İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/10 K.2025/995

İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 08.09.2022 tarih 2022/564 E. - 2022/676 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, müvekkillerinin ... ili ... İlçesi ... köyü ... mevkii ... ada ...parselde Urla Asliye Hukuk Mahkemesi'nin hisse alınmasına bağlı 05.07.1995 tarih, 1990/180 Esas 1995/245 Karar sayı ile 16.04.1996 tarihinde kesinleşen tapu iptal ve tescil davası sonucu davalı ... ile birlikte çok öncesinden taşınmaz bütününde 1978 yıllarında alınan arsaları ile hissedar olduklarını, Urla Noterliği'nin 06.06.1990 tarih,

4123 yevmiye nolu düzenleme sureti ile beyanname ve taahhütnamede de görüldüğü üzere tarla vasfındaki taşınmazdan ev yapımı arsa yüz ölçümü olarak 1976 - 1978 -1979 yıllarında alınan yüz ölçüme dayalı bağımsız hisseler üzerine tek kat ve 2 kat olmak üzere 2981-3290 sy yasalar muvacehesinde imar affı başvurulu konutlar olduğunun belirtildiğini, taşınmazın kadastro kanununca yapılan yenileme işlemi itibari ile miktarının 9.734,50 metrekare olup 4029/4814 hissesinin davalı ... nezdinde görüldüğünü,

30.10.1990 yılında geçen onay tarihli kıyı kenar çizgisine göre davalı ... nezdindeki arazinin kıyı şeridi içerisinde olduğunu ayrıca 2863 sy yasaya göre sit alanı içerisinde olup yapılaşma imkanı elde edemediğini,

davalı ... ana sözleşmesinin 58/2 md'sinde belirtildiği üzere yalnızca 1978 yılında aldıkları davacı tarafın hisseli arsalarına yapılan 2981 sy yasaya göre imar affı kapsamlı başvuruları olan 9 adet arsaları ve yüz ölçümü yüksek hisseli tarla ile birlikte miktar ile birlikte yüksek değer biçilen taşınmazlarını tarla fiyatı ile kötü niyetli açtıkları ortaklığın giderilmesi davası sonucu müvekkillerinin elinden alma çabası içinde olduklarını, davalı ... amacının ortakların konut ihtiyacını karşılamak olduğunu,

davalı ... bu amaca aykırı olarak münfesih olan.... ile birleşme ve tapusunu isim değişikliği yapmak sureti ile elde ederek ... konut yapmaktaki amacı dışına çıkarak TMK'nun 2 ve 3. Maddesinde geçen dürüstlük kuralına aykırı olarak hukuken ortakların da aldatıldığını, halen 12 üyeli olduğu belirtilen kooperatifin 4 üyesinin kooperatif başkanı ... ve ailesi ile birlikte paylaşılmış durumda olduğunu, davaya konu Urla Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/157 Esas sayılı dosyası ile açılan ortaklığın giderilmesi davasındaki hukuka ve 1163 sy.

Kooperatifler Kanunu'nun 46/2,3 ve ana sözleşmenin 31. Md'sinde geçen istisnalar dışında gündemde olmayan hususların genel kurul toplantısında görüşülüp karara bağlanamayacağını, davalı ... sunduğu dilekçesinde 04.05.2019 tarihli genel kurul toplantı tutanağında gündemin 12. Maddesinin ana gündemde olmadığı şekilde dolaylı bir biçimde değiştirilip,

" gündeme 04.05.2019 tarihli ... ve ...'nin 253 parsel paylı paylı mülkiyet olduğu için paylı mülkiyetin şahsi mülkiyete geçirilmesi amacı ile yöntim kuruluna ortaklığın giderilmesi için hukuk davası açma dahil her türlü yasal işleri yapmak" yönünde yetki verilmesi üzerine 12. Maddenin bu şekilde karar altına alınıp hukuka aykırı olarak ortaklığın giderilmesi davası gündemin muayyenliği ve gündeme bağlılık ilkesi dışına çıkılarak hukuken iptali mümkün karar alındığını, davalı ... yasa dışı işlemler ile karar alıp yönetim kuruluna dava açması yönünde yetki veren işlemin yerinde olmadığını,

3. kişi olarak süreye tabi olmaksızın davanın açılmasının zorunlu olduğunu belirterek, davalı ...

