İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1168 K.2024/170

İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.12.2022 tarih 2020/131 E. 2022/1210 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili davacı ...'nun fiil ehliyetine sahip olmamasına rağmen, oğlu ...'nun davalı bankadan kullandığı krediler için davaya konu taşınmaz üzerine ipotek tesis edildiğini, bundan daha sonra haberdar olan kısıtlı davacının diğer çocukları ile birlikte bankaya ihtarname çekerek 2006 dan beri kısıtlı ...'nun alzheimer hastası olduğunu bildirmelerine karşın, davaya konu bağımsız bölüm üzerinde konulan ipoteğin kaldırılmadığını, bankaca icra takibine geçilmesi nedeniyle ipoteğin kaldırılmasına ve borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı ...'nun hukuki fiil ehliyetinden yoksun olduğu iddiasının yerinde olmadığını, ...'nun kredinin teminatı olarak ipotek akit sözleşmesi yaptığını, uzun süre geçtikten sonra davanın açılmasının iyi niyetle bağdaşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İZMİR BAM 17. H.D'NİN 31.12.2019 TARİH, 2018/1216 ESAS - 2019/2475 KARAR SAYILI KALDIRMA KARARINDAN ÖNCEKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Davacı banka ile dava dışı ... arasında genel kredi sözleşmeleri yapıldığı, kredi sözleşmesinin teminatı olarak davacıya ait taşınmaz üzerine ipotek tesis edildiği, davacının iddiası bakımından toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre ipoteğin tesisi 25/12/2012 tarihi itibariyle davacı ...'nun TMK 9. maddesi ve 15. maddesine göre fiil ehliyetine haiz olmadığı bu sebeple ipotek akit sözleşmesinin geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın tapu kaydı üzerine konulan ipoteğin fekkine karar verilmiştir.

İZMİR BAM 17. H.D'NİN 31.12.2019 TARİH, 2018/1216 ESAS - 2019/2475 KARAR SAYILI KALDIRMA KARARI :Mahkemece hükme esas alınan adli tıp raporunda fiil ehliyetinin bulunmadığı belirtilmiş ise de; akit tarihi itibariyle davacının ipotek akdini kurmaya ve ipotekle sınırlı olarak borç altına girmeye ehliyetinin bulunup bulunmadığı bunu anlayıp idrak etmesinin mümkün olup olmadığı,

ipotek akit tablosundaki el yazısı ile yazdığı beyanın iradi ve bunun anlamını bilecek konumda olup olmadığı hususlarını içerir içerikte rapor alınması ve davalının rapora itirazları da nazara alınmak suretiyle dosyanın Adli Tıp Kurumu Genel Kuruluna gönderilmesi gerekirken oluşa uymayan içerikteki 4. İhtisas Dairesinin raporunun hükme esas alınarak sonuca varılması nedeniyle Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan oluşa uygun hususları içerir rapor alınmak üzere istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

KALDIRMA KARARINDAN SONRAKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, ipoteğin tesisi 25/12/2012 tarihi itibariyle davacı ...'nun TMK 9. maddesi ve 15. maddesine göre fiil ehliyetine haiz olmadığı, bu sebeple yapmış olduğu hukuki işlemlerin geçersiz olduğu, yapılan ipotek akit sözleşmesinin de geçersiz olduğu, ehliyetsizlik sebebiyle ipoteğin fekki gerektiğinden davanın kabulüne ve dava konusu taşınmazın tapu kaydına konulan ipoteğin fekkine karar verilmiştir. Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, bilirkişi raporuna karşı itirazları doğrultusunda ATK Genel Kuruluna dosyanın tevdi ile yeniden bilirkişi raporu aldırılması yönündeki taleplerinin yerel mahkeme tarafından nazara alınmadığını, İzmir Bam 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1216 E-2019/2475 K sayılı kaldırma ilamının gereklerinin yerine getirilmediğini, davacının 2006 yılından bu yana alzheimer hastası olduğu iddiasının gerçekleri yansıtmadığını, Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 28.01.2015 tarihinde ilk defa davacıya vasi atanması gerektiğini bildirir rapor verildiğini, dava konusu taşınmazdaki ipotek tesis tarihinin 25.12.2012 tarihi olduğunu,

hastalığa ilişkin ilk reçete tarihinin 22.02.2013 tarihi olduğunu, ipotek tesis edildiği tarihte hacir altına alınmadığını, davacının suiniyetli olduğunu, kredi temininden 4 yıl sonra işbu davanın açılmasının suiniyetin göstergesi olduğunu, dava konusu taşınmazın İzmir 28. İcra Müdürlüğü'nün 2014/10820 E. sayılı dosyasından cebri icra ile 3. kişiye satıldığını, bu nedenle ipoteğin fekkine de karar verilemeyeceğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, ehliyetsizlik iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda; davacı banka ile dava dışı ... arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinin teminatı olarak davacıya ait taşınmaz üzerinde davalı banka yararına ipotek tesis edildiği, gerekİzmir Bam 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1216 E-2019/2475 K sayılı kaldırma ilamından önce ATK 4. İhtisas Kurulundan alınan raporda, gerekse kaldırma kararından sonra ATK Birinci Üst Kurulundan alınan bilirkişi raporuna göre ipoteğin tesis edildiği 25/12/2012 tarihi itibariyle davacı ...'nun TMK 9. maddesi ve 15. maddesine göre fiil ehliyetine haiz olmadığı bu sebeple yapmış olduğu hukuki işlemlerin geçersiz olduğu,

yapılan ipotek akit sözleşmesinin de geçersiz olduğunun tespit edilmesi karşısında mahkemece davanın kabulü ile ehliyetsizlik nedeniyle dava konusu taşınmaz üzerinden ipoteğin fekkine karar verildiği anlaşılmıştır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen ve birbirini destekler nitelikteki uzman bilirkişi raporlarının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.