İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/2133 K.2026/386

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

30/11/2015 tarihinde, asıl dosya davalısı...'nın ... sigortalısı olup, dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın karıştığı trafik kazası neticesinde, araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, sürücünün asli kusurlu olduğunu belirterek, iş gücü kaybından doğan 1.000,00 TL daimi sakatlık tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl dava dosyasında davalı...

Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ... plaka sayılı aracın müvekkili şirkette ... poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçeye göre teminatın kişi başı sakatlanma 290.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, sigortalı araç sürücüsü ne isnat edilen kusurun kabul edilemeyeceğini, dava konusu kazanın oluşumunda müvekkili tarafından sigortalı olan ... plaka sayılı aracın kusuru bulunmadığını, bu nedenle poliçe sorumluluklarının bulunmadığını, müvekkili şirkete tüm belgelerle birlikte kaza ve hasar ihbarında bulunulmadığını,

dolayısıyla temerrüte düşürülmemiş olup faiz talebinin reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

30/11/2015 tarihinde, asıl dosya davalısı...'nın ... sigortalısı olup, dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın karıştığı trafik kazası neticesinde, araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, kazada ..... plakalı araç sürücüsünün ve plakalı ve sürücüsü tespit edilemeyen aracın kusurlu olduğunu belirterek 5.900,00 TL daimi sakatlık, 100,00 TL geçici maluliyet tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dava dosyasında davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

30.11.2015 tarihinde ... sevk idaresindeki ... plakalı çekicinin direksiyon hâkimiyetini kaybetmesi sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, araçta yolcu konumunda bulunan davacıda meydana gelen sakatlık nedeniyle bu başvurunun yapıldığını, poliçelerden dolayı sorumluluklarının ... poliçesi bulunmayan araç sürücüsünün kusuru nispetinde, yaralanma ve sürekli sakatlık halinde olay tarihi itibariyle kişi başı azami 290.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, teminat limitini bildirmeleri başvuruya kabul anlamında olmadığını, başvuru yapılmış olan dosyanını KTK md.97deki dava şartı yerine getirilmediğinden reddi gerektiğini,

dava ya da tahkim yoluna başvurulabilmesi için sigorta kuruluşu tarafından başvurunun 15 gün içerisinde cevaplanması veya verilen cevabın talebi karışlanmadığına ilişkin olması şartı arandığını, davanını kabulü anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, usuli itirazlarının kabulü ile davanın reddine karar verilmesini, poliçe teminatına girmeyen geçici iş göremezlik tazminatı, kazanç kaybı, tedavi gideri, bakım, yol masrafı ve diğer dolaylı zararların tümden reddini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini,

maluliyet oranının tespiti açısından Adli Tıp Kurumundan 20/02/2019 tarih 30692 Esas sayılı erişkinler için engellilik değerlendirmesi yönetmeliği çerçevesinde yetkili bir hastaneden rapor alınmasını, davanın kusurlu araç sürücüsü işletenine ihbar edilmesine, dosyanın adli tıp trafik ihtisas dairesine gönderilmesine, dosyanın Hazine Bakanlığı aktüer siciline kayıtlı bilirkişiye gönderilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Asıl dava olan İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/278 Esas sayılı dosyası yönünden; davacı ... tarafından davalı... Anonim Şirketi aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile, 93.022,70-TL sürekli iş göremezlik tazminatının dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte -davalının azami poliçe limiti olan 290.000,00-TL ile sınırlı olması kaydıyla- davalıdan alınarak davacıya verilmesine;

B)Birleşen dava olan İstanbul 11.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/374 Esas 2024/522 Karar sayılı dosyası yönünden; davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile, 119.441,21-TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihi olan 10/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte -davalının azami poliçe limiti olan 290.000,00-TL ile sınırlı olması kaydıyla- davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geçici iş göremezlik tazminatı talebinin ve fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili davalı ... vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Asıl ve birleşen dosya davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

