İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/982 K.2024/2223

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12.04.2022 tarih 2020/230 Esas 2022/389 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, aracın dava dışı ...'ın sevk ve idaresinde iken tek taraflı yapmış olduğu kazada hasarlandığını, hasar bedelinin kasko sigorta şirketinden talep edildiğini, hasar dosyası açıldığını, davalı sigorta şirketi aracın pert-total kabul edildiğini beyan ettiği halde hasar ödemesini yapmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.000,00 TL tazminatın, kazanın ihbarı tarihi 20.12.2018'den itibaren 45 günlük süre sonunda muaccel olduğu 04.02.2019 gününden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 20.08.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 29.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, kusur bilirkişisinden alınan raporda, davacıya ait ... plakalı araç şürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğu, davalı sigorta şirketinin kasko poliçesi kapsamında tazminat ödememesinin haklı kılacak bir hususun olmadığının tespit edildiği, sigorta ve hasar bilirkişilerinden alınan raporda aracın hasarlı halinin ve hasarlı parçalarını gösteren dosyaya sunulu çok sayıda fotoğraf örneklerinin kaza ile uyumlu olduğu, aracın tamir bedelinin 37.102,50 TL, aracın hasarsız rayiç değerinin 40.000,00 TL olduğu, pert total uygulaması yapılması gerektiği, sovtaj değerinin 11.000,00 TL olduğu,

bu miktarın mahsubu ile davacının zararının 29.000,00 TL olduğu, hasarın poliçe kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile, 29.000,00 TL hasar bedelinin 04.02.2019 temerrüt tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, davacı tarafından talep edilen hasar tazminatının poliçe teminatı dışında kaldığını, sigortalı aracın ticari amaçla kullanıldığını, araç sürücüsü ... tarafından ... plakalı aracın ikame araç olarak verildiğini ifade eden ve kazanın nasıl gerçekleştiğini izah eden imzalı beyanının mahkemeye sunulduğunu, Kasko Poliçesi Genel Şartları 4.7.

Sigorta Teminatına İlişkin özel belirlemeler başlığı altında sigortalı aracın, rent-a-car ve ticari amaçla kullanılmayacağının kararlaştırıldığını, rent-a car amaçlı kullanım esnasında meydana gelen tüm hasarlar ile hasar anında aracın ticari amaçla kullanıldığının tespiti durumlarında oluşan hasarın poliçe teminat kapsamı dışında olduğunu, davacıya ait aracın ikame araç sıfatıyla servis hizmeti için yani ticari amaçla kullanıldığını, bu nedenle hasarın poliçe teminat kapsamı dışında olduğunu, hasar-beyan uyumsuzluğunun dosyaya sundukları delilerle ispatlanmış olduğunu;

hasar dosyasında yapılan incelemede, sigortalı araçta oluşan hasarın orta refüj bariyerlerine çarpmasıyla oluşamayacağı, araç üzerinde beton mikseri ya da beton pompası şeklinde kullanılan ağır vasıta bir aracın arka kısmına çarpmasıyla oluşabilecek nitelikte hasarın mevcut olduğunu, araç içerisinde açık yara izine rastlanmadığını, kaza mahallinde yapılan araştırmada sigortalı aracın sağ ön kısmını çarpabileceği herhangi bir cisme ve ize rastlanmadığını, kazaya müdahale eden kurtarıcı operatörü ile yapılan görüşmede, kaza yerine gittiğinde sigortalı firma yetkilisi ile bir erkek şahsın daha bulunduğunu,

böyle bir kazada sürücünün yara almamış olmasına anlam veremediğini, sürücü değişikliği yapılmış olabileceğini beyan ettiğini, sigortalı aracın ... isimli şahsa ikame araç olarak verildiği öğrenildiğinden sigortalı firmaya gidilerek ikame araç formunun talep edildiği,

iş yoğunluğu nedeniyle sonra göndereceklerini söylediklerinden firmada bulunulan sırada temin edilemediğini, aynı gün ilerleyen saatlerde gönderilmesi nedeniyle sonradan düzenlendiği kanaatinin oluştuğunu, sigortalı araç sürücüsü olarak tutanakta adı geçen ...'ın alınan yazılı beyanında çelişki olduğunu, anlatımlarında samimi olmadığını, temin edilen gsm detayları incelendiğinde firma yetkilisi ... ile sık aralıklarla telefon görüşmelerinin olduğunu, kaza saatlerinde ise 04.57’de ...'ı aradığını, akabindeki saatlerde ise polisin arandığını, sigortalı firma yetkilisi ... ile yapılan görüşmede çelişki olduğunu,

