İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/739 K.2026/179

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 18/06/2008 Tarihinde ... plakalı aracın asli ve tam kusurlu olarak ... plakalı araca çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini ve kazada ... ...'nın vefat ettiğini, davalı ... A.Ş.'ye 22/07/2009 tarihinde başvuru yapıldığını ancak taleplerinin reddedildiğini, ...

A.Ş.'ye 30/12/2009 tarihinde yapılan başvrunun da reddedildiğini, kazanın Gürcistan'da meydana geldiğini, poliçeye göre yurtdışı trafik kazalarının da poliçe kapsamında olduğunu ve müvekkilinin uğradığı zararı karşılamak zorunda olduklarını, Gürcistan Khelvaçauiri Kasabası Mahkemesi'nin ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusuruna göre cezalandırılması yönünde hüküm kurduğunu, müvekkilinin vefat etmeden önce Hakem olarak görev yaptığını belirterek davacı ... için 110.000,00 TL, İrakli ... için 10.000,00 TL, ... ... için 10.000,00 TL'nin davalı ...

A.Ş.'den 04/08/2009 temerrüt tarihinden itibaren, davalı ... A.Ş.'den ... poliçesi teminatı limitleri ile sınırlı olmak üzere 12/01/2010 temerrüt tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ...

Plakalı aracın kaza tarihini kapsar şekilde müvekkili şirket nezdinde sigortalı olmadığını, yapılan Tramer incelemesinde de müvekkili nezdinde olmadığının anlaşıldığını, ilgili aracın belirtilen tarihlerde trafik poliçesinin olmadığını, davaya ilişkin sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacıların tazminat taleplerinin poliçe teminatları kapsamında yer almadığını, kazanın ... sınırları içerisinde meydana gelmemiş olması sebebiyle dava konusu hasarın poliçe teminatı kapsamında yer almadığını, ... plakalı aracın 17/10/2007-2008 tarihleri arasında müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, bedeni zararlarda şahıs başına 50.000,00 TL sorumluluk limitlerinin bulunduğunu ve sorumluluklarının araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, davacıların hak sahibi olup olmadıklarının tespit edilmesinin gerektiğini,

dava konusu zararın haksız fiilden kaynaklandığını bu nedenle uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... A.Ş. davaya cevap vermemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davacılardan ... yönünden 30.802,43 TL maddi tazminatın 23/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ...

A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, davacılardan ... yönünden 10.118,41 TL maddi tazminatın 23/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, davacılardan Irakli ... yönünden 9.079,17 TL maddi tazminatın 23/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine davalılardan ...

A.Ş yönünden davanın reddine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

İlk derece mahkemesi tarafından ... numaralı poliçenin... sigortası ile ihtiyari mali mesuliyet sigortası arasındaki teminat ayrımları gözetilmeksizin... sigortası kapsamındaki teminatlar hatalı şekilde ihtiyari mali mesuliyet sigortası teminatı olarak görüldüğünü ve hukuka aykırı bir karar verildiğini, konu poliçe incelendiğinde "yurtdışı teminatı" yalnızca... sigortası dahilinde verilmiş olmakla ihtiyari mali mesuliyet sigortası genel şartları uyarınca yalnızca ... sınırları dahilindeki hasarlar karşılanabildiğini, ihtiyari mali mesuliyet sigortası yönünden yurtdışı teminatı, genel şartlar gereği ayrı bir kloz olarak eklenemediğini,

davaya konu edilen trafik kazası ile ilgili herhangi bir araştırma yapılmadığını, kazanın gerçekleştiği yer mahkemesine müzekkere yazılmadığını, kaza ile ilgili kaza tespit tutanağı başta olmak üzere davacıların desteğinin vefat sebebi ile kaza arasında illiyet gösterir herhangi bir evrak sunulmadığını, eksik inceleme ile karar verildiği görülmekle kararın kaldırılmasını talep ettiğini,

İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Gürcistan'da meydana gelen kazaya dair gerek kazayı belirtir evrakların gerekse de müteveffaya ait hastane ve ölüm evrakları celp edilmediğinden hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi uygulanıp uygulanmayacağına dair herhangi bir araştırma yapılmadığını, kabul manasına gelmemekle davacı tarafça 21.04.2022 tarihli bilirkişi raporuna itiraz sunulmadığını, davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilmeksizin hüküm kurulduğunu, davacılar tarafından dosyaya ıslah dilekçesi sunulmamış olmasına rağmen mahkeme tarafından dava dilekçesinin üzerinde tazminat kararı verildiğini,

mahkemece verilen müvekkil şirket yönünden verilen karşı vekalet ücretinde Irakli ... yönünden kısmi ret verildiği gözetilerek karşı vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından 18/06/2008 tarihinde Gürcistan'da ...

