İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/2135 K.2024/829

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerden ..., ... ve ...'ın murisi, diğer davacıların oğlu olan ... 21/08/2015 tarihinde Düzce ili Hendek ilçesi yakınlarında Tem otoyolunda meydana gelen elim bir trafik kazasında vefat ettiğini, davalılardan ...

Sigorta A.Ş.'nin ... plakalı aracın ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, davalı ...Şti.'nin ise ... plaka sayılı aracın maliki sıfatıyla meydana gelen zararlardan sürücü ... ile birlikte sorumluluğu olduğunu, davalı ...'nin kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere, müvekkil ... için şimdilik 1.000,00 TL maddi 100.000,00 TL manevi, ... için şimdilik 1.000,00 TL maddi 50.000,00 TL manevi, ... için şimdilik 1.000,00 TL maddi 50.000,00 TL manevi,

... için 50.000,00 TL manevi ve ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu, müvekkilin tüm özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, herhangi bir trafik ihlali söz konusu olmadığını, müvekkilin kişinin ailesiyle ilgilenmesi müvekkilin kazaya bilerek sebebiyet vermediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumluluk olduğunu, davacı tarafa 19/01/2016 tarihinde toplam 210.794,55 TL tutarında ödeme yapıldığını, kazanın meydana geliş şeklinin, kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, olayın hatır taşıması olup olmadığının tespiti yapılıp indirim yapılması gerektiğini, faizin yasal faiz olması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... San.ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; diğer davalı ...'nin arkadaşı olan müteveffayı hatır nedeniyle iyi niyetli olarak beraber yolculuk yapmak üzere aracına aldığını, bu durumun tazminatta indirim sebebi olduğunu, tazminat hesabında önemli olan fiili ve hukuki çalışmanın ve gelirin ispatı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Maddi tazminat istemi yönünden; davalı ... ...Şti yönünden davanın reddine, davalı ...Ş. hakkında, Mahkememizin 04/12/2019 tarih ve 2016/133 esas 2019/1157 karar sayılı ret kararı, davacılar ve davalı ... vekilince istinaf edilmemiş ve bu nedenle kesinleşmiş olmakla, davalı ...Ş. yönünden bu esas üzerinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, mahkememizin 04/12/2019 tarih ve 2016/133 esas 2019/1157 karar sayılı.

"Davalılar ..., (..) yönünden davanın kabulü ile. 221.375,42 TL tazminatın 21/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ...'den (..) tahsili ile davacı ...'a verilmesine, 68.280,33 TL tazminatın 21/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ...'den (..) tahsili ile davacı ...'a (TC NO: ...) verilmesine,

70.827,26 TL tazminatın 21/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ...'den (..) tahsili ile davacı ...'a verilmesine," şeklindeki kararı, davacılar ve davalı ... vekilince istinaf edilmemiş ve bu nedenle kesinleşmiş olmakla, davalı ... yönünden bu esas üzerinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, Manevi tazminat istemi yönünden;

davalı ...Ş. hakkında, Mahkememizin 04/12/2019 tarih ve 2016/133 esas 2019/1157 karar sayılı ret kararı, davacılar ve davalı ... vekilince istinaf edilmemiş ve bu nedenle kesinleşmiş olmakla, davalı ...Ş. yönünden bu esas üzerinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalılar ..., ... ...Şti yönünden davanın kısmen kabulü ile.

30.000,00 TL tazminatın 21/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ...Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, 20.000,00 TL tazminatın 21/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, 20.000,00 TL tazminatın 21/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

8.000,00 TL tazminatın 21/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ...Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, 8.000,00 TL tazminatın 21/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ...Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine," karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesi ilk kararında maddi tazminata ilişkin tüm davacılar yönünden davayı kabul etmişken ve ilk BAM gerekçeli kararında kaldırılma gerekçeleri mevcutken İlk Derece Mahkemesi istinafa konu 2022/559 E., 2023/657 K. sayılı kararında gerek ilk BAM kararında olmayan ve gerekse davalılar tarafından da istinafa konu edilmeyen gerekçelerle davalılardan ... yönünden maddi tazminat davasını reddettiğini, istinaf incelemesinde kararda açıkça yazıldığı kamu düzeninden olmayan ve de taraflarca istinafa konu edilmeyen bir konuda istinaf mahkemesinin inceleme yapmaması ve kararı bu nedenle kaldırmamasına rağmen mahkemenin,

istinaf kararının aksine hareket etmesi kabul edilebilir olmadığını, bilirkişi bilinen dönem olarak sadece kaza tarihi olan 21.08.2015 - 21.08.2016 tarihindeki asgari ücreti esas aldığından rapor bu yönüyle son derece hatalı olup bilinen dönemler olan 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 ve 2023 yılları asgari ücretine göre hesaplama yapılması bu dönemden sonraki bilinmeyen dönemlerin hesaplanmasında ise son bilinen asgari ücret olan 2023 yılı asgari ücreti esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, bu durum kamu düzeninden olup bilirkişi tarafından bu yönde hesaplama yapılması gerektiğini,