04/06/2024 tarihli raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, 03/02/2025 tarihli güncel verilerek en yakın verilerle hesaplama yapan ek raporun hükme esas alınması gerektiğini, asgari ücretin kamu düzenine ilişkin olup usuli kazanılmış hakka konu edilmeyeceğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Asıl dosya davalısı... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Aktüer hesaplamada TRH 2010 tablosu dikkate alınıp, iskonto oranı (teknik faiz) olarak %1,8 olarak dikkate alınması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsüne isnat edilen kusuru kabul etmediklerini, olayın iş kazası olup, SGK ödemeleri mahsup edilmeden karar verildiğini, maluliyet raporunun, kaza tarihinde mevcut yönetmeliğe uygun olarak alınmadığını, müterafik kusur ve hatır indiriminin tartışılması gerektiğini, SGK'nın açtığı dava dosyası olup olmadığının araştırılması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Birleşen dosya davalısı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Eksik evrakla başvuru yapıldığından dava şartı bulunmadığını, zaten davacının aynı olaya ilişkin belirsiz alacak talepli bir davasının bulunduğunu, işbu davayı belirsiz açamayacağını, 3.aracın varlığının sabit olmadığını, kusur çelişkilerinin giderilmediğini, Aktüer hesaplamada TRH 2010 tablosu dikkate alınıp, iskonto oranı (teknik faiz) olarak %1,8 olarak dikkate alınması gerektiğini, müterafik kusur ve hatır indiriminin tartışılması gerektiğini, temerrüde düşürülmediklerini, aksi kabulde dahi ıslah edilen miktara ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Mahkemece ilk verilen hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 08/03/2024 tarih, 2021/1874 Esas ve 2024/327 Karar sayılı kararı ile "...Kaza tespit tutanağında dava dışı sürücü asli kusurlu bulunmuştur.

Mahkemece ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporda "..., hem sürücünün hem de aracında yolcu olarak bulunan davacının, şeritlerine bir aracın girdiğini beyan ettikleri, aksi bir ifade ya da tespit olmadığı, olayın temel sebebi dava dışı sürücü idaresindeki aracın hız durumu olduğundan olayda dava dışı sürücü ...'ın asli kusurlu olduğu, ifadelerde bahsedilen plakası ve sürücüsü belirsiz araç sürücüsünün olayda tali derecede etkenliği olduğu kanaati..." belirtilmiş ve sigortalı araç sürücüsü % 60 kusurlu bulunmuştur.

Kusur belirlenmesi dosya kapsamı, kaza tespit tutanağı ve sürücü ile davacı beyanları ile uyuştuğundan hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. ... Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan aktüerya bilirkişi raporunda Anayasa Mahkemesi iptal kararı gereğince genel şartlarda belirtilen 1,8 teknik faiz esas alınarak hesaplama yapılması olanaklı bulunmamaktadır.

Hükme esas alınan raporda PMF yaşam tablosu esas alınmış olup davacının rapora bir itirazı bulunmadığından ve TRH 2010 yaşam tablosunda yaşam süreleri daha fazla belirlendiğinden TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak yapılacak hesaplama davalı aleyhine sonuç doğuracağından bu hususa değinen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalının sigortalısının kusuru oranında tazminat hesaplanması yapıldığından bu yöndeki istinaf yerinde değildir.

SGK yazı cevabında geçici iş göremezlik bedelinin ödendiği belirtilmiştir. Kaldı ki davada geçici iş göremezlik tazminat talebi bulunmamaktadır. ....İlk Derece Mahkemesince tazminatın belirlenmesinde kaza tarihinde yürürlükte bulunmayan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen maluliyet raporu üzerinden hazırlanan 18/02/2021 tarihli ek raporun hükme esas alınmış olması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Bilirkişi kök raporunda ise ATK 2. İhtisas Kurulunun 25/12/2020 tarihli kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlenmiş %13 maluliyet üzerinden hesaplama yapılmış olduğu anlaşılmaktadır.O halde Mahkemece yapılması gereken,

davacının Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlenmiş olan %13 maluliyet oranı üzerinden 22/02/2022 tarihli ek rapor tarihi itibariyle sürekli iş göremezlik tazminat tutarının belirlenmesi için aktüerya bilirkişisinden ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli ek rapor alınarak sonuca göre usuli kazanılmış haklarda gözetilerek hüküm kurulması olmalıdır..." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.Dairemizin kaldırma kararından sonra,

davacının davalı ... aleyhine açtığı İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/374 Esas sayılı dosyasının işbu dosya ile birleştirildiği anlaşılmıştır.Dosya kapsamında mahkemece verilen ilk karara karşı sadece asıl dosya davalısı...

