İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2472 K.2024/605

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin işleten sıfatına sahip olduğu ... plakalı minibüsün 09/08/2011 tarihinde kaza yaptığını, dava dışı ...'ün yaralandığını, ... tarafından kaza sonrası açılan maddi .nevi tazminat davasında 3.008,77 TL maddi ve 8.000 TL manevi tazminat olmak üzere toplamda 11.008,77 TL tazminatın kaza tarihi olan 09/08/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkilinden alınarak ...'e ödenmesine karar verildiğini, .. tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, müvekkilinin takipte kesinleşen miktarı yasal faizleri ile birlikte 14.06.2019 ve 01.07.2019 tarihlerinde yaptığı ödemler ile icra müdürlüğüne tamamen ödediğini, bunun üzerine uğradığı zararın tazmin etmek amacıyla... plakalı aracı için yapmış olduğu ... nolu Motorlu Kara Taşımacılığı Birleşik Kasko Sigorta Poliçesine dayanarak davalı sigorta şirketine rücu etmek istediğini, yapılan arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını ve İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız icraya dayalı takip başlatıldığını, davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğunu, müvekkilinin yaptırdığı sigorta karşılığı zararını poliçe miktarı ile sınırlı olmak üzere davalıdan talep edebileceğinin izahtan vareste olduğunu, dava ve icra takibi konusu alacağı da davalıya KTK 19/4 maddesi hükmünce rücu ettiğini, KTK hükümleri gereği müvekkilinin davalıya rücu etmesi için başlayacak olan zamanaşımının müvekkilinin borcunu tam olarak ödediği gün olan 01.07.2019 tarihinden itibaren başladığını, bu durumda müvekkilinin davalıya rücuu için başlayan zamanaşımı süresinin henüz dolmadığını,

belirterek itirazının iptali ile takibinin devamına, davalı tarafın itiraz ettiği miktarın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davaya konu talebin zamanaşımına uğradığını, sigortalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, riziko sözleşmesine göre davacının sorumluluğunu gerektirecek bir olayı haberdar olduğu andan itibaren on gün içinde sigortacıya ihbar etmek kendisine yöneltilen istemi ise derhal sigortacıya bildirmek zorunda olduğunu, rizikoda belirtilen yükümlülüklerin ihlal edilmesi sebebiyle ödenecek tutar artarsa zarar görenlere bu sebeple yapılan ödemenin ihlaldeki kusuru nispetinde sigortalıdan rücuen tahsil edileceğini, maddi tazminat yönünden sorumluluklarının bulunmadığını,

ihtiyari mali sorumluluk sigortası genel şartları gereği anılan poliçenin ancak zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatları tükendikten sonra devreye girebileceğini, ZMMS teminatı tükenmeden müvekkili şirketin sorumluluğuna girilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin poliçe ile işletenin sorumluluğunu teminat altına aldığını, davalının işveren sıfatıyla doğacak olan sorumluluğunun müvekkili şirkete yüklenemeyeceğini, davaya konu olayın haksız fiil niteliğinde olduğunu, ticari işin söz konusu olmadığını, bu nedenle davacı tarafın ticari faiz taleplerinin reddi gerektiğini,

davacı tarafından işbu dava açılmadan önce müvekkili şirkete herhangi bir başvuruda bulunulmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kısmen kabulü ile davalının İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, toplam 15.330,96 TL üzerinden takibin devamına, alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %9 oranında ve değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına," karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Kazanın davalı şirket sürücüsünün ağır kusuru nedeniyle gerçekleştiğini, ağır kusurlardan biri olarak kabul edilen kırmızı ışık ihlali nedeniyle müvekkili şirketin sigorta ettirene rücu hakkı doğduğunu, davacı sigortalının müvekkili şirketten yapmış olduğu ödemeyi talep hakkı bulunmadığını, mahkemece bu yönde yapılan itirazların değerlendirilmediğini, müvekkili aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yerinde olmadığını, hükmedilen tutarın yüksek olduğunu, faize faiz işletildiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava,

yaralamalı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın bedelinin tahsili için başlatılan takipte ödeme yapan borçlunun istirdat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

2918 sayılı yasanın 95/2.maddesinde, zarar gören üçüncü kişiye ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesi ve kanun hükümleri çerçevesinde kendi akidine rücu edebileceğini belirtirken, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B 4. maddesinde ise rücu halleri düzenlenmiştir. Genel Şartlar B.4.a. maddesinde.

"Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucu meydana gelmiş" olması halinde sigortacının rücu hakkının bulunduğu kabul edilmiştir. Dosya kapsamından dava dışı ...'ın yönetimindeki, davacı ...'a ait davalı sigorta şirketine İMSS poliçesi ile sigortalı ... plakalı minibüs ile 09/08/2011 günü saat 18:45 sıralarında, ... mahallesi, ... caddesi üzerinde bulunan ...

