İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1367 K.2025/256

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile İzmir İli Bornova ilçesinde Bornova istikametinden Buca istikametine doğru sol şeritte seyir halinde iken aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının ön kısımlarıyla aynı istikamette ve önünde seyreden sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arkasından çarpması ve çarpma etkisiyle bu aracın önünde seyir halinde olan müvekkili davacı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması neticesinde üç araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,

davacının aracında kaza nedeniyle 7.450 Euro tutarında maddi hasar oluştuğunu, kazanın ardından müvekkilinin davacının uğradığı maddi zararının giderilmesi amacıyla davalılara gerçekleştirilen başvuruya istinaden davalılardan ...

Sigorta A.Ş tarafından davacının uğradığı maddi zararlarına karşılık olmak üzere 16.08.2018 tarihinde 11.384,33-TL ödeme yapıldığını, ancak müvekkilinin gerçek zararının 7.450 Euro + 472 TL olduğunu, yapılan kısmi ödemenin ödeme tarihi itibariyle 1.724 Euro'ya tekabül ettiğini, müvekkilinin uğradığı gerçek zararın bakiye kısmına denk gelen 5.726 Euro + 472 TL nin davalılardan tazmini gerektiğini, beyanla 5.726 Euro tutarındaki maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ..., ... ve poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere ...

Sigorta A.Ş'nden müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacı tarafından ödenen 472 TL tutarındaki bilirkişi ücretinin yargılama gideri olarak kabulünü talep ve dava etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle.

14.07.2018 tarihli kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 12.04.2018/2019 vadeli, ... sayılı ZMSS Poliçesi mevcut olduğunu, davacı tarafın 07.08.2018 tarihli başvurusuna istinaden hasar dosyası açıldığını, hasar dosyası kapsamında yapılan inceleme sonucunda tespit edilen 11.384,33-TL'nın 16.08.2018 tarihinde davacı vekilinin hesabına ödendiğini, ödemenin davacı tarafça kabul edildiğini, karşı tarafın gerçek zararının karşılandığını, müvekkili şirketin sorumluluğunu yerine getirdiğini, sorumluluğun poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazaya ilişkin olarak her ne kadar kaza tespit tutanağında davacıya ve dava dışı ... plakalı aracın sürücüsü ... isimli şahsa kusur izafe edilmeyip tek kusurlu davalı müvekkili olarak ifade edilmiş ise de Yargıtay kararları doğrultusunda kaza tespit tutanakları bilirkişi raporu niteliğinde olmadığından mezkur tespitin hükme esas alınamayacağını, diğer davalı ...

Sigorta tarafından oluşturulan hasar dosyası kapsamında davacının uğramış olduğu maddi zararın tespiti amacıyla hazırlanan ve ödemeye esas alınan ekspertsiz raporuna davacı yanca hiç bir şekil ve suretle itiraz edilmediğini, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin herhangi bir itiraz olmaksızın kayıtsız şartsız olarak kabul edildiğini, buna rağmen davacı yanca haksız ve mesnetsiz bir şekilde zenginleşebilmek amacıyla, kazanın meydana geldiği yerden başka bir yerde ve kazanın üzerinden uzunca bir süre geçtikten sonra tamamen kendisi tarafından belirlenen özel bir iş yerinde ekspertiz raporu aldığını,

taleplerin haksız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmişir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kısmen kabulü ile, 2.049,14 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden 14/07/2018 kaza tarihinden, diğer davalı ... Sigorta A.Ş (Eski Unvan:...

Sigorta A.Ş) yönünden ise 16/08/2018 kısmi ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bu yöndeki fazlaya dair istemin reddine, Ekspertiz ücretine yönelik talebin kabulü ile, 472,00 TL ekspertiz ücretinin yargılama giderleri faslında değerlendirilmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Yerel mahkemece yapılan yargılama esnasında alınan kök ve ek raporlarda varılan kanaat eksik ve hatalı olmasına rağmen hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, raporlarda davacı tarafın delilleri değerlendirilmeden eksik inceleme ile kanaate varıldığını, araçta meydana gelen hasar kalemlerinin çoğunun dikkate alınmadığını, davacının gerçek zararının aracın kayıtlı olduğu Almanya’daki şartlara göre belirlenmesi gerektiğini, araçta meydana gelen hasar tutarının orijınal parça bedelleri dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini, davacının maddi zararının yabancı para birimi üzerinden doğduğunu,

taleple bağlılık kuralları gereğince Euro para birimi üzerinden hüküm kurulması zarureti bulunduğunu, dava konusu maddi tazminat taleplerinin somut delillere dayandığını, davacının aracını kayıtlı bulunduğu ülkede tamir ettirme hakkına sahip olduğunu, Yerel mahkemece davacı lehine tayin edilen vekalet ücretinin de kabul edilen kısım üzerinden eksik hesaplanmış olup kararın bu yönüyle de kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ...

