yüksek basınç pompasının garanti kapsamında değişmesi ile mümkün olabileceği tespit edilmiştir.

18/05/2015 tarihli bilirkişi raporuna göre, arızanın garanti kapsamında giderilmesi gerektiği, meydana gelen zarardan; satıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici ve ithalatçının ortaklaşa ve zincirleme sorumlu olduğu tespit edilmiştir.

15/02/2016 tarihli bilirkişi ek raporuna göre, dava dosyasına sunulan kayıtlara göre, davacının ticari faaliyet konusunun manav değil, "ikametgah amaçlı binaların inşaatı" olduğu, dava konusu araçtaki arızadan dolayı, aracın 57 iş günü kullanılmaması nedeniyle kiralanan aracın kiralama bedelinin 57x50=2.850,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

10/10/2016 tarihli bilirkişi ek raporuna göre, dava konusu aracın tamir ve onarım bedelinin, 9.526,14 TL KDV dahil (yedek parça tutarı)+1.631,22 TL KDV dahil (işçilik tutarı)+126,37 TL KDV dahil (motor, motor yağ tutarı)= 11.283,73 TL olduğu, dava konusu araçta 2.423,14 TL iş gücü kaybı olduğu tespit edilmiştir.

Tarafların bilirkişi raporuna itirazı üzerine alınan 2811/2016 tarihli bilirkişi ek raporuna göre, dava konusu aracın tamir ve onarım bedelinin KDV dahil 11.283,73 TL olduğu, dava konusu araçta 16/09/2013 ila 02/01/2014 tarihlerinin alınmasının baz alınması halinde 2.423,14 Tl iş gücü kaybının mevcut olduğu, 16/09/2013 ile 13/11/2013 tarihleri arasının baz alınması halinde ise, 1.193,38 TL iş gücü kaybının mevcut olduğu tespit edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce, "davanın kabulü ile; davacıya ait ... plakalı araçta 16/09/2013 tarihinde meydana gelen arızanın garanti kapsamında davalı ... Dış Tic. A.Ş tarafından giderilmesine, garanti kapsamında arızanın giderilmemesi halinde KDV dahil 11.283,73 TL parça, işçilik ve yağ tuturanın davalılardan.... A.Ş 'den 16/09/2013 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle, davalı ... Tic. A.Ş'den dava tarihi olan 02/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," şeklinde karar verilmiştir.

Dosyaya ibraz edilen tüm bilirkişi raporlarına göre, dava konusu araçtaki arızanın imalattan kaynaklanan gizli ayıp olduğu ve aracın garanti süresi kapsamında gerçekleştiği, dolayısıyla, davalıların sorumlu oldukları anlaşılmıştır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 227.maddesine göre; satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı,

1-Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme,

2- Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme,

3-Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,

4- İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme seçimlik haklarından birini kullanabilir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 227. maddesinde göre, alıcı, seçimlik haklarından yalnızca birini kullanabilir ve İlk Derece Mahkemesi'nce terditli olarak ileri sürülen taleplerden sadece birisine karar verilebilir. Ancak, İlk Derece Mahkemesi, terditli olarak ileri sürülen her iki talebin de kabulüne karar vermiştir. Karar, bu yönüyle usul ve yasaya aykırılık teşkil etmektedir.

Ayrıca, İlk Derece Mahkemesi'nin, kararının gerekçesinde, "11.283,73 TL'nin davalılardan ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" ibaresine yer verildiği halde, kısa karardaki hüküm fıkrası ile gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ise; "Davanın kabulü ile;" başlayıp, sonrasında; "Fazlaya ilişkin talebin reddine" ibaresine yer verilmiştir. Böylece de, hüküm fıkrası ile geekçe arasında çelişki yaratılmıştır. Bu yönüyle de, karar usul ve yasaya aykırılık teşkil etmektedir.

Bu bağlamda; H.M.K.'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanısına varılmıştır.