İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/135 K.2024/967

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; maktul ... yönetimindeki ... plakalı traktör ile ... yönetimindeki ... plaka sayılı araçların 29.10.2013 tarihinde karıştığı trafik kazası sebebiyle muris ...'nun hayatını kaybettiğini, ... plakalı aracın davalı ...A.Ş.

Tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, müvekkili ... maktul muris ... eşi, diğer müvekkillerin ise çocukları olduğunu, müvekkillerinin tüm defin masraflarını da kendilerinin karşıladığını, kazaya karışan ... plakalı traktör cinsi aracın sigortası bulunmadığından ... olan davalı kurum bu araç yönünden meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, maktule ait traktörün kaza nedeni ile kullanılamaz şekilde hurdaya ayrıldığını,

defin masrafları ile traktörün masrafları da sigorta kapsamına girdiğinden bu masrafların da davalı sigorta şirketinden poliçe kapsamı ile diğer davalı ...ndan ve ... plakalı araç işleteni sıfatı ile davalı şahıstan tahsilinin gerektiğini belirterek davacılar için ayrı ayrı 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 100,00 TL defin masrafı ile 100,00 TL traktör hasar bedelinin davalılardan müştereken ticari faiziyle tahsiline;

davacı eş ... için 10.000,00 TL diğer davacılar için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminatın kamyon sahibinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili müvekkili ... için 100,00 TL olan destekten yoksun kalma tazminat talebini ıslah dilekçesi 143.168,90 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle kazaya sebebiyet veren aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir zorunlu trafik poliçesinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, eğer aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir zorunlu trafik poliçesi yok ise, müvekkili kurumun sorumluluğunun kaza tarihi itibariyle geçerli poliçe limiti olan 250.000,00 TL ile sınırlı olacağını, sürücü mirasçısının kusuruna dayanarak tazminat talep etmesinin mümkün olmadığını,

05.03.2014 tarihli ATK Ankara Adli Tıp Başkanlığı raporuna göre müteveffa ... traktörünün arkasındaki römorkta arka ışık donanımın ve tepe lambasının bulunmaması ve kurallara aykırı bir şekilde çamurluğu üzerinde dört adet yolcu alması sebebiyle meydana gelen trafik kazasında asli kusurlu olduğunu, trafik sigortası ile işletene düşen hukuki sorumluluğun teminat altına alındığını, işletene düşen bir sorumluluğun bulunmaması halinde trafik sigortasından kaynaklanan bir sorumluluktan da söz edilemeyeceğini, işletenin kendisinin uğrayacağı bedensel ve maddi zararların poliçe tazminatı kapsamına girmediğini,

işletenin ya da sürücünün vefatı halinde mirasçılarının da trafik poliçesinden tazminat talep etme haklarının bulunmadığını, müvekkilinin ödeme yapmak zorunda kalması halinde ödediği tutar için davacılara rücu edebileceğini bu halde davacı açısından alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşeceğini, müvekkilinin sorumluluğunun bedensel zararlarla sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin Solhan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, sorumluluğun araç sürücüsü olan ...'e ait olduğundan davanın ... adına açılması ve müvekkili açısından husumetten reddi gerektiğini, davacı tarafın dava ehliyetinin bulunmadığını, kazaya karışan ... plakalı traktörün, kaza anında davalı ... adına kayıtlı olduğunu, davacıların, traktör hasar bedeli tazminatı davası açma ehliyetlerinin bulunmadığını, davacıların traktör hasar bedelini belirsiz alacak tazminatı olarak istediklerini ancak traktör hasar bedelinin belirli alacak davası olduğunu,

manevi tazminatın işleten sıfatıyla kamyon sahibi davalı şahıstan tahsili talep edilmiş ise de traktör sürücüsü müteveffa ... kazada asli kusurlu olduğunu, zenginleşme sınırını geçen miktarda manevi tazminat talebinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigortalı aracın sürücüsünün kusuru yoksa işletene düşen bir sorumluluğun da olmayacağını, davacı ... tarafından Bingöl/Solhan Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 2014/4 Esas numarası ile aynı konuya ilişkin olmak üzere müvekkiline dava açıldığını bu nedenle davanın ... bakımından derdestlik sebebi ile reddi gerektiğini, tazminatın ödenebilmesi için davacıların ölen veya yaralanan kişi ile ilişkileri, davacıların yaşları ve ölüm olayı dolayısıyla destekten yoksun kalıp kalmadıkları belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; aynı trafik kazası nedeni ile müvekkiline ait ... araçta maddi hasar meydana geldiğini, müvekkiline ait ... plakalı kamyonet, kaza sonrası araç bir daha kullanılmayacak şekilde hasar gördüğünü ve aracın ticari kamyon olarak kullanılmasının imkânsız hale geldiğini, müvekkiline ait araçta meydana gelen maddi hasarların tespiti için Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/22 D.İş dosyasından alınan raporda ... plakalı aracın tamirinin ekonomik açıdan uygun olmadığından pert olması uygun görüldüğünü,

