İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/86 K.2025/1989

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 05.12.2007 tarihinde, sürücü Yasin ...'un idaresindeki ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin KZMS poliçesi ile sigortalayanı ... plakalı araç ile yaptığı trafik kazası sonucu öldüğünü, davacıların ölenin anne ve babası oldukları ve adı geçenin ölümü nedeniyle desteğinden yoksun kaldıklarını ... plakalı aracın davalı ile birleşen ...

A.Ş. tarafından sigortalı olduğunu, bu nedenle meydana gelen kazadan davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacıların her biri için 10,00 TL olmak üzere toplam 20,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 05.12.2007 kaza tarihinden davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

05.12.2007 tarihinde meydana gelen kazada, kazaya karışan ... plakalı araç, müvekkili şirket nezdinde 05/12/2007-05/12/2008 vadeli 15477173 Y-0 nolu ZMMS Poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava konusu talep ve olay ile müvekkil şirket arasındaki illiyet bağı, kaza tarihini kapsayan Mecburi Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta poliçesinin varlığı ile kurulabileceğinden, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkilinin şirket nezdinde kaza tarihini içeren Mecburi Mali Mesuliyet sigorta poliçesinin bulunması gerektiğini,

ancak 05.12.2007 tarihli trafik kazası tesbit tutanağı incelendiğinde kazanın 05.12.2007 saat 10.00’da olduğunu ancak ... araca ait trafik poliçesi 05.12.2007 saat 16.07'de yani kazanın olduğu saatten sonra tanzim edildiğinden mezkur kaza poliçe teminatına girmediğini, davanın pasif husumet yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazada kullanılan ... plakalı aracın ...

A.Ş’de 15477173 Y-o poliçe numarasıyla kayıtlı olduğunu, poliçe kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı talebinin şirketçe reddedilip arabulucuya gidildiğini ve sonuç alınamadığını, mahkemece temin edilen SDGM yazı cevabı uyarınca başlangıç saati belirtilmeyen poliçenin kaza tarihinden sonrasına denk gelen 16.07 saatinde sisteme kayıt edildiğinden davanın reddediliğini, dava ve istinaf dilekçelerine ek olarak sunulan 7340905 yevmiye numaralı sigorta poliçesinden görüldüğü üzere poliçe düzenleme saatinin kaza saati olan 10:00'dan önce 09:07 olduğunu, davalı şirketin de bu poliçeyi inkar etmediğini,

davalının sorumluluğunu geç yerine getirdiğini, müvekkillerinin Adıyaman'dan Gaziantep'e doğru yola çıkmadan aracın poliçesini saat 09:07'de düzenlettirdiklerini, davalının poliçeyi SBGM'ye saatler sonrasında bildirileceğinin müvekillerince tahmin edilemeyeceğinden bunun sorumlulukları dahilinde olmadığını, kaza saatinden 1 saat öncesinde yapılan poliçe saatinin dikkate alınmasıyla davanın kabulü gerekirken reddinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca mahkeme kararında bildirildiği üzere sigorta başlangıç saatinin 12.00 olarak kabulünün mümkün olmadığını, böylesine bir kabulün davalı lehine olacağından taraflı bir yoruma sebep olduğunu,

davalı şirketin de bu durumun aksini ispat edemediğini, poliçenin kaza saatinden sonra SBGM'ye bildirilmiş olmasının davalının sorumluluğunda olduğunu, bu hususta davalıca kötü niyetli davranıldığını, kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası;

motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür.

Bu sigorta kapsamında sigortacının zarardan sorumlu tutulabilmesi için, rizikonun poliçe vadesi içinde gerçekleşmesi gerekir.Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022/9018 E. ve 2024/4428 K. sayılı kararında; "... Somut uyuşmazlıkta, kaza tespit tutanağında kaza tarih ve saatinin 24.12.2020 saat:18:45 olarak belirtildiği, davalı sigorta şirketinin cevap dilekçesi ekinde sunduğu poliçenin tanzim tarihinin ise 24.12.2020 saat 20.18 olduğu anlaşılmaktadır.

Türk Ticaret Kanunu'nun 1421 inci maddesi '(1) Aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidinin ödenmesi ile başlar; kara ve denizde eşya taşıma işlerine ilişkin sigortalarda, sigortacı, sözleşmenin yapılmasıyla sorumlu olur' hükmünü taşımaktadır. Başvuruya konu poliçede poliçe tanzim tarihi ve sigorta başlama süresinin aynı olması durumunda poliçenin sisteme girildiği tarihte sigortanın başlayacağı dercedilmiştir.

Ancak ilgili poliçede, poliçe başlangıç saatinin açıkça düzenlendiğinin anlaşılmasına göre, poliçenin kaza saatinde yürürlükte olmadığı ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun başlamadığı gerekçesiyle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir" şeklindedir.Dosya kapsamından, dava dilekçesine ekinde sunulan poliçede tanzim tarihi 05/12/2007 ve saatinin 9.07 olarak yazılı olduğu halde İlk Derece Mahkemesince dosya kapsamına uygun olmayan gerekçe ile "... davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan poliçede başlangıç saatine yer verilmediği,

davaya konu poliçenin oluşturulma saatinin SBGM kayıtlarına göre 05/12/2007 saat 16.07 olduğu soruşturma dosyasındaki evraklardan kazanın aynı gün tarihinde 10.00 sıralarında olduğu dolayısıyla kazanın oluş tarihi ile sigorta poliçesinin düzenlenme tarihinin aynı olduğu ve kaza tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenmiş geçerli bir sigorta poliçesi olmadığı poliçenin geçerliliği için düzenlenme saatinin değil, başlangıç saatinin dikkate alınması gerektiği kaldı ki başlangıç saati belirtilmemiş olduğu durumlarda dahi poliçenin başlangıç saatinin 12.00 kabul edildiği ,

ancak dava konusu poliçede tanzim tarihinin kayıtlarda 16.07 olarak yazıldığı, kaza tarih ve saatinde geçerli bir poliçe olmadığı anlaşılmakla davacının talebinin yerinde olmadığı ..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi eksik incelemeye dayalı olmuştur.O halde mahkemece yapılması gereken;

davaya konu sigorta poliçesinin ilk taksit ya da peşin prim yatırılma saatinin ilgili sigorta poliçesini düzenleyen acenteden de sorularak ve taraflara bu konuda mehil verilerek sigorta başlangıç saatinin belirlenmesi ile sonucuna göre kaza nedeniyle oluşan hasarın poliçe kapsamında olup olmadığı konusunda değerlendirme yapılarak karar verilmesi olmalıdır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.