İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1452 K.2026/257

İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 08.06.2023 tarih 2022/788 E. - 2023/444 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye... . tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 27.01.2022 tarihinde davalı tarafından ZMM sigortası ile sigortalı, .... plakalı, maliki .....

ŞTİ.ve kaza anındaki sürücüsü ... sevk ve idaresindeki aracın ... ili ... ilçesi Çeşme İzmir Otoyolunda seyir halinde iken, maliki ve sürücüsü müvekkili.... olan ... plakalı araca çarptığını, kaza sonucu müvekkilin maliki olduğu araçta yüksek maddi hasar meydana geldiğini, taraflarca tanzim edilen kaza tutanağında kazanın oluş şeklinin kroki ile gösterildiğini, her ne kadar taraflara 450 kusur izafe edilmişse de kazaya tam kusuru ile sebebiyet veren sürücünün davalı sigortalı araç sürücüsü olduğunu, ... plakalı aracın,

kaza tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından “262327304” no'lu poliçe numarası ile ZMM sigortası ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış olduğunu, kaza sonrasında müvekkil tarafından davalı ZMMS sigortacısına başvuru yapıldığını ve “16181946” numaralı hasar dosyasının açıldığını, hasar dosyası kapsamında müvekkilin hasar dosyasından yazılı olarak feragat ettiğinin belirtilerek hasar bedeli ödemesi yapılmadığını, ancak müvekkil tarafından sigorta şirketine herhangi bir feragat yazısı verilmediğini, böyle bir belgenin var olduğu iddia ediliyor ise belgedeki yazı ve imzalara itiraz ettiklerini,

böyle bir belgenin sigorta şirketi tarafından mahkemeye sunulması halinde bu belge üzerinde yazı ve imza incelemesi yapılmasını da talep ettiklerini, bu durum üzerine taraflarınca 12.09.2022 tarihinde hasar bedeli ve değer kaybına ilişkin davalı ZMM sigorta şirketine KTK 97. maddesi kapsamında yazılı başvuruda bulunulduğunu, ilgil başvurularınin 13.09.2022 tarihinde PTİ-KEP sistemi üzerinden davalı sigorta şirketi tarafından okunduğunu ancak dava tarihine kadar karşı araç sigorta şirketi tarafından hasar bedeli ve değer kaybı taleplerine ilişkin ödeme yapılmadığını,

zorunlu dava şartı arabuluculuk yoluna da başvurulduğunu ancak taraflar arasında yine anlaşma sağlanamadığını, müvekkilin zararının giderilmesi için dava açma zorunluluğunun ortaya çıktığını beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, araç hasarı zararı yönünden talep konusunu belirlediğini fakat davasını yine de belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasi hukuka aykırı olduğu, bu nedeme davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaati bulunmadığından,

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca davanın esasına girmeden doğrudan ve usulen reddini talep ettiklerini, kazaya karışan .... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalısı olduğu,

müvekkil şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 50.000 00-TL olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, huzurdaki uyuşmazlıkta hasar dosyası müvekkil şirket tarafından incelendiğini sigortalı aracın en fazla yüzde 50 kusurlu olabileceği tespit edildiğini bu durumda, sigortalı aracın hiç kusurunun bulunmayabileceği değerlendirildiğinden dosya üzerinde kusur tespiti yapılmasını talep ettiklerini,

huzurdaki uyuşmazlıkta ekte dava dosyasına sunulan ekspertiz raporundaki açıklama kısmından da görüleceği üzere davacı aracı hasarlı haliyle sattığı gerekçesiyle müvekkil şirkete karşı alacaklarından feragat ettiğini yazılı olarak taraflarına bildirdiğini, davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, trafik kazasından kaynaklı olarak onarım bedeli ve değer kaybı tazminatı istemli davada kazaya karışan araçların sürücülerinin kusur durumlarının tespiti amacıyla alınan bilirkişi raporunda davacıya ait aracın sürücüsünün 2918 sayılı yasanın 52/1-b ve 56/1-a maddelerini ihlal etmek suretiyle kazanın oluşumunda etken olduğu, davalı sigorta şirketinin sigortalısı aracın sürücüsünün ise kazanın oluşumuna etki eden ihlal niteliğinde bir davranışının bulunmadığı, bu sebeple davacı tarafın tazminat istemi hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Dosyaya sunulan bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı ve hatalı olduğunu, Tramer kayıtlarında yer alan kusur dağılımı ile mahkemeye sunulan bilirkişi raporunda yer alan kusur dağılımları arasında fahiş düzeyde fark bulunduğunu, mahkemece Tramer kusur dağılımı ile bilirkişi raporu arasında oluşan çelişki giderilmeksizin karar verilmesinin hatalı olduğunu, davalının sigortalısı olan aracın sol şeritte seyrettiği ve kural ihlali nedeniyle bir miktar kusurlu olduğunun dosya kapsamıyla sabit olduğu hususları istinaf nedenli olarak ileri sürülmekle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Dava konusu trafik kazasıyla ilgili olarak kaza tespit tutanağının her iki araç sürücüsü tarafından anlaşmalı olarak düzenlendiği, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden celp edilen dava konusu trafik kazasına ilişkin oluşturulmuş Tramer kusur değerlendirmesinde kazaya karışan her iki araç için %50-%50- oranında eşit kusur verildiği, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise kazanın davacıya ait .... plaka sayılı araç sürücüsünün kural ihlaliyle meydana geldiği, davalı şirketin sigortalısı ..... plaka sayılı araç sürücüsünün ise kazanın oluşumuna etken kural ihlali bulunmadığı yönünde kanaat bildirildiği ve mahkemece raporda gösterilen kusur dağılımının hükme esas alındığı görülmüştür.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 81.maddesi uyarınca yalnızca maddi hasara yol açan trafik kazalarında tarafların kazanın oluş şekline dair anlaşarak kaza tespit tutanağını doldurmaları halinde sigorta şirketlerinin sorumlu oldukları kusur oranı Tramer nezdinde belirlenmektedir. Tramer kayıtlarına göre belirlenen kusur oranları ile mahkemece alınan bilirkişi raporunda gösterilen kusur dağılımı arasında çelişki bulunması halinde bu çelişkinin giderilmesi gerekmektedir.(Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 09/04/2025 Tarih 2025/2840 Esas 2025/5444 Karar sayılı ilamı)

Somut uyuşmazlıkta Tramer'de oluşturulan kusur dağılımı ile ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporu arasında kusur dağılımı yönünden açık bir çelişki bulunduğu ve davacı vekilinin bu hususta bilirkişi raporuna karşı süresi içerisinde itirazda bulunduğu da dikkate alınarak mahkemece üniversitelerin ilgili trafik kürsüsü öğretim üyelerinden seçilecek üç kişilik uzman bilirkişi heyeti veya Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınacak rapor ile dosyada mevcut Tramer kaydı, kaza tespit tutanağı ve kusur raporundaki tespitler de irdelenmek suretiyle tarafların olaydaki kusur oranlarının tespiti için oluşa uygun, denetime elverişli,

ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.