İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/980 K.2024/242

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 16.02.2021 gün ve 2018/366 Esas 2021/170 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davalı sigorta vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacı ...'ın sürücüsü ve maliki olduğu ... plakalı araç ile ... İli ...

İlçesinde ...'dan ... istikametine doğru sağ şeritte seyrederken, kusurlu araç sürücüsü davalı ... sevk ve idaresinde ... plakalı aracın arkadan çarpması sonucunda yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 18.10.2017 tarihli bu kazaya ilişkin tanzim edilen trafik kaza tutanağında davalı ...'a 2918 sayılı yasa m.56/1 c uyarınca asli kusur verildiğini, davacıda ise herhangi bir kusur izafe edilmediğini, kazaya tam kusuru ile sebep olan ...'ın kullandığı ve diğer davalı ...'ın maliki olduğu ... plakalı araç davalı ...

A.Ş tarafından 20749190 numaralı Zorunlu Trafik Sigorta poliçesi ile kaza tarihini kapsar şekilde sigortalandığını, her iki davacı da işbu kazada birçok yerinde kemik kırıkları da oluşacak şekilde birçok yerinden yaralandığını, davacıların bu kaza sonrası aldıkları yaralar sebebiyle İzmir Ege Üniversitesi Hastanesinde tedavi gördüğünü, kaza nedeniyle bir çok cerrahi operasyon geçirmiş olan davacıların halen daha eski sağlığına kavuşamadıklarını, davacılardan ...'ın kaza sonrası geçirdiği operasyonlarda böbreğini kaybettiğini,

... ise omurgasında oluşan kırıklar nedeniyle platinler takılması sonrası fizik tedaviye de gitmesine rağmen halen daha kendi başına yürüyemediğini ve başkalarının bakımına muhtaç şekilde yaşadığını belirterek davacı ... için efor kaybı, sürekli işgücü kaybından doğan maddi tazminat için 300,00 TL, geçici iş göremez kaldığı döneme ilişkin kazanç kaybı için 100,00 TL, tedavi, bakıcı ve iyileşme giderleri için 100,00 TL, davacıların kaza sonrası cerrahi operasyon geçirdiklerini, bu tedavi sürecinde davacılar tarafından birçok harcama yapıldığını, davacıların yaşadığı acılar ve ekonomik sıkıntılar dışında yaşadığı ve yaşayacağı,

başkasının bakımına muhtaç yaşamaya zorunlu kalmaları nedeniyle manevi tazminat talep ettiklerini, davacı ... için efor kaybı, sürekli işgücü kaybından doğan maddi tazminat için 300,00 TL, geçici iş göremez kaldığı döneme ilişkin kazanç kaybı olarak 100,00 TL, tedavi, bakıcı ve iyileşme giderleri için 100,00 TL talep ettiklerini, tedavi sürecinde davacı tarafından birçok harcama yapıldığını, yaşadığı acılar ve ekonomik sıkıntılar dışında yaşadığı ve yaşayacağı bu acıların bir ömür boyu hayatını etkileyecek olması, kendine olan güvenini ve geleceğe dair umutlarını yitirmiş olması,

başkasının bakımına muhtaç yaşamaya zorunlu kalmaları nedeniyle 50.000,00 şer TL manevi tazminat talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 04.02.2020 havale tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, ... için 100,00 TL geçici iş göremezlik bedelini 3.820,35 TL , 100,00 tedavi, bakıcı ve iyileşme giderini 5.383,70 TL daha arttırarak ... için toplam 9.404,05 TL maddi tazminatın ... A.Ş'nin poliçe teminat ve limitleri dahilinde sorumlu tutulması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile, ... için 50.000,00 TL ve ... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Anonim Şirketi vekili, yetki itirazında bulunduklarını, davalı şirketin sorumluluğunun poliçe üzerinde yazılı teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, davalı şirketin asıl sorumluluğunun gerçek zarar üzerinden belirlenebileceğini, her durumda davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında tazminat ödemesi yapmakla yükümlü olduğunu, davacı tarafından ... plakalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini,

davacının dava konusu kaza nedeniyle maluliyet bulunup bulunmadığı hususunun sağlık raporu ile kanıtlanması gerektiğini, tedavi giderlerine ilişkin taleplerin teminat dışı olup reddini talep ettiklerini, davacıların söz konusu olaydan dolayı ...'ndan herhangi bir ödeme alıp almadığının tespiti gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, kaza tespit tutanağından anlaşıldığı üzere davalının üzerine düşen sorumluluğunu yerine getirdiğini ve aracına ZMMS poliçesi yaptırdığını, davaya delil olarak sunulan kaza tespit tutanağındaki aleyhe hususları kabul etmediklerini, davacının üzerine düşen sorumlulukları yerine getirdiğini, davacılar için istenen manevi tazminat miktarının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacıların yaşları itibari ile kaza sonucunda efor ve sürekli işgücü kaybetme durumlarının söz konusu olmadığını, davacıların emekli oldukları ve herhangi bir işte çalışmadıklarını, bu durumun ... kayıtlarında da ortaya çıkacağını,