aracın ortalama piyasa değerinin 29.500,00 TL olduğunu ancak aracın kasası zarar görmediğinden piyasa değeri 2.500,00 TL nin çıkarıldığında aracın toplam değer kaybının 27.000,00 TL olduğunun tespit edildiğini ayrıca aracın günlük kiralama ücretinin 200 TL, taşıma ücretinin 30 TL olduğunun tespit edildiğini, kazaya karışan ... plaka nolu traktörün kaza tarihinde KTK zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmadığını belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla ve şimdilik ... plakalı aracın pert değeri için 20.000,00 TL,

müvekkiline ait ... plakalı kamyonetin tamir sürecinde kullanamamasından ( günlük kiralama ve yük başına ücret üzerinden) mütevellit her türlü maddi kaybı için fazlaya ilişkin talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla ve şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; ceza davasında sürücü ...'in asli kusurlu bulunarak hakkında mahkûmiyet cezası verildiğini ve dosyanın temyiz aşamasında olduğunu, kazada asli kusurlu olan davalı işleteni sürücüsü olduğu ... olduğundan davaya hiç dahil edilmemesinin hatalı olduğunu, müvekkillerinin murisinin kazada kusursuz olduğunu, müvekillerince açılan İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/2015 Esas sayılı dosyanın hala derdest olduğunu, dosyaların birleştirilmesine ve iş bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Esas dava yönünden.

Davacı ... davalı Güvence Hesabına karşı ikame etmiş olduğu destekten yoksunluk tazminatı davasında davalı vekilinin zaman aşımı itirazının reddi ile davanın kabulüne, 188.330,89 TL'nin 22/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...ndan tahsili ile davacı ... verilmesine, davacı ... davalı ...

A.Ş' ne karşı ikame etmiş olduğu destekten yoksunluk tazminatı davasının kabulüne, 188.330,89 TL'nin dava tarihi olan 22/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ile davalı ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... verilmesine,

dava konusu traktörün kaza tarihi itibariyle mülkiyeti davacılar ya da murislerine ait olmadığından Traktör bedeli yönünden davacıların tazminat taleplerinin reddine, kaza tarihi itibariyle diğer davacıların yaşları itibari ile yoksun kaldıkları destek tutarı bulunmadığından bu yöndeki davalarının ayrı ayrı reddine, davacıların davalı ...'e yönelik manevi tazminat taleplerinden vekilleri marifeti ile feragatta bulunulduğundan manevi tazminat taleplerinin reddine,B-Birleşen Solhan Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/44 Esas, 2015/199 Karar sayılı davası yönünden.

Davacı davasından feragat ettiğinden davanın reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacılar vekili ve davalı ... A.Ş.vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesi tarafından kabul edilen faizin türü hatalı olduğunu, İlk Derece Mahkemesi tarafından dava dilekçesinde ve bedel artırım dilekçelerinde belirtildiği üzere ticari faiz uygulanması gerekirken yasal faiz uygulanması hatalı olduğunu ve hak kaybına uğranmasına sebebiyet verdiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Davacı ... vekili tarafından dava öncesi 25.11.2013 tarihli dilekçe ile müvekkili sigorta şirketine destekten yoksun kalma tazminatı talepli olarak hasar başvurusunda bulunulması üzerine, davacı vekilinin hesabına 22.01.2014 tarihinde 34.263,00-TL tazminat ödendiğini, Ödeme tarihi itibariyle ayrıca bir hesaplama yapıldığında müvekkil şirket tarafından ödenmesi gereken fark tazminat miktarının olmadığını ve her halde ödeme tarihinde davacıya ödenen tazminat miktarı rapor tarihi itibariyle güncellenerek tenzil edilmesi gerektiğini,

kesinleşen ceza yargılamasında sigortalı araç sürücüsü tali kusurlu tespit edilmiş olmasına rağmen % 50 kusur oranı esas alınarak hüküm kurulmuş olması son derece hatalı olduğunu, dava konusu kazanın hangi sebeple meydana geldiği her durumda araştırılmalı, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunup bulunmadığı ve sigortalı araçta meydana gelen teknik bir arızanın kazanın oluşmasına sebebiyet verip vermediği hususu değerlendirilerek bilirkişiden kusur oranlarının belirlenmesi için rapor alınmaksızın eksik incelemeyle karar verilmesi bozma nedeni olduğunu,

istiap haddinin aşılmış olması nedeni ile müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, müteveffanın nüfus kayıt suretinin celbi ile anne babasının sağ olup olmadığı araştırılmadan hüküm kurulmuş olması usul ve esasa aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunda "TRH yaşam tablosu ve progresif rant yönteminin" kullanılmış olması son derece hatalı olduğunu,

