İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/786 K.2024/1911

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 01.11.2015 günü davalı ....'ne ZMM sigortalı, davalı ...'ın işleteni olduğu, davalı ...'ın idaresindeki ... plakalı halk otobüsü ile karşıdan karşıya geçmeye çalışan müvekkilinin sağ ayağının üzerinden geçerek yaralanmasına neden olduğu,

hastanede ameliyat edildiğini,12.06.2016 tarihine kadar çalışamaz raporu verildiğini, Çapa Tıp Fakültesi Hastanesi'ne başvurduğunda %28 oranında iş gücü kaybı oluştuğuna dair heyet raporu verildiğini, tedavi için 11.137,35 TL harcadığını, bu tutardan 9.626,95 TL'sinin davalı hastaneye ödenen tedavi gideri olduğunu, kazadan sonra yaptığı otobüs şoförlüğü mesleğini yapamadığını, aylık 5.000,00 TL gelirden mahrum kaldığını, zararlarının tazmini amacıyla sigorta firmasına başvuru yaptığını, oluşan maddi zararlarının ne sigorta şirketi, ne SGK, ne de gerçek kişi davalılar tarafından geri ödenmediğini,

ceza soruşturmasında haksız biçimde takipsizlik kararı verildiğini, tedavi giderlerinden müştereken ve müteselsilen davalıların sorumlu olduğu belirtilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı hastane şimdilik 9.626,95 TL'sinden sorumlu olmak üzere 11.137,35 TL tedavi giderlerinin dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 35.000,00 TL kazanç kaybının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

200.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı araç sürücüsü ... ve işleteni ...' dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirkete yazılı başvuruda bulunmadığını bu nedenle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, kazaya karışan ...plakalı aracın müvekkili şirkete trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, sorumluluğunun poliçe limiti ile ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu belirtilerek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ...

Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davaya bakmakla görevli mahkemenin İş Mahkemeleri olduğunu, trafik kazası nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin (tedavi, tıbbi malzeme, ilaç, refakatçi, yol giderleri) Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında kurum tarafından karşılandığını, iş göremezlik ve bakıcı giderleri gibi kurumca karşılanmayan talepler için sigorta şirketlerinin sorumluluklarının devam ettiğini, müvekkili kurum tarafından mevzuat çerçevesinde tedavi giderlerinin karşılanmış olduğunu belirtilerek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...

Hizmetleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; husumetten davanın reddini talep ettiklerini, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkili hastane tarafından davacıya kesilen faturaların SUT ilgili maddelerine uygun olduğu ve anılan maddelere istinaden düzenlendiğini, müvekkilinin hak etmediği bir ücretlendirmede bulunmadığını, müvekkili şirketin alınan hizmet bedelini iade yükümlülüğü bulunmadığını, iadesi talep edilen fatura bedellerini sebebiyle SGK tarafından müvekkili şirkete cezai şart uygulandığını belirtilerek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, " A- Maddi tazminat talepleri yönünden.

1-Davacı ... ile davalı ... arasında maddi tazminatı yönünden sulhen anlaşmaya varıldığı, işbu sulh anlaşması gereğince davalı ...'nin tazminat ödemesinde bulunduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin 02/12/2020 tarihli 8.celsede davalı ... yönünden maddi tazminat davasından feragat ettiğini beyan etmekle, vaki feragat gereğince maddi tazminat taleplerinin davalı ... yönünden reddine,2-Davacı ... ile davalı ... arasında maddi tazminatı yönünden sulhen anlaşmaya varıldığı,

işbu sulh anlaşması gereğince davalı ...'nin tazminat ödemesinde bulunduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin 02/12/2020 tarihli 8.celsede diğer tüm davalılar yönünden tazminat ödendiğinden davanın konusuz kaldığını beyan etmekle; davalı ... şirketi dışındaki diğer tüm davalılar bakımından davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına, B-Manevi tazminat talepleri yönünden. 1-Davacı ...'nun manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile.

40.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihi olan 01/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı SGK vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Kaza tarihi olan 01.11.2015 tarihi itibariyle davacı ile ilgili olarak sağlık hizmet sunucuları tarafından Kuruma fatura edilen tedavi giderlerini gösterir ayrıntılı Medula dökümleri cevap dilekçesi ekinde Mahkeme dosyasına sunulduğunu, kurumun 2918 sayılı Yasanın 98.maddesinden kaynaklanan yasal ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiğini, bu konuda yasal sorumluluğu kalmadığını, bu itibarla "dava konusu tedavi giderlerinin SUT hükümleri kapsamında SGK sorumluluğunda olduğunu, 9.626,95 TL tedavi gideri yönünden davacının davasında haklı olduğu" yönündeki hukuki dayanaktan yoksun gerekçeyi kabul etmediğini,

kurumun 2918 sayılı Yasanın 98.maddesinden kaynaklanan yasal ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davacı tarafın kurumdan talep edilebilir bir alacağı bulunmadığını, mezkur davada haklı olduğundan, davada lehe vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekirken, usul ve kanuna açıkça aykırı olarak, aleyhe yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedildiğini, mezkur kararda usul ve kanuna aykırı olarak harçlar da tarafına yükletildiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur (TBK 162/1).

Borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder (TBK 163/2). Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir.(BK163/1).Borçlulardan birinin yaptığı ödeme kadar, müteselsil sorumluların alacaklıya karşı sorumlu oldukları toplam miktar eksilmiş olur (TBK 166/1). Borcun tamamı borçlulardan biri tarafından ödenirse, diğer borçlular da alacaklıya karşı borçtan kurtulur.

Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra anlaşması, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun borca katılma payı oranında borçtan kurtarır (TBK 166/3). Müteselsil borçlu, alacaklıyı tatmin ettiği oranda diğer müteselsil borçlulara karşı alacaklının halefi olur (TBK 168/1) ve alacaklının hakları ona geçer. Borçlu yalnızca kendi payına düşen kısmı ödemişse, diğer müteselsil borçluya rücu edemez.

Yine sigorta şirketleri limit kadar tazminattan sorumlu olduklarından yapılan ödemenin zararı tamamen karşılamaması halinde, davalı işleten poliçe limitini aşan miktarda zarar varsa limiti aşan kısımdan sorumlu olacaktır, limitin altında bir zarar varsa davalı işleten ibra nedeni ile bu oranda sorumluluktan kurtulmuş olacaktır.

(Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/11/2019 tarih, 2019/3589 E. ve 2019/11257 K. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/20842 E. ve 2021/8707 K. sayılı kararları).

Somut uyuşmazlıkta, davacı ile davalı ... şirketi arasında maddi tazminat yönünden poliçe limiti altında sulh oldukları davalı ...'nin tazminat ödemesinde bulunduğu anlaşılmakla, davacı vekili davalı ... yönünden maddi tazminat davasından feragat ettiği ancak poliçe limiti tüketilmediğinden, ödeme nedeniyle feragat diğer davalılara da sirayet edecektir.

Taraflar arasında düzenlenen makbuz ve ibraname başlıklı belgenin tedavi gideri ve vekalet ücretin de kapsadığı görülmekle, davalı SGK aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti verilmesi doğru olmamış, mahkemenin kararının bu nedenle düzeltilmesi gerekmiştir.

Bu nedenle; davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

C-YARGILAMA GİDERLERİ

I.HARÇ Davanın başından maddi ve manevi tazminat isteminin toplamı olan 246.137,35 TL üzerinden 840,69 TL peşin harç yatırıldığı, maddi tazminat istemi olan 46.137,35 TL 'ye isabet eden peşin harç tutarının 157,59 TL ; manevi tazminat istemi olan 200.000,00 TL' ye isabet eden peşin harç tutarının 683,10 TL anlaşılmakla. (157,59 + 683,10 = 840,69 TL) ayrı ayrı hesaplama yapılması gerekmiştir.

Maddi tazminat yönünden alınması alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 157,59 TL'nin mahsubu ile fazladan alınan 98,29 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde davacıya veya vekiline İADESİNE, Manevi tazminat yönünden kabul edilen dava değeri (40.000,00 TL) üzerinden alınması gereken 2.732,40 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 683,10 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 2.049,30 TL harcın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

II.YARGILAMA GİDERİ Maddi ve manevi tazminat istemlerinin hepsi yönünden tahkikat bir arada yürütülmüş, birlikte yargılama gideri yapılmıştır. Bu nedenle, ortak yargılama gideri yapıldığından tarafların haklılık durumlarına göre oranlama yapılmak suretiyle yargılama giderleri paylaştırılmıştır. Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 840,69 TL peşin harç, posta ve tebligat masrafı 70,60 TL, bilirkişi ücreti 800,00 TL olmak üzere toplam 1.711,29 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 767,93 TL 'sinin (davalı ...A.Ş 357,07 TL' si ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

III.VEKALET ÜCRETİ

A-MADDİ TAZMİNAT Davalı .... yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden maddi tazminat talebi bakımından feragat nedeniyle bu davalı yönünden davanın reddine karar verildiğinden davalı .... lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği, ancak tarafların aralarında yaptıkları ibraname ve sulh sözleşmesi ile davalı vekilinin 17/03/2020 tarihli dilekçesinde yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi bulunmadığından talebi dikkate alınarak davalı ... lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden maddi tazminat talebi bakımından maddi tazminat istemine esas tedavi gideri zararı için davanın açıldığı tarih itibariyle davacı davasında haklı olduğundan davalılar ...A.Ş. nın sorumluluğunda bulunan 9.626,95 TL tedavi gideri üzerinden davacı lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı ...A.Ş.' dan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

B-MANEVİ TAZMİNAT Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat talebi bakımından kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/1,4 ve 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 6.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,

B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN; 1-İstinaf aşamasında davalı SGK tarafından yapılan 67,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri davacıdan tahsili ile davalı SGK'ya verilmesine, 2-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 3-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/11/2024