İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1841 K.2024/138

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete kasko sigorta poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın 23/11/2017 günü davalılara ait ... plakalı aracın % 100 kusurlu seyriyle çarpması sonucu hasar gördüğünü, .... Tic. Ltd.

Şti.'nin çekicinin ruhsat sahibi, diğerinin ise kiracısı olduğunu, ekspertiz raporuna göre ... plakalı araçtaki hasar için 30/01/2018 günü 142.500,00 TL ödendiğini, ayrıca Sigorta Tahkim Komisyonunun 2018/35480 Esas sayılı dosyasında 18/09/2018 tarihinde 7.609.16TL, 17/12/2018 tarihinde 2.421,81TL ödendiğini, davalının aracının trafik sigortasından 33.000,00TL, aracın sovtajından 42.750,00TL tahsil edildiğini, bakiye zararın 76.780,97TL olduğunu belirterek, bakiye zarar bedelinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili davalı şirketin aracı diğer davalıya 1 yıl süreyle kiralamış olduğunu, bu nedenle zarardan sorumlu olmadıklarını, 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesine göre işleten sıfatının diğer davalıya geçtiğini, yapılan STK ödemelerinin yargılama gideri mi yoksa tazminat mı olduğunun anlaşılamadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davalı ...

Tic. Ltd. Şti'ne karşı açılan davanın, davalının işleten sıfatı bulunmadığı anlaşılmakla pasif husumet yokluğundan reddine, Davalı ... Tic.

A.Ş.'ne karşı açılan davanın kabulü ile, 76.780,97 TL'nin (66.750,00TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 30/01/2018 tarihinden, 7.609,16TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 18/09/2018 tarihinden, 2.421,81TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 17/12/2018 tarihinden) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ile davalı ... Tic. Ltd.

Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Davalılar arasında müteselsil sorumluluk bulunduğunu, davalı ...'in ticari faaliyetinden kaynaklı olarak söz konusu aracı işlettiğini ve kiraladığını, bu nedenle oluşan zararlardan sorumlu olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, iç ilişkide sorumluluğun kimde olduğu hususunda yapılan anlaşmanın davalılar arasındaki ilişkiyi bağladığını, dış ilişkide ise zarar gören tarafa karşı her iki davalının da sorumlu olması gerektiğini, aksi halde zarar görenin veya zararı gidererek zarar gören yerine halef olan müvekkili sigorta şirketinin zararına karşılık alacağını tahsil edememe riskinin ortaya çıkabileceğini,

davada müvekkili şirketin haklılığının ve zararın karşılanması gerektiğinin tespit edildiğini, ancak müteselsilen sorumlu tutulması gereken davalılardan biri bakımından husumet yokluğu nedeniyle dava reddinin doğru olmadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı .... Tic. Ltd.

Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dosya kapsamındaki kusur ve hasar tespitine yönelik bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, kusur yönünden yapılan değerlendirmede sürücü ... %100 kusurlu bulunmakla ilgili rapora itiraz edildiğini, itirazları doğrultusunda herhangi bir ek rapor alınmadığını, aynı rapor doğrultusunda hüküm kurulduğunu, sadece kazaya karışmış olan diğer şoför ... ifadelerinin esas alınması ile kusur oranının tespit edilmesinin hakkaniyetle bağdaşmadığını, eksik araştırma ile sonuca varıldığını, kazanın meydana geldiği yer havaalanı çalışma sahası olmakla birlikte,

kusur durumunun değerlendirilmesi için yapılacak olan tespitte bu duruma değinilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde hasar aşamasında yapılan ödeme sonrasında kazaya konu ... plakalı aracın ZMM sigortacısı olan ...

A.Ş.'den trafik teminat limiti olan 33.000,00TL tutarın tahsil edildiğini ileri sürdüğünü, yapılmış olan tahsilata ilişkin olarak herhangi bir delil, ibraname ve muadil evrak sunulmadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığının incelenmesinde. Araç maliki davalı .... Tic. Ltd.

Şti. ve davalı kiracı ... Tic. Ltd. Şti. arasında ... plakalı tır niteliğindeki aracın kiralaması bakımından 24/04/2017 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi düzenlenmiştir. Dava konusu kaza 23/11/2017 tarihinde meydana gelmiştir. KTK'nın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 85/1. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. " maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur.

2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir.

İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/02/2019 tarih, 2016/6712 E. ve 2019/2237 K. sayılı kararı).Dosyada mevcut davalılar arasında yapılan bir yıllık kira sözleşmesinde, kira süresince 3. kişilere verilen zararlardan kiracının sorumlu olacağı, kiralayan şirkete yöneltilecek tüm zararların koşulsuz ve şartsız olarak kiracı tarafından karşılanacağı belirtildiğinden aracın maliki olan davalı ... Tic.