A.Ş.'ye (Münfesih ... A.Ş. nezdinde) kasko sigorta poliçesi ile sigortalı, ...

A.Ş.'ye ... poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün, ... plakalı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında ... plakalı aracı sevk ve idare eden...'nın ölümü nedeniyle davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep ettiği anlaşılmaktadır.Mahkemece verilen ilk hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 14/04/2021 tarih, 2018/3661 Esas ve 2021/739 Karar sayılı kararı ile "Davalı ... A.Ş.

10/09/2007 - 2008 tarihleri arasında geçerli ... sigorta poliçesini; ... A.Ş. (Münfesih ... A.Ş.) 17/10/2007 - 2008 tarihleri arasında geçerli, ihtiyari mali mesuliyeti de içerir... sigorta poliçesini sunmuştur. ... tarafından sunulan ... nolu poliçe eki bilgilendirme formunda teminatı veren sigortacının ... A.Ş. ve sözleşmeye aracılık eden sigorta şirketinin ... Şti. olduğu da açıklanarak, C.

Genel Bilgiler 3/A maddesinde ... teminatın ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilebileceği açıklanmıştır. Dosyada bulunan Münfesih ... A.Ş. tarafından düzenlenen ... nolu poliçenin 1. sayfasında "yurt dışı...:yok" olarak yazılı ise de 2.sayfasında "Açıklamalar" başlığı altında "... teminatı Irak, İran, Suriye ve diğer orta doğu ülkelerinde geçerli değildir." açıklamasına yer verilmiştir.

Yine davacının istinaf dilekçesine ekli olarak sunduğu ... nolu poliçesinin üzerinde imzada bulunan fotokopisinde ise 1. sayfasında "yurt dışı...:var %50 ek prim" ibaresinin yazılı olduğu görülmüştür.Davalı ... A.Ş. (Münfesih ...

A.Ş.) vekili tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan poliçe ile davacı vekilinin istinaf dilekçesi ekinde sunmuş olduğu poliçelerin numaraları, tanzim tarihleri ve tarafları aynı olmasına rağmen iki poliçenin ön sayfalarında "..." bilgilerinin birbirinden farklı olduğu anlaşıldığından Dairemiz tarafından ... A.Ş., poliçeyi düzenleyen ... Şti.'ne ve ... Sigorta ve... Şirketleri Birliğine müzekkere yazılarak poliçenin aslından çekilecek bir sureti istenmiş ise de ...

Şti. ne yazılan yazıya ... nolu poliçe aslının taraflarında bulunmadığı yönünde cevap verilmiş, davalı ... A.Ş. ise cevabında çelişkinin neden kaynaklandığını açıklamamış bu nedenle yanıtlar yeterli olmadığından poliçe suretleri arasındaki çelişki giderilememiştir.O halde Münfesih ...

A.Ş. tarafından düzenlenen ve dosya da bulunan ... nolu poliçe suretlerinin her ikisininde 2. sayfasında "... teminatı Irak, İran, Suriye ve diğer orta doğu ülkelerinde geçerli değildir." açıklamasına yer verilmiş olması ancak 1.sayfalarında "..." bilgileri (var/yok) bakımından oluşan çelişkinin giderilmesi bakımından özellikle davacı tarafça sunulan poliçede "yurt dışı..." karşılığı %50 ek prim ödendiği anlaşıldığından ... A.Ş.'nin (Münfesih ... A.Ş.) ve aracılık yapan ...

Şti.'nin uyuşmazlık konusu olan sigorta poliçesine yönelik tüm kayıtları ve gerektiğinde ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak poliçe tarihinde aynı nitelikleri haiz bir araç için yapılan poliçeye göre %50 oranında ek prim eklenmesi ile poliçe toplam prim bedeli belirlenip belirlenmediğinin tespiti ile hangi poliçeye üstünlük tanınacağının tartışılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken,

aracın... poliçesinde ... teminatının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yönünde karar verilmiş olması eksik incelemeye dayalı olmuştur." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesince Dairemizce verilen kaldırma kararı doğrultusunda 16/11/2021 tarihli ara kararı ile; aktüerya uzmanı bilirkişi ile sigorta uzmanı bilirkişilerine ...

