İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/1563 K.2026/915

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 05/05/2012 tarihinde ...plaka sayılı otobüsün direksiyon hakimiyetinin kaybedilmesi nedeniyle tek taraflı kazaya karıştığını, kaza sırasında otobüste yolcu olarak bulunan müvekkilinin yaralandığını, yaralanma nedeniyle müvekkili nin bedeninde geçici ve kalıcı hasarların oluştuğunu, bu hasarlar nedeniyle müvekkilinin maddi zarara uğradığını belirterek, 100,00-TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşımanın Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğunun bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin sorumluluk alanına girmediğini, ayrıca kaza karışan aracın bir güzergahının bulunup bulunmadığı -nın araştırılmasının gerektiğini ayrıca müvekkilinin sorumluluğunun Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, davacının zararının tespiti hususunda ATK incelemesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapıl -an yargılama sonucunda, "davanın reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yargılama sırasında yapılan incelemeler sonucu aracın güzergahı olan...- Yalova arasının 40 km olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle kazaya sebep olan aracın (Y) türü yetki belgesi alması ve Koltuk Sigortası yaptırılması zorunlu olan araçlardan olduğunu, bilirkişinin,

aracın (Y) türü yetki belgesi bulunmadığın dan ...'nın sorumlu tutulmayacağını ifade ettiğini ancak raporda da belirtildiği üzere taşımacıların yetki belgesi almamış olmaları veya yetki belgelerindeki eksiklikler ile taşıtlar ın yolcu taşımaya elverişli olmamalarının sigortalıları etkilemeyeceğini, Koltuk Sigortasını yapan sigortacının gereken ödemeleri yapmak zorunda olduğunu, zorunlu olmasına rağmen aracın Koltuk Sigortası yoksa ...'nın bu zararı karşılamak zorunda olduğunu, ... sadece KTK kapsamındaki zararları değil tüm zorunlu sigortaları kapsayacak şekilde düzenlendiğini,

Sigortacılık Kanununa göre “rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için” ...'na başvurulabildiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamında 05/05/2012 tarihinde ...plaka sayılı minibüsün karıştığı tek taraflı kaza neticesinde, araçta yolcu konumunda olup yaralanan davacının, maddi zararının tahsili talebiyle eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.

Olayla ilgili ceza yargılamasının yapıldığı ...1.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2012/490 Esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde, hazırlık aşamasında, minibüsteki yolcuların ifadelerinin alındığı, bu yolcuların beyanlarından anlaşıldığı üzere, ...plakalı aracın, ...ilçesinde bulunan ...'ndeki dava dışı ...'ya ait firmanın çalışanlarını mesai sonrasında... ilçesine götüren personel servis aracı olduğu,

aracın...'den çıkıp, ........ istikametine giderken tek taraflı trafik kazasına karıştığı anlaşılmıştır.Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, yolculuğun başlangıcından bitişine kadar, otobüsün içinde veya dışında, otobüs hareket halinde iken veya değilken, yolculuk sırasında veya bekleme, duraklama ve mola yerlerinde karşılaşılabilecek her türlü kazalara karşı, sigortalılar (yolcular, sürücüler ve yardımcılar) yararına taşımacı tarafından yaptırılması zorunlu bir kaza (can) sigortası olup, kazanın oluşunda taşımacının yada sürücü ve yardımcılarının bir kusurları bulunmasa bile,

ölümlerde sigorta poliçesinde yazılı tutarın tamamı, bir zarar (destekten yoksunluk) hesabı yapılmaksızın, ölen kişinin mirasçılarına eksiksiz ve kesintisiz olarak; yaralanmalarda beden gücü kayıp oranına göre zarar gören kişilere ödenir.

Ödenecek tazminat miktarı yönünden “zarar sigortası - tutar (meblâğ) sigortası” ayrımında Zorunlu Koltuk Sigortası bir “tutar (meblâğ) sigortası”dır.Zarar sigortasında sigortacının ödeyeceği tutar, “sigorta değeri” ya da “sigorta poliçesinde yazılı tutar” olmayıp, sigortalının ya da üçüncü kişinin uğradığı “zararın tutarı”dır.

