İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/828 K.2024/1653

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ...'ün yönetimindeki, davalı ...'in sahibi olduğu; davalı ... Sigortanın trafik sigortası teminatı altındaki ... plakalı kamyonet ile davacıların murisi ...'in yönetimindeki ve sahibi olduğu; davalı ...

Sigortanın trafik sigortası teminatı altındaki ... plakalı motosikletin 11.02.2014 tarihinde kazaya karıştığı; kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'ün %100 kusurlu olduğu; kazada motosiklet sürücüsü ... ile yolcusu kızı ...'in yaralandığı, Kızı ... için 2.000 TL defin masrafı ve 10.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 12.000 TL maddi tazminatın, boşandığı ve nafaka ödediği eski eşi ... için 1.000 TL maddi tazminatın, her bir davalı için 50.000 TL olmak üzere toplam 250.000 TL manevi tazminatın, davalı sürücü ... ile davalı ...

Elektronikten kaza tarihi 11.02.2014 itibariyle davalı sigorta şirketlerinden sadece maddi tazminatın dava tarihi 31.03.2014 itibariyle yasal faizi ile müştereken ve müteselsilsen tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalılar ... ile .... Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde kusurlarının olmadığı, tazminat talebin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ...

A.Ş.'nin vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın trafik sigortası teminatları altında ve sakatlanma hali için kişi başına teminat limitinin 250.000 TL olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumluluk olduğunu, öncelikle kusur durumu tespiti gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın trafik sigortası teminatları altında ve sakatlanma hali için kişi başına teminat limitinin 268.000 TL olduğu, sigortalının kendi kusurundan yararlanamayacağını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumluluk olduğunu, öncelikle kusur durumu tespiti gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Esas davada. 1-Maddi tazminat istemi yönünden; a) Davacı ... tarafından açılan davanın, -Davalı ...Sigorta tarafından yapılan ödeme ile davalılar ..., ... ... Ltd. Şti. ve ... Sigorta yönünden konusuz kalması nedeniyle davalılar ..., ... ... Ltd. Şti. ve ... Sigorta yönünden karar verilmesine yer olmadığına, - Davalı...

Sigorta yönünden kabulü ile 30.000 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 31/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... sigortadan tahsili ile davacı ...'e verilmesine, b)Davacı ... tarafından açılan davanın kısmen kabulü ile; -Davalı ... Sigorta tarafından yapılan ödeme ile bu davalı yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle davalı ...

Sigorta yönünden karar verilmesine yer olmadığına, - 12.870,88 TL maddi tazminatın 11/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve ... Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine,- 66.702,12 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 31/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı...

Sigorta Şirketinden tahsili ile davacı ...'e verilmesine, Mahkememizin 2014/129 esas sayılı ilamına bağlı olarak icra dosyasına yapılan ödemelerin infazda dikkate alınmasına, - 2.000 TL cenaze ve defin gideri isteminin tüm davalılar yönünden reddine, 2-Manevi tazminat istemi yönünden, a)Davacı ... yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın 11/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Ltd.

Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ..'e verilmesine, aşan istemin reddine, b)Davacı ... yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın 11/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Ltd.

Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, aşan istemin reddine, c)Davacı ... yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın 11/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Ltd.

Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, aşan istemin reddine, d) Davacı ... yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın 11/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Ltd.

Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, aşan istemin reddine, e)Davacı ... yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın 11/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ... Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, aşan istemin reddine. Birleşen davada. Davalı ....

Sigorta tarafından yapılan ödeme ile bu davalı yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle davalı ... Sigorta yönünden karar verilmesine yer olmadığına, - 551.661,08 TL maddi tazminatın 11/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Ltd.

Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, 164.246,40 TL maddi tazminatın 31/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Sigorta'dan tahsili ile davacı ...'e verilmesine, Aşan istemin reddine" karar verilmiştir.Bu karara karşı asıl ve birleşen dosya davalıları ... Şti.ile ... vekili ve davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalılar ....