A.Ş.'de ticari defter ve hesaplarında inceleme ile eksik evrak temin etmek ve almak yetkilerini de vererek rapor alınmıştır. Bilirkişilerce yapılan inceleme sonucunda ... plakalı araç 10/09/2007-10/09/2008 vadeli ... poliçe ile davalı ... A.Ş. tarafından sigortalandığı, sigorta genel şartlarında ...(Trafik) poliçesinin geçerli olduğu coğrafi sınır ... Cumhuriyeti sınırları içerisi olarak belirtildiği, yapılan incelemede ...

A.Ş. ... numaralı ... poliçesi dosyaya sunulan davalı yanca yargılamanın devamı esnasında Gürcistan için verilmiş olan poliçe vadesi içindeki yurt dışı teminatının sigortalının da olur ve muvafakati alınmak suretiyle kapsam dışına çıkartılmış olduğuna dair bir belgenin sunulmamış olduğu tespit edilmiştir.Somut olayda ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar ... poliçesinin ... A.Ş. tarafından, ... sigortasının ise ...

A.Ş. tarafından yapıldığı görülmektedir. ... poliçesi rizikonun ... Cumhuriyeti sınırları içerisinde meydana gelen zararları karşılayacağı kararlaştırılmış olup kaza ise Gürcistan'da gerçekleştiğinden kaza nedeniyle tazminat talepleri ... kapsamında bulunmadığından, davalı ... sigortacısı olan ...

A.Ş. bakımından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.Poliçe tanzim tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK 1266. maddesinde de bahsedildiği üzere Genel şartların yanı sıra özel şartlarında akitler arasında hükümlerini doğurabilmesi için poliçe metninde yer alması ....

Şti için tanzim olunan Kasko poliçesinin 1. sayfasında ... :Var %50 Ek Prim" ibaresinin sigortacı tarafından derç edilmiş olduğu arcında Uluslararası Karayolu Taşımacılığında kullanılan (... Çekici Treyle) vasfında olduğu anlaşılmıştır.

Sigorta akdi riziko-prim dengesi üzerine kurulu olup, sigortacının primini aldığı bir rizikoyu üstlenmiş olması nedeniyle davacının poliçesinde de bu teminatın yer aldığı ve karşılığında prim ödendiği açık olmakla Gürcistan'da gerçekleşen rizikonun teminat kapsamında olduğu kanatine varılmıştır.Kaldı ki ... poliçesine ... limitini aşan zarar bulunması halinde başvuru yapılabilir. Somut olayda kaza yer bakımından ... kapsamında bulunmadığından ... poliçesi devreye girecektir.

Bu poliçe de bedeni zarar için teminat miktarı 50.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Davacılar için belirlenen tazminatların toplamı poliçe limitini aştığından garame hesabı yapılarak ... limiti kadar davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik yoktur.Davalı vekili cevap dilekçesinde davacının hatır için taşındığı yönünde iddia ve savunma ileri sürmemiştir.

Mahkemece, taşımanın hatır için olduğu değerlendirilerek tazminattan hatır indirimi yapılabilmesi için davalının bu yönde savunma getirmesi ve taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı gibi olayın özel şartlarını ortaya koyması gerekmektedir.

Davalı tarafın, süresinde dosyaya sunulan cevap dilekçesinde hatır taşıması olduğuna dair iddiası ve savunması olmadığına göre İlk Derece Mahkemesince hatır indirimi yapılmamış olmasında. Kaza sırasında davacıların desteğinin emniyet kemeri takmadığının davalı tarafça ispat edilememiş olması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmamış olmasında da bir isabetsizlik yoktur.HMK'nın 26.maddesi gereği hakim taleple bağlı olup, talepten fazlasına karar veremez.

Davacı ... için 10.000,00 TL talep edildiği halde 10.118,41 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Yine davacı Irakli ... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde davalı ... A.Ş. lehine red edilen kısım için vekalet ücretine hükmedilmemesi de doğru olmamıştır.Bu nedenle; davalı ...

A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN

1-... A.Ş. tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,

2-İstinaf aşamasında davalı ... A.Ş. tarafından yapılan 1.683,10 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile davalı ... A.Ş.'ye verilmesine,

3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

4-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.29/01/2026