Hastanesi önünde, yayalar için yeşil ışık yanarken, karşıdan karşıya geçerek kaldırıma çıkmak üzere olan yaya ...'e sağ omuzundan çarparak yere düşmesi sonucu yaralanmasına sebep olduğu, ... tarafından işleten, sürücü ve sigorta şirketi aleyhine İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesi 2013/689 Esas sayılı dava dosyası ile maddi ve manevi tazminat davası açtığı, Mahkemenin 15.12.2015 tarih, 2013/689 E.-2015/392 K. kararı ile 3.008,77 TL maddi tazminat ve 8.000 TL manevi tazminat üzerinden davanın kabulüne karar verildiği, Mahkeme kararının temyiz incelmesinden de geçerek 18.06.2019 tarihinde kesinleştiği, ... tarafından ilamın İstanbul ...

İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğu, takibe konu borcun davacı ... tarafından ödendiği ve İMMS poliçesi kapsamında olduğu belirtilerek eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı taraf dava dilekçesinde her ne kadar İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/689 Esas, 2015/393 Karar sayılı gerekçeli kararı uyarınca ödemiş olduğu maddi ve manevi tazminat yönünden başlatılan icra takibi nedeniyle yapmış olduğu ödemelerin davalıdan tahsilini talep etmiş ise de, 05.11.2020 tarihli dilekçesi ile davacının ödemesini gerçekleştirmiş olduğu yalnızca manevi tazminat tutarı ile yalnız manevi tazminat tutarına ilişkin faiz yargılama gideri – ilam vekalet ücreti – icra vekalet ücreti ve icra harç ve masrafları olarak toplam tutar talep ettiklerini beyan etmiştir.

Kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın 08.11.2010 – 2011 tarihleri arasında davalı sigorta şirketi tarafından Motorlu Kara Taşıtları Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, poliçe de "Artan Mali Sorumluluk Manevi Tazminat Klozu (Artan Mali Sorumluluk)" klozu da bulunduğu anlaşılmıştır.

İstanbul Anadolu 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 2011/915 Esas ve 2012/1378 Karar sayılı dosyası ile davalı ... hakkında davacıyı taksir ile yaralamak suçundan açılmış kamu davası açılmıştır. Yargılamada alınan kusur raporunda sürücünün tam kusurlu olduğu tespit edilmiş, Mahkemece sürücü ... asli kusurlu bulunarak cezalandırılmasına kesin olarak karar verildiği görülmüştür.

İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesi 2013/689 Esas sayılı dava dosyası alınan kusur raporunda sürücü ...'ın kazasının meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, davacı yaya ...'ün kusurunun olmadığı, davalı ...'ın minibüsün işleteni olması nedeniyle sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi müteselsilen sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Ceza dosyasından alınan kusur raporuna göre sigortalı araç sürücüsünün kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçme kuralını ihlal etmesi nedeniyle kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Kesinleşen bu maddi olgu hukuk mahkemesini bağlayacaktır. Bilindiği üzere, ağır kusur kavramı özel hukuk kavramı olup kasıt olmamakla beraber kasta yakın bir kusurun mevcudiyetini ifade eder.

Dava konusu olayda ise sigortalı aracın sürücüsünün salt kırmızı ışıkta geçmesi nedeniyle trafik kurallarına aykırı davranışı nedeniyle %100 kusurlu bulunması, başlı başına kasıtlı yada ağır kusuru olduğu anlamına gelmez. Üstelik böyle bir durumda hasarın teminat dışında kaldığını ispat yükü TTK'nin 1282.maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Sigorta ettirene rücu sebepleri belirli olup davalı tarafından ağır kusur kanıtlanmadığına göre sonuç olarak davanın kabulüne karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmamaktadır (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/3422 Esas - 2016/6357 Karar sayılı kararı). Rücuya konu olay, haksız eylemden kaynaklanmakta olup davalı İMMS sigortacısı poliçe kapsamında sigortalı aracın 3. kişilere vermiş olduğu, ZMMS poliçe limitini aşan zarardan sorumludur.

İşleten olan davacının mal varlığındaki eksilme ödeme gününde gerçekleşmiş olup, yapılan ödeme dava konusu edilmiştir. Bu nedenle davacının yapılan ödeme için ödeme tarihinden faiz isteminde bulunmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Davacı tarafından talep edilen tazminat miktarı likit (muayyen, belirli) olmayıp, gerçek zarar miktarının tespiti ile davacının davalı tarafa rücusu için gerekli şartların oluşup oluşmadığının saptanması, yargılama ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamıştır. İstinaf talebinin kabulü ile hüküm düzeltilmiştir.

Bu nedenle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.