Şti.ile ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin yaşanan kazada herhangi bir ihmal ve kusuru bulunmadığını, zorunluluk halinin tesiri altında aracını kanlar içinde kalması ve yaşadığı şokun etkisiyle mecburen sol şeride çekmek zorunda kaldığını, bunun akabinde trafik uyarıcılarını koyamadan bir iki dakika içerisinde davaya konu olayın meydana geldiğini, somut olay bakımından herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, kusur oranına itiraz ettiklerini, buna bağlı olarak yapılan hesaplamalara da itiraz ettiklerini,

asıl ve birleşen dava yönünden hükmedilen maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin kaldırma ilamı doğrultusunda davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı hesaplaması yapıldığını, işbu karara karşı ileride istinaf ve temyiz kanun yollarına başvurulacağından BAM'ın işbu yöndeki kararı doğtultusunda yapılan hesaplamalara da açıkça itiraz ettiklerini, resmi belgelere göre davacı .... ile müteveffanın ayrı adreslerde ikamet ettiklerini, davacının fiilen Üsküdar'da, müteveffanın ise Kadıköy'de ikamet ettiğini,

Pendik adresinin ise büyük ihtimalle boşanmadan önceki mernis adresleri olduğunu, mernis adresinin değiştirilmemiş olmasının, fiili ikamet adresinin mernis adresi olduğunu göstermeyeceğini, davacının müteveffa ile boşanmakla, birbirine destek olma arzularının sona erdiğini, tarafların anlaşmalı boşandıklarını, fiili desteğin somut olayda usulünce ispat edilemediğini, Yerel Mahkemece müteveffa'nın ...'in desteği olup olmadığı hususunda gerekli tahkikat yapmadığını,

bilirkişinin hesabını yaparken tarafların boşanmış olduğunu ve müteveffanın boşanmanın ardından davacıya sadece 750 TL nafaka verdiğini gözden kaçırdığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı...

A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müteveffanın müvekkili şirket tarafından sigorta teminatı altına alınan aracın işleteni, sürücüsü ve aynı zamanda müvekkili şirketin sigortalısı olduğunu, sigortalının kendi kusurundan kaynaklanan zararın tazmin talebinin haksız olduğunu, müvekkili ...

A.Ş.'nin sorumluluğunun, kaza tarihi olan 11.02.2014 tarihinde geçerli olan teminat limiti tutarının 268.000 TL ve kazaya sebep olan ZMMS poliçeli aracın kusur oranı ile sınırlı olduğunu, davacılara toplam 155.760,28 TL ödeme yapıldığından bakiye teminat limitinin 112.239,72 TL olduğunu, kurulan hüküm ile 194.246,40 TL tazminat ödenmesine hükmedildiği için teminat yetersizliği nedeniyle aşkın taleplerin reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı ...'in 14.09.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile müvekkili ...

A.Ş.'den tazminat talebini 82.239,72 TL'ye artırmasına rağmen kararda 194.246,40 TL tazminat ödenmesine hükmedildiğini, HMK'nın 26. maddesi gereği hakimin taleple bağlı olması gerektiğini, talep edilenden fazlasına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf talep etmiştir.Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Mahkemece ilk verilen hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 2019/ 2470 Esas ve 2021/2055 Karar sayılı kararı ile " ...Olay yeri ilk bulgularına göre düzenlenmiş trafik kazası tespit tutanağında,11/02/2014 günü sürücü ... ... plaka sayılı otosu ile D-100 güney yoldan Pendik istikametine doğru sol şerit üzerinde seyrederken aracının ön camına taş gelmesi üzerine sol şerit üzerinde durduğunu, bu esnada arkasından gelen ve aynı şerit üzerinden bulunan sürücü ...'in ... plakalı motosiklet ile yol üzerinde duran ... plakalı aracın sağ arka kısmına çarpması sonucu maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini,

kazada sürücü ...'ün KTK 60/1-b ihlal ettiği, sürücü ...'in KTK 56/1-c maddesinde belirtilen kural ihlallerinin bulunduğu ifade edilmiştir. Aynı olay nedeni ile İstanbul 9. Ağır Ceza Mahkemesi 2014/209 Esas 2014/455 Karar sayılı dosyasında Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi uzmanlarınca düzenlenmiş 02/10/2014 tarihli raporda, olayda, davalı sürücü ...'ün tali kusurlu, müteveffa sürücü ...'in asli kusurlu olduğu kanaati ifade edilmiştir.

