İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2019/2635 K.2021/2015

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı aracın 19/06/2015 tarihinde tam ve asli kusurlu olarak karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle müvekkillerinin desteği ...'ın vefat ettiğini, davalıların ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, aynı zamanda destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarını, davalıların sorumluluğunun kusur sorumluluğu olmayıp, tehlike sorumluluğu olduğunu,

Davalıların sorumluluğunun kusur sorumluluğu olmaması nedeniyle ve yargıtayın yerleşik içtihatları doğrultusunda zararın tamamından sorumlu olması nedeniyle kusur tespiti yapılmaksızın sayın mahkemece Yargıtayın yerleşik içtihatlarında belirttiği üzerehesaplama yapılırken yaşam sürelerini düzenleyen PMF tabtosu kullanılarak yapılacak hesaplama neticesinde TTK 1427/2 uyarınca tespit edilecek hasar miktarının tamamını veya bedelin en az yüzde ellisini avans olarak ödenmesine karar verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak 1.000,00 TL defin gideri, 2.300,00 TL destek tazminat olmak üzere 3.300,00 TL maddi tazminatın,

20.000 TL manevi tazminatın (Davalı Sigorta Şirketi eğer manevi tazminat klozu işaretlenmemişse maddi tazminat ve poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla ) yapılan başvuru neticesi eksik ödeme yapıldığından kaza tarihinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir. Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen trafik kazasında, davacının gerçek zararının tespiti için aktüer incelemesi yaptırıldığını, aktüer raporunda davacının zararı 57.617,00 TL olarak hesaplandığını, müvekkili şirket tarafından tazminattan hiçbir indirim yapılmayarak,

davacıya 57.617,00 TL ödeme yapıldığını, davacının tüm zararları karşılandığından davanın reddinin gerektiğini, kazanın oluşumunda müteveffanın asli kusurlu olduğunu, davacı, defin giderlerini talep etmişse de, defin giderlerine ilişkin herhangi bir delil sunmadığından ve defin giderleri sigorta teminatı dışında kaldığından davacının defin giderleri talebinin reddedilmesi gerektiğini, KTK'nın 92/f maddesine göre manevi tazminat talebi zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında olduğundan, manevi tazminat yönünden davanın reddinin gerektiğini,

davacının ticari avans faizi talebinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Davalı ... vekili 29/05/2019 tarihli duruşmadaki beyanında; alınan raporlar doğrultusunda davacının maddi zararının karşılandığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "1-Maddi Tazminat Davasının reddine, Manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 7.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Davalı sürücünün azami hız limitini aşması davalı sürücünün % 25 kusurlu olduğu tespitinin eksik ve hatalı olduğunu , araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, davalı sürücünün, sürücülerin geçmesinin yasak olduğu yerde seyir halindeyken yargılamaya konu trafik kazasının meydana geldiğini, ceza davasında dosyaya sunulan bilirkişi raporunda maddi olgulara ilişkin yapılan değerlendirmelerin Yargıtay yerleşik içtihatları gereği hukuk hakimini bağladığını, hükmedilen manevi tazminat miktarının çok düşük olduğunu,

hükmedilen tazminat miktarı kabul edilse bile en azından karşı vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken karşı vekalet ücretine de hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından, 19/06/2015 günü saat 17:20 sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı motosiklet ile ...

Caddesini takiben ... istikametine doğru seyri sırasında kaza mahalline geldiği sırada idaresindeki aracın ön kısımları ile seyir istikametine göre yolun solundan koşar adımlarla kaplamaya girerek karşıdan karşıya geçmek isteyen davacı murisi yaya ...'a çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında ...'nın vefatı sonucu , sigorta şirketince eksik ödeme nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep edildiği anlaşılmıştır.

Kaza Tespt Tutanağında; ... plaka no'lu motosiklet sürücüsü ...'a 2918 sayılı KTY madde 54/1-b (geçmenin yasak olduğu yerden geçmek)ve 52/1-b (aracının hızını hava, görüş, yol ve trafiğin gerektirdiği şartlara göre azaltmak) kurallarını ihlal etmek, yaya ...'a ise 2918 sayılı KTK madde 68/1-B-1 (yaya geçitlerinin bulunduğu yerlerdeki geçitleri kullanmamak ve ışıklı işaretler uymamak) kuralını ihlal etme kusuru izafe edilmiştir.

Mahkemece kusur ve tazminat hesabı yönünden 2 trafik 1 Aktüer bilirkişisinden oluşan heyetten alınan raporda özetle.

Yaya ...'ın meydana gelen trafik kazasında %75 oranında kusurlu olduğunu, ... plaka no'lu motosiklet sürücüsü davalı ...'ın %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği yine davacı vekilinin bilirkişi raporunun kusur oranına yönelik itirazının değerlendirilmesi için ATK Trafik İhtisas Dairesinden rapor aldırılmış olup, ATK Trafik İhtisas dairesinin 19/02/2019 tarihli raporunda da olay anını gösterir kamera görüntüsü, CD inceleme tutanağı, olayın oluş şekli,

konumu ve beyanlar incelendiğinde kazanın trafik bilirkişisi raporunda belirtildiği şekilde gerçekleştiği ve aynı kusur oranları tespit edildiğine göre tutanak ve raporların birbiriyle örtüştüğü anlaşılmaktadır.

Ceza Mahkemesi kararlarının Hukuk Mahkemesindeki davaya etkisini düzenleyen 6098 sayılı TBK'nın 74. maddesinde "Hakim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir.

Aynı şekilde, ceza hakiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hakimini bağlamaz." hükmü yer almaktadır.

Bu durumda aynı olay nedeniyle ceza yargılama aşamasında alınan kusur bilirkişi raporunun davacı vekilinin istinaf itirazında belirttiği şekilde (dosyada ceza kusur raporu yok) olsa bile İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan çelişkilerin giderildiği ATK kusur raporu hükme esas alındığından kusura yönelik istinaf itirazının reddi gerekmiştir.TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesinde "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Bu yasal hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır.

Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.

Bu açıklamalar çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte dikkate alındığında mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarının düşük belirlendiği; aynı ilkelere göre yapılan değerlendirme sonucunda takdiren davacı lehine 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.

Mahkemece kabul edilen maddi ve manevi tazminat miktarları üzerinden hesaplama yapılarak vekalet ücreti belirlenmesinde AAÜT, usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından bu hususa değinen davacı vekilinin istinaf itirazının reddi gerekmiştir. Açıklanan nedenle. HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.