Meblâğ sigortasında ise, sigortacı, sigorta ettirilen kişinin zarara uğraması durumunda, somut zarar ne olursa olsun, sigorta sözleşmesinde belirlenen tutarı (meblâğı), başka bir deyişle, sigorta poliçesinde yazılı olan “sigorta bedelini” eksiksiz ve tam ödemek zorundadır (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/05/2019 tarih, 2016/15359 E. ve 2019/6854 K. sayılı kararı).Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası sıralı sorumluluk sistemine dahil bulunmayıp bu sigortaya başvuru şartı bulunmamaktadır (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 11/10/2018 tarih, 2015/16453 E. ve 2018/8999 K. sayılı kararı).

Benzer bir yorumla Grup Ferdi Kaza Sigortası da sıralı sorumluluk sistemine dahil olmadığından doğrudan dava açılabilecektir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesinde 6704 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle değişiklik yapılarak, zarar görenin, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği düzenlenmiş, aynı değişiklikle Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği belirtilmiştir.

6704 sayılı Kanun'un 26.04.2016 tarih, 29695 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması ile yayım tarihi olan 26.04.2016 tarihinden itibaren KTK'nın 97. maddesinde yapılan değişiklik yürürlüğe girmiştir.

Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi, can sigortası türlerinden olup, bir meblağ sigortası olması itibariyle de, ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu; yaralanma halinde ise, yapılan tedavinin giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere, sigorta bedelinin ödenmesi gerekeceğinden, bu yönlerin ispatlanması yeterli olup, gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin, tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.

(Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 10/06/2014 tarih, 2013/6921 E. ve 2014/9361 K. sayılı kararı)4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile buna bağlı Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra düzenlenen 25.03.2004 tarihli Genel Şartlar A.3.2 maddesi 1.fıkrasında: “Bu sigorta ile teminat altına alınan bir kaza, sigortalının kaza tarihinden itibaren iki yıl içinde sakatlığına yol açtığı takdirde, tıbbi tedavinin sona ermesi ve sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda,

sakatlık tazminatı aşağıda belirtilen oranlar dahilinde kendisine ödenir.“ denildikten sonra hangi zarar durumun da veya organ kaybında ne oranda tazminat ödeneceği (01.07.2006 tarihinden itibaren) tablo halinde gösterilmiştir.

Taşıyıcının Kanun ve Taşıma Yönetmeliği kapsamında taşıma yapabilmek için yetki belgesi alma zorunluluğu gereği anılan belgenin bulunma -ması zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında hak sahiplerine ödeme yapılmasına engel değildir; yetki belgesiz taşıma yapıl -ması zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı tarafından hak sahiplerine ödeme yapıldıktan sonra rücu sebebi olarak ileri sürülebilecek bir durumdur ( Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2023/10549 Esas- 2024/3077 Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi).

Bu nedenle aracın yetki belgesi bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde mahkemece yapılması gere -ken; dava dışı sürücü sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın kaza tarihindeki güzergahının...- Gemlik olduğu da dikkate alınarak, maddi tazminat talebinin Zorunlu Koltuk Ferdi Sigorta Poliçesi kapsamında bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi, talep poliçe kapsamında ise aracın "Zorunlu Koltuk Ferdi Sigorta Poliçesi" bulunup bulunmadığının araştırılması,

davacıda var olduğu ileri sürülen sakatlıkların kaza ile illiyet bağını ve Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Poliçesi kapsamında talep hakkı bulunup bulunmadığını belirleyen anılan cetvelde açıklanan şekilde, tazmini gerektiren bir sakatlığın olup olmadığı hususunda ATK'dan rapor alınması ve sonucuna göre gerekirse aktüerya bilirkişisinden rapor alınması ve tüm dosya kapsamına göre karar verilmesi olmalıdır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.