İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1305 K.2023/1140

İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.06.2023 tarih 2023/142 E. - 2023/503 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili bankanın ... Şubesine bırakılan iki adet çekin kargo aşamasında kaybolduğunu ileri sürerek, zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davacının muhatap banka olup, davaya konu çeklerin yetkili hamili olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, müvekkili bankanın yetkili hamil olduğundan davayı açma yetkisine sahip olduğunu, bu bakımdan karardan usul ve yasaya aykırılık oluşturduğunu, davaya konu çeklerin iptal işlemlerinin sağlanması için müvekkili banka şubesine bırakıldığını ve daha sonra kargo aşamasında kaybolduğunu, çek teslim bordrolarına göre müvekkili bankanın hamil konumunda bulunduğunun sabit olduğunu, dava açma hakkının bulunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istinaf konusu etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Kıymetli Evrak İptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf incelemesi, istinafa başvuran tarafın istinaf başvuru dilekçesinde bildirdiği sebeplerle ve kamu düzeniyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre iptale ilişkin istemde bulunma hakkının iradesi dışında çek elinden çıkan hamile ait bulunduğu, çekleri düzenleyen keşidecinin bu maddelere dayalı olarak dava açma hakkının olmadığı açıktır. Somut olayda davacı davaya konu çeklerin keşidecisi değildir.

Dava dilekçesi ekinde davacı tarafça üzerinde iptal işlemi yazılan çek suretlerinin sunulduğu anlaşılmaktadır. Aynı çek suretlerinde davacının keşideci olmadığı da sabittir. Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup davacı tarafça vekil hamil konumunda eldeki dava açılmıştır.

Hamile ilişkin müracaat hakkı davacı tarafça kullanılabilecek olup, mahkemece bu hususta davacıya davaya konu çeklerin hamili olduğu hususundaki bilgi ve belgeleri sunması istenmek suretiyle ve daha sonra bu belgeler (çek teslim bordroları gibi) sunulup davacının vekil hamil olduğunun anlaşılması halinde işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, anılan hususlarda bir inceleme yapılmadan ve bu eksiklikler giderilmeden davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.