bu durumda kaza gerekçe gösterilerek iş gücü kaybına uğradıkları iddiasını kabul etmediklerini, davacıların herhangi bir iş ile uğraşmamaları sebebi ile kazanç kaybına uğramış olmalarının söz konusu olmadığını, davacıların tedavi giderlerinin ...nca karşılanması gerektiğini, davacıların bunun dışında bir masrafı bulunuyor ise bunu somut bir şekilde ispat etmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...'a usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermediği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı vekili davacı ... yönünden maddi tazminata ilişkin taleperlerinden tüm taraflar yönünden feragat etmesi nedeniyle feragat nedeniyle davacı ... yönünden maddi tazminat talepleri bakımından davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiği, davacı ... yönünden 18/10/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan davalı ...'ın kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu,

davacının geçici iş göremezlik zararının 3.920,35-TL, bakıcı giderinin 5.483,70 TL, ... tarafından karşılanmayan tedavi giderinin 100,00 TL olarak belirlendiği, davalı sigorta şirketinin 08/03/2018 tarihinde temerrüde düştüğü, diğer davalıların ise kaza tarihi itibari ile temerrüde düştüğünün anlaşıldığı, her iki davacının kazanın oluşumunda kusurlarının bulunmadığı, kaza sebebiyle vücutlarında meydana gelen yaralanmaların gelecekteki hayatı ve psikolojisi üzerindeki etkileri ile yaşamı boyunca bunların etkisinin devam edeceği, davalı sürücünün tedbirsiz ve dikkatsizliği ile kazanın oluşumuna bizzat sebebiyet vermesi,

sosyal ve ekonomik durumu da dikkate alındığında davanın kısmen kabulü ile, davacı ... yönünden maddi tazminat taleplerinin feragat nedeniyle reddine, davacı ... yönünden 3.920,35-TL geçici iş göremezlik ve 5.483,70-TL bakıcı gideri ile 100,00-TL ... tarafından karşılanmayan tedavi gideri olmak üzere toplam 9.504,05-TL maddi tazminatın davalı ...

A.Ş yönünden temerrüt tarihi olan 08.03.2018 tarihinden, diğer davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 18.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... için 45.000,00-TL, davacı ... için 3.000,00-TL olmak üzere toplam 48.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan kaza tarihi olan 18.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin (52.000,00-TL) manevi tazminata ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı sigorta vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı sigorta vekili, kaza tarihinde emekli olan davacı ... lehine 3.920,35 TL geçici iş göremezlik kaybı olarak hesaplanan tutarın reddedilmesi gerektiğini, poliçe tanzim tarihi 01.06.2015 sonrası olan poliçelere ilişkin geçici iş göremezlik taleplerinin teminat dışında tutulduğunu, davacının bakıcı ihtiyacının olup olmadığı irdelenmeden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, maluliyete ilişkin alınan 19/06/2019 tarihli raporda davacı ...'ın maluliyetinin oluşmadığını, ancak tedavilerinin 3 (üç) aya kadar uzayabileceğinin açıklandığını, bakıcı ihtiyacı ve süresi ile ilgili bir değerlendirme yapılmadığını,

aktüerya uzmanı bilirkişiden alınan raporda ise geçici iş göremezlik süresi boyunca bakıcıya ihtiyacı olacağı varsayımıyla bu talep yönünden hesaplama yapıldığını, mahkemece rapor denetlenmeden yazılı şekilde karar verildiğini, davacının ihtiyaç duyacağı tedavi giderlerinin ... sorumluluğunda olduğunu, bu nedenle teminat kapsamında olmayan kaçınılamaz tedavi giderleri olarak 100,00 TL'nin reddedilmesi gerektiğini,

01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın uygulanmasının tartışmaya kapalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, 18.10.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıların karşı aracın sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısına yönelik olarak açmış oldukları maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

