İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1142 K.2025/449

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı ... Tic. Ltd. Şti., davacı müvekkil şirket nezdinde sigortalısı olduğunu, sigorta poliçesi ile sigortalı İstanbul’dan Kahramanmaraş’a gönderilmek üzere yüklemesi yapılan muhtelif cins ve ebatta inşaat izolasyon malzemesi emtiası ... nolu taşıma faturası kapsamında dava dışı sürücü (diğer borçlu) ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile dava dışı (diğer borçlu) ... Ltd.

Şti. firması sorumluluğundA ...’na ait ... plakalı araca yüklendiğini ancak söz konusu emtialar sevk edilmesi gereken alıcı firmalara teslim edilmediğini, sigorta poliçesinin geçerli olduğu bir dönemde meydana gelen hasar ile ilgili poliçe kapsamında hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, dava dışı sigortalısına hasar ödemesi yapmakla halefiyet ilkesinden yararlanan sigortacının, sigortalısına tazminat ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçtiğine ve sigortalının 3. kişiler karşısındaki dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal ettiğini, hasardan davalının sorumlu olduğunu,

alacağın tahsili için Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak borçlunun itiraz ettiğini belirterek itirazlarının iptali ile takibin devamına ve borçlunun %20 den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının adresinin bulunduğu Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinin yetki olduğunu, davalının 24.09.2019 tarihinde emtiaların yüklendiği ... plakalı ... marka, açık kasa kamyon cinsindeki aracını 24.10.2019 tarihine kadar ... Turz. Taş. Ltd.

Şti.'ne kiraya verildiğine ilişkin kira sözleşmesi akdettiğini, davalının ... plakalı kamyon üzerindeki fiili hakimiyetinin artık kalmadığını, Yargıtay içtihatları da müvekkilin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, davalı ile ... Tic. Ltd.

Şirketi arasında tanzim edilen herhangi bir sözleşme bulunmadığını, dava dilekçesinde anılan nakliye sözleşmesinin tarafı da olmadığını, dava dilekçesinde de bahsedildiği gibi yüklemesi yapılan malzemelerin sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ve ... Taş. Ltd. Şti. sorumluluğunda olduğunu, emtiaların taşıma sözleşmesi sigortalı ... Ltd.

Şti. ile ödeme emrinde ki diğer borçlu arasında kurulduğunu, 10.03.2019 tarihli Taşıt Kartında Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında yapılacak faaliyetlerde kullanılacak sözleşmeli taşıt belgesinde yetki belgesi sahibinin ...Taş. Ltd. Şti.

Olduğunu, arabulucunun, gerekli özeni göstermeden davalı hakkında herhangi bir adres araştırması yapmadan davalının katılımı olmaksızın davacı tarafla toplantı gerçekleştirdiğini, davacı tarafın ise davalının doğru adresini sorgulatabileceği halde bilgi vermediğini, davalının arabuculuk sürecine katılamamasının kusurunun kendisine yüklenemeyeceğini, icra dosyasının yetkisiz icra müdürlüğünde açıldığı,

davalının poliçe teminatı kapsamında ödenen tazminattan sorumlu olmadığı ve ilgili icra dosyasına herhangi bir borcu bulunmadığını, davanın reddi ile alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Dava dışı ... Tic. Ltd.

Şti. davacı müvekkil şirket nezdinde Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, gerekçeli kararda ZMM olarak belirtildiğini, dava konusu olaya ilişkin dava dışı sigortalıya Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kapsamında tazminat ödemesi yapıldığını, İstanbul'dan Kahramanmaraş'a gönderilmek üzere yüklemesi yapılan muhtelif cins ve ebatta inşaat izolasyon malzeme emtiası ... nolu taşıma faturası kapsamında dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde ... plakalı araç ile dava dışı ...

Taş. Ltd.

Şti. firması sorumluluğunda ...'na ait ... plakalı araca yüklendiğini, söz konusu emtiaların sevk edilmesi gereken alıcı firmalara teslim edilmediğini, yerel mahkemece, davanın pasif husumet ehliyeti eksikliği nedeni ile reddine karar verildiğini, eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesis edildiğini, yargılama sırasında davalı tarafından kira ilişkisi ile ilgili olarak aracın kiracıya teslim belgesi, kira parasının tahsiline ilişkin kayıt ve belge sunulmadığını, salt noter evrakı kiralama işini tek başına ispata yeterli olmadığını, davalı tarafından yukarıda bahsi geçen yazılı belgelerin hiç biri dosyaya delil olarak sunulmadığını,

bu nedenlerle iddiasını yazılı delil ile ispat edemeyen davalının taşıma işinden sorumlu olduğunun ve işleten sıfatını haiz olduğunun kabulü gerekeceğini, istinaf başvurusu neticesinde Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1005 E. 2022/206 K. 08/03/2022 tarihli ilamının kaldırılmasına karar verilmesini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığının incelenmesinde. Dava, kasko sigortacısı davacının, sigortalısına ödediği tazminatın rücuen davalı araç malikinden tahsili için başlattığı icra takibine itirazın iptaline ilişkindir.

Dosya kapsamından, davacının dava dışı şirketin ZMM sigortacısı olduğu, ...’nun maliki olduğu araca yüklenen emtianın teslim edilmediğinden, söz konusu aracın maliki olduğundan dava dışı sigortalıya ödenen tazminatın davalıdan tahsilini talep ettiği, davalının da, aracı ... Şirketine kiraladığını, araç üzerinde fiili hakimiyetinin bulunmadığını, kendisinin sorumlu tutulamayacağını ileri sürdüğü anlaşılmıştır.

KTK'nın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 85/1. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur.

Dosyaya sunulan belgelere göre, davalının Küçükçekmece ...Noterliğinin 24/09/2019 tarih ve ... numaralı Kira Sözleşmesi ile dava konusu aracı ... taşımacılık Limited Şirketi'ne kiraladığı, 24/09/2019 tarihli taşıma işine ilişkin faturanın dava dışı ... Şirketi tarafından sigortalı ...

Şirketine kesildiği görülmekle, uzun süreli kiralama ilişkisinin bulunduğu, davalının araç üzerinde fiili hakimiyetinin bulunmadığı, işleten sıfatının sona erdiği anlaşıldığından Mahkemece açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın husumetten reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.