Urla Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/157 Esas sayılı dosyası ile açılan davada yönetim kuruluna verilen gündem maddesi değiştirilmek sureti ile 1163 sy yasanın 46/1,2,3 md'leri emredici hükümlerine ayrkırı olarak alınan gündeme madde eklenmek sureti ile gündem değişikliği içeren 12. maddesinin hukuka ve yasaya aykırı olduğundan bu yönde dava açma yetkisi veren genel kurul kararının hukuka ve yasaya aykırılığının tespiti ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, kooperatifin 04.05.2019 tarihli olağan genel kurul toplantısında dava konusu taşınmazın imarı ile ilgili genel kurul maddesi görüşülürken söz konusu taşınmazın paylı mülkiyet olması sebebi ile hukuki sorunlar yaşanabileceğinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkilisi ile ifade edildiğini, bu nedenle paylı mülkiyetin giderilmesi için yönetim kuruluna dava açma yetkisi veren genel kurul gündemine yine Çevre Şehircilik Bakanlığı yetkilisinin oluru ve onayı ile alındığını, kararın genel kurul üyeleri veya 3. şahısların haklarına zarar verme kastı ile alınmadığını,

davacıların Urla Sulh Hukuk Mahkemesi'nde görülen davada taşınmazın kat mülkiyetine göre ifrazı için bir çok özel proje hazırlattığını ve dosyaya sunduğunu, davacıların dava konusu taşınmazın satış yolu ile ortaklığın giderilmesi ihtimali doğana kadar genel kurul kararının iptali davasını gündeme getirmediklerini, Urla Sulh Hukuk Mahkemesi'ndeki davanın sonuç aşamasında davanın uzaması amacı ile davayı açmak için süre istediklerini ve davayı açtıklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalı ... sicil dosyasının incelemesinde, davacıların davalı ... ortağı olmadıklarının tespit edildiği; davalı ...

04.05.2019 tarihinde yapılan 2018 yılı hesap dönemine ait olağan genel kurul toplantı tutanağının 12. maddesinde "... başkanı projelendirme hakkında genel kurula bilgi verdi. ... ve ... yazılı bir önerge verdi. ....e ait 253 parseldeki kayıtlı taşınmazın paylı mülkiyetten çıkarılabilmesi amacı ile hukuk davaları açılabilmesi yetki yönetim kuruluna oy birliği ile verilmiştir." şeklinde karar alındığı.

Kooperatifler Kanununun 53. Maddesi gereğince davacı tarafın aktif husumet ehliyetine sahip olmadığı, her ne kadar davalı ... yönetim kurulu başkanı ve davalı vekili tarafından tahkikat duruşması esnasında davanın daha fazla uzamaması açısından açılan davanın kabul edildiği beyan edilmiş ise de, davacıların aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı ve bu hususun resen değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılarak davanın davacının aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili, TBK'nın 27. maddesi, Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi ve TTK'nın 445 maddesi kapsamında 3. kişi sıfatı ile dava açmalarının mümkün olduğunu, davanın ilk derece mahkemesinin tensip tutanağı ve gerekçeli kararda geçtiği şekilde, tekdüze Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali davası olmadığını, gündem değişikliği içeren 12. Maddesinin 1163 Sayılı Koop.

Kanununun 46/1, 2,3 maddesi emredici hükmüne aykırılığın tespiti ile iptalini içerdiğini, 1163 sayılı Koop.

Kanununun 98. Maddesi uyarınca bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda TTK'nun Anonim Şirketlere ait hükümlerinin uygulanacağını, bu geçersizliğin herkes tarafından ileri sürülebileceğini, toplantı devam etmekte iken, iki üyenin verdiği önerge ile emredici madde hükmü dışına çıkılarak yönetime dava açma yetkisi verilmesinin hukuka, yasaya ve 46. maddesi hükmüne aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kooperatif ortağı olmayan davacılar tarafından davalı ... olağan genel kurul toplantısında alınan kararın iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Toplanan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; yerleşik uygulamada belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede;kooperatif genel kurul kararlarının iptalini toplantıya katılıp genel kurul kararlarına karşı olumsuz oy kullanan ve muhalefet şerhini tutanağa geçiren kooperatif ortaklarının talep edebileceğine, davacıların kooperatif ortağı olmadıkları hususunun taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmamasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine,

hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

..