Ceza mahkemesince ATK raporuna itibar ederek mahkumiyet kararı verilmiş hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesince alınan bilirkişi raporunda ise davalı sürücü ...'ün KTK 60/b,yönetmeliğin 113/b- 116 maddeleri gereğince % 40, müteveffa ...'in KTK 47/d.,52/b-c,84/d., yönetmeliğin 95/d, 101/b-c, 157/a/4 maddeleri gereğince %60 oranında kusurlu bulunduğu bildirilmiştir.

Kusur değerlendirmesi yapan bilirkişinin trafik kusur hasar uzmanı olduğunun belirtildiği görülmüştür.Dosya kapsamında alınan kusur raporu ile ceza mahkemesi tarafından alınan kusur raporu ve kaza tespit tutanağının uyumlu olduğu, resmi makamlarca düzenlenmiş olan kaza tespit tutanağı aksi sabit oluncaya kadar geçerli bir belge olup tutanağın koruyucu tertibatlar bölümünde kask takılı göründüğünden, aksi de davalı tarafından ispatlanmamış olduğundan müterafik kusur ve kusura yörelik istinaf talepleri yerinde görülmemiştir.Ancak dosya kapsamında iki taraflı trafik kazasının mevcut olduğu,

davacıların desteğinin de ... plakalı motosiklet sürücüsü olması nedeni ile ... plakalı karşı araç sürücüsü ..., işleteni ... ... Ltd. Şti ve sigortacısı ...

A.Ş.'nin sürücü ...'in kusuru oranında sorumlu olduğu gözetilmeden %100 kusur üzerinden tazminat hesaplaması yapılması doğru olmamıştır. ...İlk Derece Mahkemesi tarafından yaptırılan emniyet araştırmasına göre davacı... ile kazada vefat eden boşanmış olduğu eşinin boşanmış olmalarına rağmen aynı evde birlikte yaşadıklarının tespit edildiği, bu durumda desteklik durumunun saptandığı gözetilmeden davanın bu davacı yönünden reddine karar verilmesi.

Davacı ...'nın kaza tarihindeki yaşı nazara alındığında ekonomik bir kazancının olması ve harcama yapmasının beklenemeyeceğinden cenaze giderine katlandığı kabul edilerek tazminata hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece birleşen dosya yönünden verilen tefrik kararında KTK 97. maddesinin dava tarihi itibariyle değerlendirilmesi gerektiğinden kararda isabetsizlik bulunmamaktadır." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 12/12/2023 tarih, 2021/22537 Esas ve 2023/13389 Karar sayılı ilamı ile " ... destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarar olup eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı,

az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimsenin destek sayılacağının kabul edilmesine göre yoksulluk nafakası alacaklısı davacının da bu sebeple tazminat talep etme hakkının olmasına ... " verilerek boşanma aşamasında olan eşlerin diğer eşin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı alabileceği kabul edilmiştir.

