İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/1312 K.2025/2111

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait ... plakalı araç çalışanı...'un sevk ve idaresinde iken davalı şirketin maliki ve davalı ...'un sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç ile 06/04/2010 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasında müvekkili şirket çalışanlarının ağır yaralandığını, sağlık harcamaları ve hastane masraflarının müvekkili şirket tarafından karşılandığını, bu giderlerin tahsili için İstanbul 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/510 Esas sayılı dosyası ile açılan davanın kabulüne karar verildiğini, dosyada alınan bilirkişi raporlarında davalı ...'un %100 kusurlu bulunduğunu,

davalı ... aleyhine İstanbul 25. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2011/413 Esas sayılı dosyasında sanık/davalı hakkında birden çok kişinin yaralanmasına sebep olduğundan hakkında mahkumiyet kararı verildiğini ve kararın Yargıtay onaması ile kesinleştiğini, İstanbul 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/521 Esas sayılı dosyasında davalılar aleyhine maddi-manevi tazminat davasının müvekkili şirket çalışanı...'un %25,2 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiği, 9 ay süreyle çalışamadığı,

davalı ...'un %100 kusurlu olması nedeniyle davacı... lehine 13/10/2015 tarihinde karara çıktığını, davacı müvekkili şirketin üçüncü kişilere karşı yükümlendiği sözleşmeleri gereği gibi yerine getiremediğinden cezai şart, reklamasyon faturalarına maruz kaldığını, ticari işlerini yetiştirememesi nedeniyle 3. kişilerin tekliflerini reddetmek zorunda kaldığını, portföy kaybı yaşadığını belirterek kaza nedeniyle müvekkili şirketin yaralanan çalışanlarından faydalanamaması, ticari ilişkilerinde işlerini yapamaması - yetiştirememesi nedeniyle zarar görmesi, reklamasyon faturalarına maruz kalması, aracının değer kaybetmesi,

aracının kullanılamayacak durumda olması nedeniyle araç kiralaması ve işlerinin aksaması, müşteri portföy kaybı yaşaması nedeniyle HMK'nın 107. maddesi uyarınca sonradan arttırılmak kaydıyla kaza tarihi olan 06/04/2010 tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faiziyle birlikte 2.000,00 TL maddi zararın ve 10.000,00 TL manevi zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı ...

Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işbu davadaki taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının tazminat taleplerinin hukuki mesnetten ve hakkaniyetten yoksun olduğunu, manevi tazminat şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davalı ...

Kargo yönünden açılan maddi ve manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğundan ayrı ayrı reddine, davalı ... yönünden açılan maddi ve manevi tazminat davasının ispatlanamadığından ayrı ayrı reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Davalı ...'un dava konusu kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu bilirkişi raporuyla sabit hale geldiğini, davalı aleyhine daha önce açılan hukuk ve ceza davalarında alınan bilirkişi raporları ile huzurda ikame edilen dava dosyasında alınan bilirkişi raporu örtüştüğünü, müvekkil şirket çalışanı...'un dava konusu kazanı meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, davaya konu kaza neticesinde müvekkil şirket maddi ve manevi bir çok zarara uğradığını, müvekkil şirket dava konusu kaza nedeniyle manevi zarara uğradığını, zararların tazmini gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonucunda:Dava dilekçesindeki öne sürülen iddialara bakıldığında davanın trafik kazasından kaynaklı araç mahrumiyet bedeli, araç değer kaybı ve davacı şirketin kazanç kaybına uğraması nedeniyle maddi ve manevi tazminata ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2013/9862 Esas ve 2014/10260 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere "2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işletenin" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir.

Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar".Somut uyuşmazlıkta kazaya kusuru ile sebebiyet veren davalı ...'un sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın ...

Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taş. A.Ş. ünvanı altında faaliyet gösterdiği anlaşıldığından davalı ... Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taş.

A.Ş. işleten olarak ... plakalı araç sürücüsünün kusuru oranında 3.kişilerin KTK hükümlerine göre doğan zararından müteselsilen sorumlu olacağından aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/1.maddesine göre, "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak,

zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. " 58.maddesine göre ise "Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir." 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi,

doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Somut uyuşmazlıkta.

Davacı şirketin meydana gelen kaza sebebi ile çalışanlarının yaralanması sonucu uğradığını iddia ettiği kazanç kaybı, portföy kaybı vb. zararlar TBK'nın 56/1. ve 58.maddesi kapsamında bir manevi zarara yol açmadığından manevi tazminat talebinin; çalışanın maluliyeti ve geçici iş göremezliği nedeniyle oluşan işletme zararı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesi kapsamında zarar görenin doğrudan uğradığı bir zarar olmadığından reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ne var ki dava dilekçesinde maddi tazminat kapsamında davacının maliki bulunduğu ve davalı sürücünün kusuru ile meydana gelen trafik kazası nedeniyle hasara uğrayan ... plakalı araç için değer kaybı ile bu aracı kullanamaması sonucu araç kiralanması nedeniyle araç mahrumiyet bedeli de talep edildiği halde öncelikle HMK'nın 31 ve 194.maddeleri gereğince davacı vekiline 2.000,00 TL maddi tazminata konu taleplerinin her birinin parasal karşılığını açıklamak üzere kesin mehil verilmesi,

kesin mehil süresi içesinde beyanda bulunulması halinde ... plakalı araç için değer kaybı ve kullanılamadığı süre için oluşan araç mahrumiyet bedelinin hesaplanması için denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken kiralama yapıldığına ilişkin delil sunulmadığı gerekçesiyle eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.