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra KTK'nun 90. maddesi değişikliği uyarınca "TRH 2010 yaşam tablosu ve % 1.8 teknik faiz" hesaplaması açıkça yasal zemine kavuştuğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı Güvence Hesabı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

davacı desteği müteveffa sürücü ..., kazaya kusuruyla sebebiyet verdiğinden davalı kurumun davacılara karşı sorumluluğu bulunmadığını, davanın davalı kurum yönünden reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya, yargıtay kararlarına aykırı olduğunu, istiap haddinin aşılması nedeni ile tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken yapılmadığını, kusur oranları hatalı tespit edilmiş olup kusur oranları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tazminat hesabı genel şartlar ekinde kabul edilen ilkelere aykırı olduğunu,

yargılama gideri ve harç giderlerinin müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf talep etmiştir.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı, defin gideri ve manevi tazminat/maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Mahkemece ilk verilen hükmün davacı vekili ve davalı ...

A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 20/01/2021 tarih, 2018/4046 Esas ve 2021/42 Karar sayılı kararı ile "...Somut uyuşmazlıkta, trafik kazası sonucu oluşan zararlardan kusuru ile sebebiyet veren ... plakalı traktör işleteni ve sigortasız olması nedeniyle ... ile kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsilen sorumludur.

Davacı taraf 3. kişi sıfatıyla kazaya karışan araçların her ikisinin de işleten ve sigorta şirketlerinden müşterek ve müteselsilen tazminat talebinde bulunmuştur. Bu nedenlerle davalı ...na karşı açılan davanın reddi doğru olmamıştır. ... Aynı gerekçe ile davalıların kusur oranına bakılmaksızın zararın tamamından sorumlu tutulması gerektiğinden davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin kusur oranında sorumlu olunması gerektiğine ilişkin istinaf talebi yerinde değildir.

Asıl davada davacılar, destek eşi dışındakiler çocuklar olup kaza tarihinde yaşlarına göre ve en küçük 23 yaşında olan davacı için halen üniversite öğrencisi olduğuna ilişkin bilgi belge de sunulmadığına göre destek tazminat taleplerinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.... mahkemece, ceza dosyası getirtilerek,

öncelikle ceza yargılaması ile eldeki davada kusur yönünden meydana gelen çelişkilerin giderilmesi yönünden dosyanın İTÜ veya Karayolları Trafik Fen Heyeti gibi kuruluşlardan oluşturulacak yeni bir uzman bilirkişi kuruluna tevdii ile ceza dosyasında alınan ATK raporu ve eldeki davada alınan bilirkişi raporunun birlikte irdelenerek,destek sürücünün sürüş esnasında istiap haddinin aşılmasının münhasıran kazanın oluşumuna etkisi olup olmadığı,

tüm dosya kapsamı ile oluş şekline göre tarafların olaydaki kusur oranlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti ve meydana gelebilecek çelişkilerin giderilmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması...Davalı ... açısından destekten yoksun kalma tazminatı açısından faiz başlangıç tarihi kaza tarihinden talep edildiği halde dava tarihinden başlatılması. Asıl davada davalı olarak gösterilmeyen ...'nun gerekçeli karar başlığında davalı gösterilmesi.

Karşı dava olmadığı halde birleşen davanın karşı dava olarak nitelenerek hüküm ile dosya kapsamı arasında çelişki oluşturulması da doğru olmamıştır.

Mahkemece kısa kararda ve gerekçeli kararın hüküm fıkrasında davacılar vekili dava dilekçesinde traktör hasarından dolayı da talepte bulunduğu halde hüküm kurulmamış olması HMK'nın 297/2. maddesi hükmüne aykırı olmuştur.Birleşen davada hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın günlük kira bedelinin neye göre belirlendiği anlaşılamadığı gibi aracın pert değeri ve tamir süresince kullanılamamasından dolayı maddi zarar talep edildiği halde mahkemece aracın perte ayrılıp ayrılmadığı,

satışın hasar onarımıyla yapılıp yapılmadığı da saptanmadığı halde yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Dairemizin kararına göre kusur raporu alınması gerektiğinden davacılar vekilinin manevi tazminata ilişkin istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığı kanaatine varılmıştır" gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.Dosya kapsamından Davacılar murisinin sürücüsü olduğu araç ile 29/10/2013 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kaza neticesinde vefat ettiği, davacıların, mirasçı olarak değil, zarar gören 3. kişi konumunda bulundukları, bu nedenle murisin kusurunun, davacılara yansıtılamayacağı, destekten yoksunluk zararını,

davalı taraftan talep edebilecekleri anlaşılmaktadır.Davacılar vekili istinaf itirazı incelenmesinde; kazaya karışan ... plakalı traktör cinsli aracın ise hususi kullanım olduğundan yasal faize hükmedilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Ancak kazaya karışan araçlardan ... plaka sayılı kamyon cinsli aracın kullanım tarzı ticari olduğundan bu davalılar yönünden avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi doğru olmamıştır.

