İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/1821 K.2024/1400

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ...'ın, 23/10/2009 tarihinde sürücü ...'nün sevk ve idaresindeki davalı ... Rehabilitasyon Merkezine ait ve davalı ...nın sorumluluğunda bulunan ... plakalı araç ile yolcu olarak seyir halinde iken meydana gelen trafik kazasında yaralandığını, tedavi sonucunda sakat kalarak efor kaybına uğradığını, olayda müvekkilinin herhangi bir kusurunun olmadığını, davacının ağır şekilde yaralanıp engelli hale geldiğinden,

bakıma muhtaç derecede sakat kaldığından büyük üzüntü duyduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını belirterek geçici iş göremezlik zararından dolayı 500,00 TL, sürekli iş göremezlik zararından dolayı 500,00 TL olmak üzere toplam 1.000,00TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen, 50.000,00 TL manevi tazminatın ise davalı ... Rehabilitasyon Merkezi'nden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı ... tarafından tazminatı talepli başvurunun 29/03/2021 tarihinde yapıldığını, tebligata rağmen eksik evrakların tamamlanmadığını, kaza tarihi ve dava tarihi dikkate alındığında davanın zamanaşımına uğradığını, kaza tarihinde sigortasız olduğu iddia edilen ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar trafik sigorta poliçesi olup olmadığının araştırılması gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davacıya ödenen bir tazminat ya da bağlanan bir maaş olup olmadığının araştırılması gerektiğini,

tazminat hesaplamasının TRH yaşam tablosu ve % 1,8 teknik faiz dikkate alınarak yapılması gerektiğini belirterek davanın öncelikle usulden, aksi kanaat halinde zamanaşımından ve esastan davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın zamanaşımı nedeni ile reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “zamanaşımı” başlıklı 109. maddesine göre ölüm ve yaralanmalarda uzamış ceza zamanaşımı sürelerinin uygulandığını, 5237 sayılı TCK'nın 66. maddesine göre uzamış ceza zamanaşımı sürelerinin birden fazla ölü ve yaralı varsa 15 yıl olduğunu bu itibarla eksik araştırma ve inceleme sonucunda karar verildiğini, usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Somut olayda, davacı ...'ın, 23/10/2009 tarihinde sürücü ...'nün sevk ve idaresindeki davalı ...

Rehabilitasyon Merkezine ait ... plakalı araçta yolcu olarak bulunduğu sırada meydana gelen tek taraflı ölümlü ve yaralamalı trafik kazasında yaralandığı, tedavi sonucunda sakat kalarak efor kaybına uğradığı iddiasıyla maddi ve manevi tazminat talep edildiği anlaşılmıştır.Yargıtay kapatılan 17. Hukuk Dairesinin 2016/6326 E. ve 2017/8711 K. sayılı kararında açıklandığı üzere "818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41. maddesinde (6098 sayılı TBK'nun 49. md.) haksız fiil tanımlanmış,

60. maddesinde de (TBK'nun değişik 72. md) haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan zararının tazmini istemiyle açacağı davaların zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresine (TBK'nun 72. maddesinde 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri öngörülmüştür) tabi bulunduğu belirtilmiştir.

Buna karşılık 2918 sayılı KTK'nun 109/1 maddesinde; motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler için, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde kaza gününden başlayarak 10 yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür.

Maddenin özellikle 2. fıkrasında "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğarsa" ifadesi ile kanun koyucu taraf ayrımı yapmaksızın (davacı, davalı veya dava dışı 3. kişi) yapmış olduğu fiil cezayı gerektiriyor ise uzamış ceza zamanaşımı uygulanacağı ifade edilmiştir. Görüldüğü gibi, BK'nun 60. ve 2918 sayılı KTK'nun 109/2. maddesindeki düzenlemeler, zamanaşımı süresinin başlangıcı yönünden birbirine paraleldir.

Aralarındaki tek fark, zamanaşımı süresinin trafik kazalarından doğan tazminat talepleri bakımından 1 yıl yerine, 2 yıl olarak öngörülmesidir.

(TBK'nun 72. maddesi ile bu konuda da paralellik sağlanmıştır.) 2918 sayılı Kanun'un anılan madde hükmünde gözden kaçırılmaması gereken husus, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin tazminat talebi ile açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin sadece eylemin ceza kanununa göre suç sayılması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Bu düzenlemenin iki ayrı sonucu bulunmaktadır.

Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece eylemin aynı zamanda bir suç oluşturmasını yeterli görmekte; bunun dışında fail hakkında mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı hatta böyle bir ceza davasının açılması ya da zarar görenin o davada tazminat yönünden bir talepte bulunmuş olması koşulu aranmamaktadır.Dahası söz konusu hükümde, ceza zamanaşımının uygulanması bakımından sürücü ve diğer sorumlular (örneğin işleten) arasında bir ayrım da yapılmamış, böylece kuralın bunların tümü için geçerli olduğu,

hepsi için aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörülmüştür(HGK'nun 05.06.2015 tarih 2014/17-2198, 2015/1495 sayılı kararı). Açıklanan ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; kaza sonucu davacıların desteği Fuat ölmüş ve davacı Ayfer ile birlikte yedi kişi de yaralanmış olup, davacı Ayfer'in yaralanması kalıcı işgöremezliğe yol açacak boyutta olmuştur.

Kaza tarihinde yürürlükte olan 765 sayılı TCK'ya göre zamanaşımı süresi 10 yıldır." (Benzer yönde HGK'nın 10.10.2001 gün 2001/19-652-705, HGK'nın 16.04.2008 gün, 2008/4-326-325 e HGK'nın 16.09.2015 gün, 2014/17-116, 2015/1771, HGK'nın 10.06.2015 gün, 2014/17-27, 2015/1530 sayılı kararları ile uzamış ceza zamanaşımı benimsenmiştir)." Somut uyuşmazlıkta tazminata konu olayın yaralamalı ve ölümlü trafik kazası olması nedeni ile yukarıya aktarılan Yargıtay HGK içtihatları doğrultusunda kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 85/1 ve 66/1-d maddelerine göre, ceza dava zamanaşımı 15 yıldır.

Kaza tarihi olan 23/10/2009 tarihi ile dava tarihi olan 14/04/2021 tarihi dikkate alındığında 15 yıllık ceza dava zamanaşımı dolmadığından, İlk Derece Mahkemesince "davanın zamanaşımı nedeniyle reddine" karar verilmiş olması doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.