Dairemiz 2019/ 2470 Esas ve 2021/2055 Karar sayılı kararında ve yukarıya aktarılan Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ilamı içeriğine göre davacı ... ile müteveffa boşanmış olmalarına rağmen müteveffanın destek durumunun devam ettiği anlaşıldığından davacı ... tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminat davasının kabulünde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Destekten yoksun kalma tazminat taleplerinde desteğin geliri üzerinden tazminat hesabı yapılması gerekmekte olup nafaka miktarı ile sorumlu tutulması gerektiğine yönelik istinaf talebi yerinde değildir.Daire kararımız ile kusura ilişkin esastan değerlendirme yapılarak karar verildiğinden aynı yöne ilişkin istinaf talepleri yerinde görülmemiştir.TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesi ve 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları,

yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte dikkate alındığında mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarlarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun, yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından manevi tazminata ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

01.06.2015 tarihli yeni ZMSS Genel Şartları'nın yürürlüğünden önce meydana gelen trafik kazalarındaki ölümler bakımından, HGK'nın 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 Esas-411 Karar, HGK'nın 22.2.2012 gün 2011/17-787 Esas- 2012/92 Karar, HGK'nın 16.1.2013 gün ve 2012/17-1491 Esas- 2013/74 Karar sayılı ilamlarında vurgulandığı üzere davacılar, 3. kişi sıfatı ile yansıma yolu ile oluşan destekten yoksun kalma zararlarını talep edebilecektir.

Davacılar talebi ve iddia ettiği zarar, ölenin mirasçısı sıfatına değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatına dayanmaktadır. Dolayısıyla, davacıların ölenin mirasçısı sıfatına dayanmayan, doğrudan davacı üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki desteğin kusuru davacılara yansıtılamayacak ve desteğin kusuru onun desteğinden yoksun kalan davacı anneyi etkilemeyecektir. Bu durum karşısında.

Davacılar, zarar gören 3. kişi sıfatına dayanan zarar giderim talebi nedeniyle, desteğinin kazadaki kusuru davacılara yansıtılamayacağı, kazaya karışan desteğin sürücüsü olduğu aracın ZMSS poliçesini düzenleyen davalı sigortacının zarardan sorumlu olduğundan ve desteğin kazanın oluşumundaki kusuru davacıları etkilemeyeceğinden ve zararın artmasındaki müterafik kusuru sebebiyle indirim yapılmayacağından davalı ...

Sigorta A.Ş. vekilinin bu yöne değinen istinaf talebi yerinde görülmemiştir.

(Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/15379 E.- 2022/7547 K., 2021/13342 E.- 2022/1821 K., 2022/5153 E. - 2022/10663 K. sayılı kararları).2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesinde, sigorta şirketlerinin zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde maddi tazminattan sorumlu olduğu düzenlenmiş olup ZMMS sigortacısı meydana gelen zararından tamamından değil poliçe teminat limiti kadar sorumludur. Davalı ...

A.Ş.'nin kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçe limiti 268.000 TL 'dir. ZMMS poliçesi kapsamında davacılara toplam 155.760,28 TL ödeme yapıldığından bakiye teminat limiti olarak 112.239,72 TL kalmıştır. Asıl davada davalı ... A.Ş. aleyhine 30.000,00 TL tazminata hükmedildiğine göre birleşen davada kalan limit 82.239,72 TL olacaktır. Nitekim davacı ... vekili tarafından birleşen dosya için sunulan 14/09/2023 tarihli ıslah dilekçesinde davalı ...

A.Ş. bakımından %60 kusura göre kalan poliçe limiti dahilinde 82.239,72 TL maddi tazminat talep edilmiştir. Bu durumda mahkemece kalan poliçe limitini de aşacak şekilde talepten fazlasına karar verilmesi doğru olmadığından davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün düzeltilmesine karar verilmiştir.

Davacı ...'in 10/12/2018 tarihinde vefat ettiği, mirasçılarının diğer davacılar ... ve ... olduğu mahkemece tespit edilmesine rağmen ölü kişi hakkında hüküm kurulması da usul ve yasaya aykırı olmuştur. Davacı ...'un mirasçıları olan diğer davacılar ... ve ... murislerinin davasını da takip edeceklerini bildirdiğinden davacı ... için miras paylarına göre davacılar ... ve ... bakımından hüküm kurulmuştur.Bu nedenlerle; asıl ve birleşen dosya davalıları ...

Şti.ile ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b maddesi gereğince reddine, davalı .... A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.