bilirkişinin raporda yanlış tespit ettiği bir diğer hususta istinaf etmediği gerekçesiyle sadece 2016 yılının asgari ücret değişimlerine itibar edildiğini ve hesaplamanında buna göre yapıldığını beyan etmesi, yargıtay kararları mucibince değişen asgari ücret kamu düzeninden olup buna ilişkin usuli kazanılmış hak iddiası dinlenemeyeceğini ancak davalının kazanılmış hakkı sadece bir önceki hükümde verilen tazminatın miktarının aşılamayacağı olduğunu belirterek istinaf talep etmiştir.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Mahkemece ilk verilen hükmün davalı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 14/06/2022 tarih, 2020/1446 Esas ve 2022/1192 Karar sayılı kararı ile " ... hatır taşıması iddiası yönünden herhangi bir indirim uygulanmamasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir. ... kazanın oluşumunda kusur dağılımını belirleyen gerekçeli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi doğru olmamıştır. ... desteğin meslek odası ya da Esnaf Sanatkarlar odasında kaydı bulunup bulunmadığı araştırılmadan,

ustalık belgesi dışında bilgi belgeye dayanmayan tanık anlatımı nazara alınarak düzenlenen raporun hükme esas alınması doğru olmamıştır. ... avans faizi talep edilmesine göre faizin türüne, faiz başlangıç tarihine ilişkin istinaf talebi yerinde değildir. ...

Daire kararının kapsam ve şekline göre; kusur oranlarının belirlenmesi için rapor alınması gerektiğinden manevi tazminat miktarına ilişkin istinaf itirazının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince.

Dairemiz kararı doğrultusunda ATK dan alınan kusur raporunda daha önceki kusur raporlarında olduğu gibi davalı sürücü olayda asli ve tam kusurlu, dava dışı sürücü ise kusursuz olduğu tespit edilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin 04/12/2019 tarih, 2016/133 Esas ve 2019/1157 Karar sayılı kararına karşı davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.tarafından istinaf talep edilmiş olup davacı tarafından istinaf talebinde bulunulmamıştır.

Bu halde ilk kararı istinaf etmeyen davacı lehine olacak biçimde, asgari ücrette gerçekleşen artışın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle uygulanmasıyla yeniden hesap yaptırılıp, tazminatın ilk hükümdeki miktarı dahi aşacak biçimde belirlenmesinin, davalı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. yararına oluşan usuli kazanılmış hakları ihlal edeceği (Yargıtay HGK'nun 18.02.2020 tarih, 2016/21-817 Esas ve 2020/167 Karar sayılı ilamı da bu yönde) hususu dikkate alındığında, artık güncel asgari ücret uygulanmayacağından kaldırma kararından önceki rapor tarihi verileriyle hesaplanan tazminata hükmedilmesi gerekeceğinden davacılar vekilinin güncel asgari ücret uygulanması ile bilirkişi raporundaki hesaplamaya ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022/14923 E.- 2022/17158 K.) İlk Derece Mahkemesince,

desteğin gelirine ilişkin olarak herhangi bir yerde kaydı bulunmadığından asgari ücret esas alınarak yapılan hesaplama nazara alınmış ancak ilk karardaki hükme esas rapor tarihine kadar hesaplanması yerine 2016 yılı feragat tarihine kadar hesaplanan bilirkişi raporunun hükme esas alınması doğru olmamıştır.

Bu durumda ATK dan alınan kusur raporunda kusur oranında da değişiklik olmadığından, Mahkemenin ilk kararında hükme esas alınan 01/04/2019 tarihli bilirkişi raporunun asgari ücretin iki katı tutarında gelir hesaplandığından, usul ekonomisi gereği yeniden rapor alınmamış, 01/04/2019 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplanan davacı ... için 221.375,42 TL tazminatın yarısı olan 110.687,71 TL den, davacı ... için hesaplanan 68.280,33 TL tazminatın yarısı olan 34.140,16 TLden ve davacı ... için hesaplanan 70.827,26 TL tazminatın yarısı olan 35.413,63 TL tazminattan davalı ...

San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sorumluluğuna karar verilmesi için İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılmasına diğer davalılar yönünden ise mahkemenin ilk kararındaki miktarlar kesinleşmiş olduğundan aynı tazminat miktarlarından sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir. Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ilk karara karşı istinaf dilekçesinde yer alan manevi tazminata ilişkin istinaf talebi bakımından değerlendirme yapıldığında.

TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesi ve 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin ilkelerle birlikte dikkate alındığında mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarlarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun, yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından manevi tazminata ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Bu nedenle; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.