İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/426 K.2025/396

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle, 07/08/2024 tarihinde işleteni müvekkil ...'in olduğu ... plakalı araç ile davalı ... Sigorta şirketiniz tarafından ... numaralı Trafik Sigorta poliçesi ile 20/06/2024-2025 tarihleri arasında koruma örtüsü altına alınan işleteni .... San. ve Tic. Ltd.

Şti. olan ... plakalı araç maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, sigrota şirketine başvuruda bulunduğunu ve hasar dosyası oluşturulduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında hasar ve değer kaybı oluştuğunu, hasar ve değer kaybı zararının ödenmediğini belirterek munzam zarar dahil fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilin aracında meydana gelen zararın tazmini olarak,

yargılama sırasında kusuru ortaya çıkabilecek kişi, kurum veya kuruluşlara karşı dava hakkımızı saklı tutarak ve teselsül hükümlerine dayanarak şimdilik 100,00 TL araç onarım tazminatının 100,00 TL araç değer kaybı tazminatının davalıdan kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmediğinden dosyada cevap dilekçesi bulunmadığı görülmüştür.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kanunun bu özel düzenlemesi karşısında, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağı, dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamayacağını, mahkemenin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesini eksik değerlendirdiği,

mevcut olayda, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97.maddesini somut davada uygulandığını, bu nedenle mahkeme gerekçesinin yerinde olmadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile.

"Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.

TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir.

Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır.

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18. fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.

Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından dava açmadan önce sigortacıya KTK'nın 97.maddesi gereğince başvuru yapılarak dava şartının yerine getirildiği belirtilerek sigorta şirketi tarafından düzenlenen mail çıktısı dava dilekçesine eklendiği halde davalı sigorta şirketine yazı yazılarak hasar dosyası ve başvuru yapıldığına ilişkin evraklar getirtilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/4. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.