Sigorta A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından dava konusu taleplere ilişkin ödeme yaptığını, hükmedilen tutar olan 2.049,14 TL Bakırköy ... İcra Dairesi ... E. sayılı dosya kapsamında ödemesinin gerçekleştirildiğini, aynı kaza nedeniyle ...

Sigorta A.Ş.ye, 25.300,00 TL ve hasar aşamasında başvurana araç hasarına ilişkin olarak 11.384,33 TL toplamda 38.733,47 TL ödendiğini, hasar aşamasında gerçekleştirilen ödemeler ve hükmedilen tutar ile 2018 yılı için teminat limiti olan 36.000,00 TL'nin aşılmakta olduğunu, bu sebeple davalının taleplerinin reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber davanın haklı olduğu varsayılsa bile müvekkili şirketin faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, davacı tarafça müvekkili Şirkete iletilen feragat yazısından sonra,

hiçbir şekilde müvekkiline ikinci bir başvuruda bulunulmaksızın işbu davanın ikame edildiğini, dolayısı ile müvekkili şirketin dava öncesinde temerrüde düşürülmediğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Kaza yeri Türkiye olsa bile yurtdışında kayıtlı aracın meydana gelen kaza nedeniyle tamir ettirilmeden yurtdışına götürülmesi halinde, tamir bedelinin yurtdışındaki malzeme ve işçilik fiyatları ile değerlendirilmesinde yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Davacı taraf bu açıdan aracını Türkiye' de tamir ettirmeye ya da Türkiye koşullarındaki hasar bedeli ile tazmine zorlanamayacağından davacı vekilinin isitnaf başvurusu yerinde görülmüştür (Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 18.6.2013 tarih, 2013/8078 Esas ve 2013/9341 Karar sayılı kararı).

6098 sayılı TBK'nın 99. maddesine göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir.

Yukarıda ifade olunan yasal düzenlemeler de göz önünde bulundurulduğunda, yabancı para borcunun alacaklısı olan davacı tarafın, fiili ödeme günündeki kur üzerinden talepte bulunma hakkına sahip olduğu gözetilerek ve davacının talebiyle de bağlı kalınarak karar verilmesi gerektiği gözetilmeden karar verilmesi doğru olmamıştır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/1715 E. ve 2016/6513 K.sayılı kararı).

Somut olayda davacının aracın onarımının Türkiye' de yapılmadığı davalı sigorta şirketi ekspertizi tarafından TL üzerinden onarım bedeli belirlendiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yabancı plakalı araç için Türkiye koşullarına göre hasar bedeli belirlenmesi gerekirken TL üzerinden değerlendirme içeren bilirkişi raporu hükme esas alınması ile sigorta limitinden yapılan ödeme de düşülerek kalan limit üzerinden hüküm kurulmamış olması doğru olmamıştır.

O halde Mahkemece bilirkişi heyetinden tüm dosya kapsamı sunulan deliller çerçevesinde davacıya ait araçta meydana gelen hasarın kaza ile uyumlu olup olmadığı, hasarın giderilmesinde kullanılan parça ile işçilik bedellerinin kaza tarihi itibariyle aracın plakasının kayıtlı olduğu ülke koşullarına göre Euro üzerinden tespiti suretiyle hasar bedelinin belirlenmesi için ek rapor almak, davalı sigorta şirketi bakımından söz konusu kaza nedeniyle yapmış olduğu ödemelere ilişkin evraklar getirtilerek yapılan ödemelerin düşülmesi ile bakiye poliçe limiti üzerinden karar vermek olmalıdır.

Kabule göre davalı sigorta şirketi tarafından kısmi ödeme yapılmış olması nedeni ile temerrüt tarihinin bu tarihten başlatılmış olmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davacı vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.