Ltd. Şti.'nin sorumluluğuna karar verilmemiş olmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacı vekilinin bu hususa yönelik istinaf itirazı yerinde değildir. Yaralanmalı ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında;" 23/11/2019 günü saat 19.00 sıralarında İstanbul Eyüpsultan ilçesi ... mahallesinde hız sınırının 50 Km/s olduğu meskun mahal dışında, 2 şeritli 8 m genişliğindeki çift yönlü yolda, hava açık, vakit alaca karanlık, yol asfalt kaplama ve kuru iken, kaza olduğu,

kazanın oluşumunda ... plakalı çekici sürücüsü ... aracıyla seyrederken karşı yönden gelen sürücü ... yönetimindeki ... plakalı çekicinin üzerinde bulunan ve yola 1,5 m çıkıntılı olarak yüklenen hava alanı çatı demirini fark etmeyerek aracının sol ön tavan ve cam kısımlarıyla bu çıkıntıya çarpması sonucu çelik konstrüksiyonun yerinden kayarak yola düştüğü, ... plakalı otomobil sürücüsünün ise yola düşen demire aracının ön kısımlarıyla çarptığı, bu kazanın oluşumunda davalı şirkete ait ... plakalı aracın sürücüsü ...

2918 sayılı KTKnın 65. maddesinde belirtilen gabari dışı yük yüklemekten tamamen kusurlu bulunduğu" şeklinde düzenlendiği görülmüştür.Mahkemece alınan kusur raporunda; dava konusu olayda davalı şirkete ait ... plakalı aracın sürücüsü ... aracında taşıdığı yükü trafik güvenliğini ortadan kaldıracak şekilde, karşı yönden gelen araçların şeridine 1,5 m taşacak şekilde yüklediğinden, bu şekilde yük taşımak için özel izin alması ve öncü ve artçı uyarı araçları eşliğinde seyretmesi gerekirken hiçbir tedbir almadan yola çıktığından ve karayolundaki trafik güvenliğini ortadan kaldırdığından olayda % 100 oranında tamamen kusurlu olduğu,

davacı şirkete sigortalı araç sürücüsü ...'ın ise kendi şeridinde normal süratle seyrederken karşı yönden gelip şeridine tecavüz edecek şekilde yüklü araca çarpmak zorunda kaldığından ve kazayı önlemek bakımından alabileceği bir tedbir olmadığından kusursuz olduğu belirtilmiştir.Mahkemece alınan kusur raporu ile kaza tespit tutanağının birbiriyle örtüştüğü ve olayın oluşuna uygun düştüğü, kaza tespit tutanağına göre kazanın İstanbul Eyüpsultan ilçesi ... mahallesinde, meskun mahal dışında,

2 şeritli 8 m genişliğindeki çift yönlü yolda meydana geldiği belirtilmekle ve aksi kanıtlanamadığından davalı vekilinin kusura ve kazanın hava alanı çalışma sahasında meydana geldiğine yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. Mahkemece hasar bedeli yönünden alınan 19/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda; .... Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 21/12/2017 tarihli kasko ekspertiz raporunun, dosyadaki hasarlı araç fotoğraflarıyla karşılaştırılmasında, ... plakalı ... marka ...

Çekici FM ... tipi 2011 model ve 765.243 km'deki aracın ön kupa kısmının ağır hasar gördüğü, ön cam, sol ön kapı, üst rüzgarlık, torpido, gösterge paneli, far, ön panjur, iç döşeme, koltuklarının hasarlı olduğu ve tamirinin mümkün olmadığının tespit edildiği, hesaplamaya göre araçtaki hasar miktarının 133.517,30 TL, aracın kazadan önceki ikinci el rayiç satış değerinin 150.000,00 TL, aracın hasarlı haliyle sovtaj değerinin 42.750,00 TL, dolayısıyla araçtaki hasar miktarının 107.250,00 TL olduğu,

davacı şirket zararının 33.000,00 TL'sini davalılar aracının ZMSS poliçesini temin eden dava dışı şirketten tahsil ettiğinden bakiye maddi zararın 74.250,00 TL, davacı şirketin ayrıca Sigorta Tahkim Komisyonu nezdindeki dava nedeniyle hasar bedeli olarak 2018/35480 Esas sayılı dosyasıyla 18/09/2018 tarihinde 7.609.16 TL ve 17/12/2018 tarihinde 2.421,81 TL daha ödediğinden toplam maddi zararın 74.250,00 + 7.609,16 + 2.421,81 = 84.280,97 TL olduğu belirtilmiş, mahkemece karşı taraf sigortacısından alınan 33.000,00TL ödeme düşülerek, davacı vekilinin talebi de dikkate alınarak karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Davalı vekilinin, davacı vekili karşı taraf sigortacısından 33.000,00 TL ödeme alınması nedeniyle zararın kalan kısmına ilişkin talepte bulunduğundan, davalı vekilinin bu tahsilata ilişkin delil sunulmadığına ilişkin istinaf itirazı yerinde değildir. Bu nedenlerle; davacı vekili ile davalı .... Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.