İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/122 K.2023/1416

İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.02.2020 tarih 2019/733 E. - 2020/119 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar ... ve ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacıya ait yabancı plakalı araç ile davalıların sahibi, sürücüsü ve ZMM sigortacısı olduğu aracın karıştığı kazada davacının aracının zarar gördüğünü, aracın yurt dışındaki tamir masrafının 11.097,80-Euro, ekspertiz üceretinin 1.037,68-Euro olarak tespit edildiğini, davalıların oluşan zararı karşılamak ile yükümlü olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından 2.155,60-Euro karşılığı 9.919,00-TL ödeme yapıldığını, belirterek; bakiye 9979,89-Euronun davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalının sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında gerçek zarar nispetinde poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, dava açılmadan önce davacıya 9.919,00-TL ödeme yapıldığını, ödeme ile davalının sorumluluğunun sona erdiğini, davacının % 50 oranında kusurlu olduğunu, zarar ve ekspertiz ücreti talebinin fahiş olduğunu, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., kazanın Antalya hava alanı turnike çıkışında karşı tarafın sağından aracın önüne geçmesi neticesinde meydana geldiğini, davacının aracında olşan hasarın 2.000,00-TL civarında olduğunu, kusurun davacıda bulunduğunu, zarar ve ekspertiz ücreti talebinin fahiş olduğunu, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., davanın kötüniyetli olduğunu, kazanın davacının ileri sürdüğü şekilde gerçekleşmediğini, kazanın aracın sağından geçmeye çalışması sonucu oluştuğunu, davalının her hangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacın ağır kusuru ile meydana geldiğini, kusur ve hasar tespiti yapılması gerektiğini, zarar ve ekspertiz ücreti talebinin fahiş olduğunu, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafından sigortalı araç sürücüsünün % 50, davacı araç sürücüsünün % 50 oranında kusurlu olduğu, davacı aracında 11.097,80-Euro hasar, 1037,68-Euro ekspertiz ücretinin uygun olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 2.155,60-Euro karşılığı 9.919,00-TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin mahsubu ile kusur oranına karşılık, davacının 4474,65 Euro hasar ve 518,84-Euro ekspertiz ücreti talep edebileceği, belirtilerek; davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Karara karşı davalı işletenler tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... ve ..., yetki itirazın dikkte alınmadığını, kendilerine usulüne uyğun tebligat yapılmadığını, ATK kusur raporu alınması gerektiğini, davacın zararı bulunmadığını, araç görülmeden rapor düzenlendiğini, zarar ile kaza arasında illiyet bağı bulunmadığını, aracın ikinci el bedelinin dahi tazminat miktarından düşük olduğunu, döviz üzerinden faiz yürütülemeyeceğini, belireterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, işletenin hukuki sorumluluğu ve ZMMS poliçesi kapsamında trafik kazası nedeni ile davacının maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne, fazlaya ikişkin talebin reddine karar verilmiştir.

1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 116., 117. ve 127. maddeleri gereğince kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı iki haftalık yasal cevap süresi içerisinde ileri sürülmek zorundadır. Aynı kanunun sürelerin bitimi başlıklı 92. maddesinde sürenin; hafta, ay veya yıl olarak belirlenmiş ise başladığı güne son hafta, ay veya yıl içindeki karşılık gelen günün tatil saatinde biteceği öngörülmüştür. Eldeki davada da kesin yetki olgusu söz konusu olmadığından yetki itirazının iki haftalık cevap süresi içerisinde ileri sürülmesi gerekir. Ancak, istinafa başvuran davalılarca sunulan cevap dilekçeleriyle açıkça yetkili mahkemeyi belirtmek sureti ile usulüne uygun şekilde yetki itirazında bulunmadıkları anlaşılmaktadır.

3. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.( Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. )

4. Davalıların sorumluluğunun belirlenebilmesi için olayın oluşumunda tarafların mevcut kusur durumun tespiti önem arzeder. Bu kapsamda, dosyaya kazandırılan açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli bilirkişi raporu ile olaya ilişkin belirlenen maddi olgular çerçevesinde, oluş şekline uygun düşecek biçimde, taraflara kusur atfını gerektiren sebeplerin somut olarak açıklanması suretiyle, kusur değerlendirilmesi yapılarak, davacı ve sigortalı araç sürücüsünün % 50 oranında eşit kusurlu, davacı araç sürücüsünün kusursuz olduğunun tespitinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

5. Davacının Almanya'da ikamet edip, geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının trafik kazası sonucunda hasara uğradığı, davacının aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu,

araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerekir. ( Yargıtay HGK'nun 24.06.2015 tarih ve 2014/17-28 E. - 2015/1745 K. ) 6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir.

Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür.

Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir. ( Yargıtay 17. HD'nin 17.05.2018 tarih ve 2015/8003 E. - 2018/5155 K.) Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanun'un "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a maddesinde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede.

“Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir.

6. Ekspertiz gideri yargılama giderlerinden olup yargılama giderlerine eklenerek davanın kabul ve red oranına göre karar verilmesi gerekir. ( Yargıtay 17. HD'nın 21.10.2019 tarih ve 2017/1822 E.- 2019/9723 K. )

7. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, kusur ve hasarın anılan ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak tespit edilmesine, süresinde yetki itirazında bulunulmamasına, sigortacının davadan önce ödediği miktarın ödediği tarihteki kur karşılığı Euro'ya çevrilmek sureti ile hasar bedelinden mahsup edilmesine, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine,

hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazları yerinde değildir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.