18.10.2017 günü saat 07:45 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ...-... istikametine sağ şerit üzerinde seyri sırasında geldiği olay mahallinde aracının sağ ön kısmı ile ön ilerisinde seyir halinde olan sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin sol arka kısımlarına çarpması sonucu yaralı ve maddi hasarlı davaya konu kazanın meydana geldiği,

kazada taraflara yüklenebilecek kusur durumları yönünden alınan Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 05/11/2020 tarihli raporunda, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile meskun mahal dışında, gündüz vakti, otoyolun sağ şeridini takiben seyredip olay mahalline geldiğinde, yola gereken dikkatini vermemiş, hızını yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara göre ayarlamamış, önünde seyreden diğer sürücü idaresindeki araca yeterli ve güvenli takip mesafesi bırakmaması sonucu tehlikeli biçimde yaklaşıp arkadan çarpması sonucu olaya sebebiyet verdiği olayda asli şekilde % 100 oranında kusurlu olduğu,

sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki otomobil ile gündüz vakti otoyolda seyri esnasında geldiği olay mahalli yol bölümünde aynı yönde arkadan gelen sürücünün kullandığı aracı ile otomobiline arkadan çarpmasına maruz kaldığı kazanın oluşu üzerinde hatalı tutum ve davranışı olmadığından,

sonuçta atfı kabil kusurunun bulunmadığı belirtilmiş, maluliyet durumu yönünden alınan İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulu'nun 8682 sayılı raporunda ise, davacı ...’ın 18.10.2017 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanması sebebiyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu, sürekli maluliyet tayinine mahal olmadığı,

iyileşme (iş göremezlik) süresinin 3(üç) aya kadar uzayabileceği, davacı ...’ın olay tarihinde geçerli bulunan yönetmelik hükümleri gereğince %45 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceğine ilişkin heyet raporunun alınmış olduğu, dosyanın bilahare aktüerya bilirkişisine tevdii edilerek geçici ve sürekli iş göremezlik yönünden hesaplamaların bilirkişi vasıtasıyla yapılarak, işbu rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

İstinafa gelen tarafın geçici iş göremezlik tazminatı yönünden istinaf nedeninin incelenmesinde; davacı ...'ın kaza tarihinde pasif dönemde olduğuna ve kazanç getiren herhangi bir işte çalışmadığına (bu konuda davacı tarafın bir iddiası ile sunduğu somut neden ve delil bulunmadığından) ve bu yönden mahrum kalınan bir kazançtan bahsedilemeyeceği; bu nedenle davacı ... için geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmemesi gerekirken aksi yönde hüküm kurulması isabetli olmamıştır. (Yargıtay 4 HD 24.03.2022 tarihli 2021/12882 E. 2022/5836 K. sayılı ilamı)

01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMSS Genel Şartları'nın A.5-b maddesi gereği, zarar görenin tedavisinin devam ettiği döneme ilişkin geçici bakıcı gideri zararının, geçici işgöremezlik zararının ve tedavi giderlerinin sağlık giderleri içinde yer aldığı ve ZMSS teminatı kapsamında olmadığı kabul edilmişse de, 6111 sayılı Kanun'un 59. maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98. maddesinde ...'nca karşılanacak sağlık hizmeti bedellerinin neler olduğu açıklanıp sınırlandırılmıştır.

KTK'nın 98. maddesi gereği ... Başkanlığı'nın sorumlu olduğu sağlık giderleri, trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarında yapılan tıbbi tedaviye ilişkin sağlık hizmet bedellerinden ibarettir. ...'nın hangi sağlık giderlerinden sorumlu olduğu kanunla belirlenmiş olup, normlar hiyerarşisinde daha altta olan genel şartlar ile kanun kapsamının değiştirilip genişletilemeyeceği aşikardır.

Açıklanan maddi ve hukuki vakıalar karşısında; Anayasa Mahkemesi'nin KTK 90/İ maddesinin iptali de göz önüne alınıp TBK'nın 54. maddesi ile KTK'nın 98. maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan geçici iş göremezlik zararından sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu poliçe ile üstlenen sigorta şirketine aittir. (Yargıtay 4. H.D 10.03.2022 tarih 2021/12001 E, 2022/4532 K ve 24.03.2022 tarih 2021/22793 E, 2022/5790 K sayılı kararları). Davalı sigorta vekilinin aksi yöndeki ... sorumluluğuna ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Ancak dosyada İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulu'nun 8682 sayılı raporunda davacının bakıcı ihtiyacı olup olmadığına ilişkin herhangi bir değerlendirilmede bulunulmadığı, rapor içeriğinde davacı ...'ın sürekli maluliyetinin bulunmayıp, iş göremezlik süresinin 3(üç) aya kadar uzayabileceği rapor edilmiş olmakla, bu hususta anılan kurumdan ek rapor alındıktan sonra şayet bakıcı ihtiyacının mevcut olması halinde dosyanın evvelce rapor tanzim eden aktüerya bilirkişisine tevdii ile yeniden aldırılacak rapordan sonra, tarafların durumunun değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle yetersiz mahiyetteki bilirkişi raporu ile hüküm tesis edilmesi isabetli olmamıştır, davalı vekilinin istinaf istemi bu yönden yerindedir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.