İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/698 K.2023/1941

İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.01.2021 tarih 2019/540 E. 2021/76 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... Sigorta vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davalı ... Sigorta nezdinde ZMSS, davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde ise İMSS poliçesiyle sigortalı olan ... plakalı aracın davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarptığı, bu kaza sonucu araçta maddi hasar meydana geldiği, davalı sigortalılar sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, dava öncesinde yapılan ekspertiz incelemesinde araçta meydana gelen hasarın yaklaşık 200.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, davalıların sigortacı olarak meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu ileri sürerek 39.000,00TL 'nin davalı ... Sigorta A.Ş den bakiye 100 TL'nin ise davalı ... Sigorta A.Ş den yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta vekili, müvekkili şirket tarafından yapılan ...'a ait ... plakalı aracın 88823228 nolu 20/07/2019 - 20/07/2020 tarihleri arasında geçerli ZMSS sigortası bulunduğunu, aynı aracın bir önceki yıla ait 20/07/2018 -20/07/2019 tarihleri arasında 65940350 nolu ZMSS sigortası yine müvekkil şirket tarafından yapıldığını, ... plakalı aracın üç ayrı hasarının aynı senaryo ile meydana geldiğinin tespit edildiği, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kusurun tespiti için dosyanın adli tıp ihtisas kurumuna sevk edilmesi gerektiğini, davacı tarafın tek taraflı dellillerine dayalı olarak düzenlenen ekspertiz raporunun kabulünün mümkün olmadığını savunarak davanın reddini karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili, ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde 307000017357760 nolu bireysel genişletilmiş kasko poliçesi ile teminat altına alındığını, konu poliçe ile 50.000,00 TL limit ile sınırlı olmak üzere ihtiyari mali mesuliyet teminatı verildiğini, yargıtay kararları ve poliçe genel şartları uyarınca sıralı sorumluluk öngörüldüğünü, müvekkil şirketin ancak trafik sigortası limitini aşan miktardan sorumlu olduğunu, davacının zararını ispatlaması gerektiğini, ayrıca aracın onarımının ekonomik olup olmadığının mahkemece tespit edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, bilirkişiden alınan 20/04/2020 tarihli raporunun dosya kapsamı ve kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu, buna göre davacının zararının kdv dahil 100.350,00 TL olduğu, ... plakalı aracın kaza tarihinde zmss ve imss sigortacısı olan davalı sigorta şirketlerinin poliçe teminat limitleri kapsamında davacının zararından sorumlu olduğu, buna göre kaza tarihi itibariyle davalı ...

Sigorta A.Ş'nin zmss teminat limiti olan 39.000,00TL, diğer davalı ...

Sigorta A.Ş'nin ise sigorta teminatı olan 50.000,00TL ile sınırlı olmak üzere hasardan sorumlu olduğu, 20/04/2020 tarihli raporun gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu, davacı vekilinin dava değerini 22/04/2020 tarihinde ıslah ettiği, dava konusu aracın niteliğine göre talep edilebilecek faiz türünün yasal faiz olduğu ve davalıların dava ile temerrüde düştüğü gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... Sigorta vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ...

Sigorta vekili, müvekkil şirkete dava öncesi yapılan başvuru sırasında hasar tespitine yarar bilgi ve belge sunulmadığını, davacının Karayolları Trafik Kanunu Madde 97 gereğince usulü yükümlülüğü olan başvuru şartını eksiksiz olarak yerine getirmeden dava açtığını, davanın usulden reddi gerektiğini, alınan kusur ve hasar tespit raporunun denetime elverişli olmadığını, sigortalı araç sürücüsüne yüklenen kusurun kabulünün mümkün olmadığını, toplam hasar belirlenirken yedek parça giderlerinin tek kalem olarak hesaplandığını, hangi parçaların hasarlandığı ve hasar gören parçaların fiyatları tek tek belirtilmediğini,

Trafik Sigortası Genel Şartları B.2.1 bendi gereğince konu aracın 3 yaşını geçmiş olması halinde müvekkili şirketin eşdeğer parça bedelinden sorumlu olmakla, B.2.2 bendi gereğince yüksek tedarik ve işçilik bedelleri nedeniyle sorumluluğu bulunmadığını, kaza tarihine göre model yılından itibaren 3 yılı geçmeyen motorlu araçlarda hasar gören parçanın, onarımı mümkün değilse öncelikle orijinali ile değiştirileceği, orijinal parçanın bulunmaması durumunda eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değiştirilmesi gerektiği,

öncelikle bu hususlar çerçevesinde onarım bedelinin tespit edilmesi gerekirken bu hususun göz önünde bulundurulmadığını, aracın 3 yaşını geçmiş olması nedeniyle eşdeğer parça bedelinden sorumluluğun değerlendirilmediğini, raporla belirlenen rayiç değerin gerçek rayiç değerinin üzerinde, sovtaj değerinin de gerçek sovtaj değerinin altında belirlenerek fahiş tazminat hesaplandığını, istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın ZMMS ve İMMS kapsamında tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. )

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Bahse konu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere işletenin sorumluluğunu zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür.

Zorunlu mali trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından sıralı bir sorumluluk benimsenmiştir. ( Yargıtay 17. HD'nin 08.12.2020 tarih ve 2019/1797 E. - 2020/8207 K.).Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk değil, sıralı bir sorumluluk öngörmüştür. ( Yargıtay 17. HD'nin 08.12.2020 tarih ve 2019/1797 E. - 2020/8207 K. ) Bu nedenle, aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının,

olay tarihi itibariyle aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısının limitini aşan kısımdan ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır.

Hasar bedeli araç rayicini % 50'si aştığı durumlarda aracın tamirinin ekonomik olmadığı açıktır. Bu durumda, araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi gerekir. (Yargıtay 17. HD'nın 18.05.2016 tarih ve 2016/3196 E. - 2016/6047 K. )

Sigorta şirketi, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumludur ve kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigorta şirketi tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Bir başka ifade ile zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti üzerinde davalı sigorta şirketindedir. Sigorta şirketinin, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir.

Somut olayda da davalı sigorta şirketi tarafından hasarın fahiş olarak hesaplandığı savunulmuş ise de tüm dosya kapsamından araçtaki hasarın kaza ile uyumlu ve zararın gerçekçi olduğunun tespit edilmiş olması karşısında, sigorta şirketi tarafından sunulan deliller ve hasar dosyası içeriğinden zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının somut deliller ile ispat edilemediği ve bu nedenle sigorta şirketinin davacının oluşan gerçek zararından sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, hasarın anılan ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak belirlenmesine, aracın ikinci el ve svotaj bedelinin piyasa rayiçlerine göre tespit edilmesine, aracın tamirinin ekonomik olmaması nedeni ile pert kabul edilerek sovtaj bedelinin aracın kaza tarihindeki ikinci el rayiç bedelinden indirilmesi suretiyle bakiye zararın hesaplanmasına, hasar bedelinin poliçe limiti dahilinde hüküm altına alınmasına,

zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketi tarafından ispat edilememiş olmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.