sigortalı araçta sürücü değişikliği yapıldığını, ...’ın kaza yerinde sonradan geldiğini, ayrıca sigortalı aracın ikame araç olarak kullanıldığını, davacı tarafın ihbar yükümlülüğünü ihlal ettiğini, ispat külfetinin yer değiştirdiğini, sigortalı aracın pert-total işlemine tabi tutulduğunu, ancak çekme belgesi ibraz edilmeden ve bu yönde hükümde hiçbir değerlendirme yapılmadan hüküm kurulduğunu, aracın hurdasının kimde kalacağı hususunun netleştirilmesi gerektiğini, çekme belgesi ibraz edilmeden müvekkili sigorta şirketinin ödeme sorumluluğunun başlamayacağını,

mahkemece esasa ilişkin verilen karar ile faiz türüne ilişkin kararın çelişkili olduğunu, ticari faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kasko poliçesi kapsamında davacının aracında oluşan hasar bedelinin davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Davada, kasko sigortalı araçta tek taraflı trafik kazası sonucunda oluşan hasar bedelinin tahsili talep edilmiş olup, davalı tarafça, aracın ticari amaçla ikame araç olarak kullanıldığı sırada kazaya karıştığı, ayrıca kaza ile hasarın uyumlu olmaması nedeniyle davacı tarafın doğru beyanda bulunma yükümlülüğüne aykırı davrandığı, bu nedenlerle hasarın teminat dışı olduğu savunulmuştur.

Dosyadaki poliçenin "Sigorta teminatına ilişkin özel belirlemeler" başlıklı bölümünde "Sigortalı aracın, sigorta süresince hiçbir şekilde rent-a-car ve ticari amaçla (ticari amaç, taşımacılık maksadıyla yolculuk masraflarının paylaşımı amaçlı yapılan kullanımları veya aracı ortaklaşa kullanma durumunu ifade etmektedir) kullanılamayacağı taraflarca kararlaştırılmıştır. Rent-a-car amaçlı kullanım esnasında meydana gelen tüm hasarlar ile hasar anında aracın ticari amaçla kullanıldığının tespiti durumlarında oluşan hasar poliçe teminat kapsamı dışındadır." şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Böylece sigortalı aracın rent-a-car olarak kullanılmasının teminat dışı olduğu taraflar arasında ihtilaf konusu değildir.

Uyuşmazlık, sigortalı aracın ikame araç olarak ticari amaçla kullanılıp kullanılmadığı, ayrıca doğru beyanda bulunma yükümlülüğüne uyulup uyulmadığı dolayısıyla hasarın teminat dışı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosyanın incelenmesinde, kazaya karışan davacı aracının kiralık araç olarak ya da poliçede tanımlandığı şekilde ticari amaçla kullanıldığına dair bilgi ve belgeye rastlanmadığı,aracın kiralık olarak kullanımına ilişkin bir sözleşme sunulamadığı anlaşılmakta olup; hükme esas alınan bilirkişi raporunda kaza ile hasarın uyumlu olduğuna dair tespit, aksi kanıtlanamayan kaza tesbit tutanağı, aracın özel otomobil olarak sigorta ettirildiğine dair taraflar arasında düzenlenen kasko sigorta poliçesi gözetildiğinde, davaya konu aracın kiralık olarak kullanıldığına dair bilgi, belge bulunmadığı, ayrıca kazanın ihbar edilen şekilde meydana geldiği sabit olduğu gibi davacı sigortalının doğru beyanda bulunma yükümlülüğünü kasten ve iyiniyet kurallarına aykırı olarak bildirdiği de ispatlanamamıştır.

Bu durum karşısında, rizikonun ihbar edilenden farklı şekilde gerçekleştiğini ve davacı sigortalının doğru ihbar (beyan) mükellefiyetine uymadığını ispat külfeti sigortacıda bulunmakta olup, davalı sigorta şirketi tarafından bu husus somut delillerle kanıtlanamadığından, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.