A.Ş. vekilince istinaf yoluna başvurulmuş, istinaf sebepleri olarak TRH 2010 ve 1,8 Teknik faize göre hesaplama yapılması gerektiği, kusuru kabul etmedikleri, olayın iş kazası olup SGK'dan alınan ödemenin mahsubu gerektiği, hesaplamanın hatalı olduğu, maluliyet yönetmeliğinin yanlış olduğu ve SGK'nın açtığı dava olup olmadığı husunun araştırılması gerektiği belirtilmiş, Dairemizin kaldırma kararında hesaplamanın progresif rant yöntemine göre yapılmasının istinaf edenler aleyhine bir durum oluşturmaması,

kazadaki ikinci aracın varlığını da inceleyen kusur raporuna itibar edilmesi gerektiği, asıl davada geçici iş göremezlik talebi olmadığından SGK'dan alınan ödemenin mahsup edilemeyeceği, maluliyet yönetmeliği hususları tartışıldığından yeniden bu konudaki istinaf itirazları değerlendirilmemiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından verilen ilk kararı maddi tazminat miktarı ve hesaplama yöntemi bakımından istinaf etmeyen davacı lehine olacak biçimde, asgari ücrette gerçekleşen artışın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle uygulanmasıyla yeniden hesap yaptırılıp, tazminatın ilk hükümdeki miktarı dahi aşacak biçimde belirlenmesinin, davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakları ihlal edeceği (Yargıtay HGK'nun 18.02.2020 tarih,

2016/21-817 Esas ve 2020/167 Karar sayılı ilamı da bu yönde) hususu dikkate alındığında davacı vekilinin güncel asgari ücret üzerinden tazminat belirlenmesi için rapor alınması talebi yerinde görülmemiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022/14923 E.- 2022/17158 K. sayılı kararı).Bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir.Davalı...

A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde hatır indirimi savunmasında bulunmadığından bu yöndeki istinaf itirazı yerinde değildir. Davalı ... vekilinin hatır indirimi uygulanmasına dair istinafının incelenmesinde ise. Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir.

Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.

Ceza dosyasındaki ifadelerden anlaşıldığı üzere davacı ve davalının Özel İdare'de çalıştıkları ve olay günü kepçe almak için Aksaray'a gittikleri, kepçeyi yükleyip dönerken dava konusu kazanın meydana geldiği anlaşılmakla, olayda hatır taşıması koşulları oluşmadığından hatır indirimi yapılmamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.Davalılar vekillerinin müterafik kusur indirimi uygulanmasına dair istinafının incelenmesinde;

kazaya ilişkin tutulan trafik kazası tespit tutanağında davacının emniyet kemeri takmadığına ilişkin bir saptama bulunmadığı gibi aksinin davalı taraflarca da ispat edilememiş olması nedeniyle müterafik kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.Davalılar arasında işveren bulunmadığından olayın iş kazası olduğuna.

Davacı vekilinin 20/11/2019 tarihinde davalı ...'na gerekli evraklarla yazılı olarak başvurduğu anlaşılmakla, dava şartı bulunmadığına ve ...'nın temerrüde düşürülmediğine yönelik istinaf itirazları ve ıslah edilen miktara ıslah tarihinden faiz işletilmesine.

Dava haksız fiilden kaynaklı tazminat davası olup, kusur ve zararın ancak yargılama sonucu belirlenebilecek olması dikkate alınarak belirsiz alacak davası açılamayacağına dair istinaf itirazları da yerinde görülmemiştir.Bu nedenlerle. Asıl ve birleşen dosyada davacı vekili, asıl dosya davalı... vekili ve birleşen dosyada davalı ... vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.