İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1915 K.2024/342

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 02.07.2017 günü saat 20.30 sıralarında sürücü ... yönetimindeki geçerli trafik sigortası bulunmayan ... plaka sayılı aracı ile Espiye istikametinden Giresun istikametine doğru seyrederken, Fındıklı Mahallesi Sahil ve Kaşaltı mevkiinde yolun sağında emniyet şeridinde park halinde bulunan ... plaka sayılı araca çarptıktan sonra kontrolunu kaybederek yolu kenarında bariyerler kenarında yürümekte olan yayalara da çarptığı,

olay sonucu araçta bulunan davacının yaralandığını belirterek müvekkilin uğradığı maddi zararlar için fazlaya dair talep ve haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik sürekli iş göremezlik dolayısıyla 100-TL maddi tazminatın davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işlemiş yasla faizyle birlikte davalı tarafından tazmin edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili kuruma dava açılmadan başvuru yapılmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, davanın ... plakalı aracın işleteni/sürücüsü kunumunda olan ...'a ihbarını talep ettiklerini, müvekkilinin sorumluluğunun kaza tarihi itibari trafik poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazanın meydana geliş şeklinin, kusur durumunun ve maluliyet derecesinin tespit edilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik zararının teminat içinde olmadığını, bakıcı giderleri talebinden de SGK'nın sorumlu olduğunu,

müterafik kusur ve hatır indirimi yapılması gerektiğini dava tarihi itibaren yasal faiz talep edilebileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, " İş bu asıl ve ıslahla açılan davanın kabulü ile 33.630,48 Tl nin 27.02.2018 temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikten davalıdan alınıp davacıya verilmesine, " karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından dava tarihinden önce davalı kuruma geçerli bir başvuru yapılmadığını, dosya kapsamında usul ve yasaya uygun olarak alınmış bir kusur raporu bulunmadığını, davacının maluliyeti muayenesi yapılmaksızın tespit edildiğini, hesaplamanın TRH 2010 ve 1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca binmesi nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacı kaza esnasında, araçta yolcu olarak ve ekonomik bir karşılığı olmaksızın bulunduğundan ve taşındığından hesaplanan tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini,

davacıya söz konusu zarar nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı yargılama aşamasında araştırılmadığını, gerekçeli kararda, davacı kurum aleyhine, Mahkemece belirlenen ve dava tarihinden önceki bir tarihe denk gelen temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından, 02.07.2017 tarihinde sürücü ... yönetimindeki geçerli trafik sigortası bulunmayan ... plaka sayılı aracı ile Espiye istikametinden Giresun istikametine doğru seyrederken, Fındıklı Mahallesi Sahil ve Kaşaltı mevkiinde yolun sağında emniyet şeridinde park halinde bulunan ... plaka sayılı araca çarptıktan sonra kontrolunu kaybederek yolun kenarında bariyerler kenarında yürümekte olan yayalara da çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında ...plaka sayılı araç içinde yolcu olan davacının yaralandığı ve davacının bu yaralanması nedeni maddi tazminat talep ettiği anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 281. maddesinde tarafların, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri düzenlenmiştir.

Bu düzenleme gereğince usulüne uygun biçimde raporun tebliği üzerine, rapora itiraz hakkı bulunan tarafların bu haklarını kullanmamış olması halinde karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşacaktır.

HMK'nın 357/1. maddesinde de Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında, İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların dinlenemeyeceği, yeni delillere dayanılamayacağı düzenlemesine yer verilmiştir.Dosya kapsamından hükme esas alınan kusur, maluliyet ve aktüerya raporunun istinaf talep eden davalı vekiline HMK 281. maddesi gereğince ihtarat içeren tebligat ile tebliğ edildiği halde davalı vekilinin süresi içerisinde raporlara itiraz etmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda HMK'nın 281. maddesi çerçevesinde kusur ve maluliyet oranları ile aktüerya raporunda ki hesaplama bakımından davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gibi HMK'nın 357/1. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddialar ve savunmalar dinlemeyeceğinden kusur, maluliyet ve aktüerya raporunda ki hesaplama yöntemine (hesaplamanın TRH 2010 ve 1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması) ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Davacıya Kartal Sosyal Güvenlik Merkezinin 03.05.2018 tarihli müzekkere cevabında davacının sigortalı çalışmasının bulunmadığı, geçici iş göremezlik ödemesi yapılmadığı ve rücuya tabi gelir bağlanmadığı belirtilmekle bu yöndeki itirazları da yerinde değildir.Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/13141 E. ve 2022/6709 K.sayılı kararında açıklandığı üzere "Güvence Hesabı yönünden faizin başlangıç (temerrüt) tarihi belirlenirken, ilgililerce gerekli belgeler de ibraz edilerek Güvence Hesabı Yönetmeliğinin 9,

14. ve 15. maddelerinde yazılı biçimde fona başvurulduğu halde ödeme yapılmamışsa başvuru tarihinden itibaren Güvence Hesabı'nın temerrüde düştüğünün kabulü gerekir.

Gerekli belgeler ibraz edilmeksizin başvuruda bulunulmuş ya da hiç müracaat edilmemiş ise Güvence Hesabı'nın temerrüdünden bahsedilemeyeceğinden faiz başlangıcının dava tarihi olarak kabulü gerekir." (Aynı yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022/4574 E. ve 2022/16962 K. sayılı kararı).Somut uyuşmazlıkta başvuru belgelerinden eksik evrak ile başvuru yapıldığı anlaşılmasına göre davalı Güvence Hesabı'nın temerrüde düşmeyeceğinden faiz başlangıcının dava tarihi olarak kabulü gerekirken yazılı şekilde belirlenmesi doğru olmamıştır.

Somut olayda davacının yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsü ile arkadaş olduğu, sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca bindiği ve bu esnada kazanın meydana geldiği anlaşıldığına göre davacının sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca binmesi nedeni ile % 20 oranında müterafik indirimi ve yolcu olarak taşınmasının hatır taşımacılığı kapsamında olduğu kabulü ile % 20 oranında hatır indirimi yapılarak tazminata hükmedilmemiş olması doğru olmamıştır.

Sonuç olarak HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek bilirkişi raporunda hesaplanan tazminat tutarından %20 oranında müterafik kusur indirimi ve %20 oranında hatır indirimi yapılarak 21.523,50 TL sürekli iş göremezlik tazminat talebinin kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş.

Müterafik kusur ve hatır indirimi nedeniyle tazminattan indirilen miktar, yasal düzenlemelerden kaynaklanan hakkaniyet indirimi mahiyetinde olduğundan yargılama giderinin hesaplanmasında nazara alınmamış,

davalı lehine bu kısım üzerinden vekalet ücretine hükmedilmemiş yine davacı için Daire karar tarihimiz itibariyle yürürlükte bulunan 2024 yılı AAÜT tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden davacı lehine 17.900 TL vekalet ücretine karar verilmesi gerekir ise de bu miktar İlk derece mahkemesi tarafından verilen kabul kararı üzerine davacı vekili lehine hükmedilen 5.044,57 TL'den fazla olup davacı taraf istinafa gelmemiş olmakla hükümdeki miktarlar yönünden davalı lehine usuli kazanılmış hak doğuracağından bu yönden düzeltme yapılmamış ve aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.