İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1989 K.2024/107

İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 02.11.2023 tarih 2022/903 E. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati hacze itiraz eden davalı Tasfiye Halinde S.S ... Kooperatifi vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen davacı vekili, İzmir ilinde meydana gelen depremde davacının taşınmazın bulunduğu binanın ağır hasarlı olarak tespit edildiğini, bina içindeki eşyalar ve demirbaşlar ile birlikte idarece resen yıkıldığını, davalının meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla şimdilik 48.150,00-TL maddi 50.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, alacağın tahsilini teminen borçlunun borca yeter miktarda gayrimenkul malları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiş, mahkemece dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden davalı Tasfiye Halinde S. S. ... Koop. vekili, kararın yerinde olmadığını, ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığını, belirterek; ihtiyati haciz kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece duruşma açılarak yapılan inceleme neticesinde, deprem sebebiyle davacıya ait konutun yıkılmış olduğu, zararın muhakkak suretle gerçekleştiği, gerçekleştiği tarih itibariyle alacağın muaccel olduğu, zarar kapsamında alacağın tahsil kabiliyetinin yok olması önlemek amacının bulunduğu, davacıya ait konut Kooperatif çalışmasıyla meydana getirmiş olduğundan kooperatif tüzel kişiliği ve yönetimde görev alanlarının sorumluluğunun bulunduğu belirtilerek; ihtiyati haciz kararına itirazının reddine karar verilmiştir. Karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden davalı Tasfiye Halinde S. S. ... Koop. Kooperatifi tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı Tasfiye Halinde S. S. ... Koop. Vekili, davalı kooperatifin sorumluluğunu ispatına yarayacak hiçbir delil sunulmadığını, aynı mahiyette diğer üyelerden ... ve ... tarafından açılan davalarda ihtiyati haciz talepleri şartları oluşmadığından ihtiyati haciz kararlarının kaldırılmasına karar verildiğini, diğer davalıların istinaf itirazlarının da kabul edildiğini, inşaatlarının müteahhitinin ...

Şirketi olduğunu, kooperatif aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, hem maddi hem manevi tazminat talepleri yönünden zamanaşımı süreleri geçtiğini, kooperatifin taşınmazların imar yönetmeliği esaslarına uygun şekilde yapılması hususunda üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, taşınmazın durumunu ve yapı kayıt belgesi alınma sürecini bizzat kendisi yürüten davacının kötü niyetli olarak dava açtığını, kooperatifin davacıya yönelik herhangi bir tazmin sorumluluğu bulunmadığını, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacze itiraza ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gereçeyle itirazın reddine karar verilmiştir. 1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. İhtiyati haciz, 2004 sayılı İİK'nın 257. vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, bir para alacağının zamanında ödenmesini temin etmek için, mahkeme kararı ile borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulması halidir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talepte bulunanın alacaklı olması, bu alacağın muaccel bulunması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir.

İhtiyati haciz talep tarihi itibarıyla henüz muaccel olmayan alacaklar yönünden ise İİK'nın 257/2. maddesindeki koşulların varlığı aranacaktır. Anılan madde uyarınca muaccel hale gelmiş olan ve rehinle temin edilmemiş olan alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilebilecektir. Buradaki ispat, esas davadaki gibi tam bir ispat değildir.

İİK'nın 265. maddesinde de ihtiyati hacze itiraz sebepleri tahdidi olarak belirtilmiş olup bunlar; ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkindir

3. İhtiyati haciz esasen geçici bir hukuki koruma olup, geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsüdür. Geçiçi hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmemektedir.

4. Somut olayda, dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacının davası davalı kooperatif tarafından yaptırılan taşınmazın meydana gelen depremde yıkılması nedeni ile taşınmazın yıkım tarihindeki piyasa rayiç fiyatlarına göre belirlenecek yapım bedeli, eşya bedeli, hurda - enkaz bedeli ile konuttan yoksun kalma nedeniyle ödenen kira bedeline yönelik maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, dava dosyasının bulunduğu aşama itibariyle davacının varılığını ileri sürdüğü olguların varlığının tespiti yargılamaya muhtaçtır.

Bir başka ifade ile dosyanın mevcut durumu itibariyle; davacının oluşan zararında davalı kooperatifin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve sorumlu olduğu zarar tutarı var ise miktarının ne olduğu hususlarının yargılamayı gerektirdiğinin anlaşılması karşısında, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yasanın aradığı yaklaşık ispat şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla, ihtiyati haciz kararına dair itirazın kabulü ile kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken aksi yönünde varılan hukuki kabulde isabet bulunmamaktadır.

Bu itibarla, belirtilen hususlar yönünden istinaf başvurusu yerindedir.

Bu durumda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.