İstinaf talebi yerinde görülerek hüküm düzeltilmiştir.Davalı ... A.Ş. vekili istinaf itirazı incelenmesinde. İlk Derece Mahkemesinin ilk kararına karşı davalı ... A.Ş. ödeme itirazında bulunmamış ise de ödeme borcu sükut ettirdiğinden davalı tarafından zararın kısmen karşılanması halinde, yapılan ödemenin tazminat hesabı sırasında mahsup edilmesi gerekecektir. Ancak ödemeye ilişkin dekont dışında ibraname sunulmadığından KTK'nın 11.maddesi uygulanmayacaktır.

İstinaf dilekçesine ekli dekonta göre davacı ... dava tarihinden önce 22.01.2014 tarihinde 34.263,00-TL tazminat ödemesi yapıldığı anlaşıldığından yapılan ödeme miktarının icra müdürlüğünce kararın infazı aşamasında nazara alınması gerekeceğinden hüküm bu yönden düzeltilmiştir.

Uyap üzerinden bakılan nüfus aile kayıt tablosuna göre müteveffa ...'nun anne ve babasının uzun yıllar önce vefat ettiği hayatta olmadığı anlaşılmakla destek payı ayrılmadan hesaplama yapılmasında isabetsizlik görülmemiştir.Mahkemenin ilk kararında hükme esas raporda PMF yaşam tablosu uygulanmış ve davacı ve davalı ...

A.Ş. tarafından bu konuda istinaf itirazları olmadığı halde mahkemenin ikinci kararında hükme esas alınan raporda TRH- 2010 Yaşam Tablosu uygulanması doğru olmamış ise de, davalı sigorta şirketinin istinaf itirazının TRH- 2010 yaşam tablosuna değil 1.8 teknik faize itiraz ettiğinden ve ilk kararda da prograsif rant uygulandığı halde bunu istinaf etmediğinden usulü kazanılmış hak gereği bu yöndeki itirazı yerinde görülmemiştir.

Kaldı ki yargısal içtihatlarla Anayasa Mahkemesi iptal kararı sonrasında 1.8 teknik faiz uygulanması olanaklı değildir.İlk Derece Mahkemesince. Dairemiz kararı doğrultusunda kusur raporu alınmış, kusur raporları arasındaki çelişki giderilmiş ancak kusur oranlarında değişiklik olmamıştır.

Ayrıca davalı sigorta vekili ilk istinaf itirazında kusur oranına, kazaya sürücü dışında etki edecek olaylara ve istiap haddinin aşılması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği yönünde itirazlar bulunmadığından bu hususlarda davacı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğundan istinaf talepleri yerinde görülmemiştir. Davalı Güvence Hesabı vekili istinaf istinaf itirazı incelenmesinde.

Trafik kazası sonucu cismani zarar nedeniyle maddi tazminat ya da ölüme bağlı destekten yoksun kalma tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih, 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar sayılı iptal kararından sonra Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 24/05/2021 tarih, 2021/3033 Esas ve 2021/1560 Karar sayılı güncel kararında TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi ve prograsif rant tekniği kullanılmak suretiyle tazminat miktarının hesaplanması gerektiği yönünde karar verilmiştir (Aynı yönde 14/01/2021 tarih, 2020/2598 E. ve 2021/34 K. sayılı kararı).

Bu nedenle 1,8 teknik faiz uygulanması gerektiği yönündeki istinaf talebi yerinde değildir.Dairemiz kararında davalı ...nın'da tazminattan sorumlu olduğuna karar verilmiş olduğundan ve kusur raporları arasındaki çelişki alınan kusur heyet raporu ile giderildiğinden bu yöndeki istinaf itirazları yerinde değildir. Davalı müteveffa traktör sürücü olduğundan istiap haddinin aşılması kendisi için müterafik kusur oluşturmayacaktır.

Aleyhe hükmedilen tazminat miktarlar aynı olduğundan yargılama giderlerinden davalıların müşterek müteselsil sorumlu tutulmasına karar verilmesinde de usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenle; davalı ...

A.Ş. vekili ile davalı Güvence Hesabı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.