İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/240 K.2025/1271

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/10/2022 tarih 2020/395 Esas 2022/964 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ..... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 02/07/2019 tarihinde, müvekkiline ait .... plaka sayılı araç ile davalı.....Şirketine ZMMS poliçesi ile davalı ..... Şirketine kasko İMMS sigortası ile sigortalı bulunan ..... plaka sayılı araçların çarpışması neticesinde müvekkiline ait araçta 167.490,84 TL hasar oluştuğunu belirterek, poliçe teminat limit ve şartları dahilinde şimdilik, 39.100,00 TL tazminatın kusurlu araç trafik sigortacısı davalı .....A.Ş.'den, 39.000,00 TL'yi aşan 100,00 TL'nin kusurlu araç İMMS sigortacısı davalı ......Şirketinden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Davacı vekili 23/08/2021 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile 167.490,41-TL hasar bedeli ve 30.000,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam 197.490,41-TL maddi tazminatın; 139.000,00-TL'sinin davalı ...... A.Ş.’den, 139.000,00- TL'yi aşan bakiye 58.490,41- TL sinin davalı ...... A.Ş.’den temerrüt tarihi olan 13.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ..... Sigorta vekili, davacı vekilince araçta 167.490,84 TL hasar meydana geldiği belirtildiğinden, dava tarihi itibariyle belirlenebilir olan alacak için belirsiz alacak davası açılamayacağını, avans faizi talebinde bulunulamayacağını, davacı tarafın müvekkili sigorta şirketine yasal süresi içinde başvuru yapmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ..... Şirketi vekili, öncelikle zararın ..... plakalı aracın ZMMS poliçesinden temin edilmesi gerektiğini, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, dava konusu olayın gerçekleşme tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, kazaya ilişkin olarak müvekkili şirkete herhangi bir başvuru yapılmadığını, zorunlu başvuru dava şartının yerine getirilmediğini, sigortalı aracın kusuru bulunmadığını, araç mahrumiyet bedelinin, aracın işletilememesinden doğan kazanç kayıpları gibi yansıma zararların Kasko Sigorta Poliçesi teminatı dışında olduğunu belirterek, davanın reddine istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ...... AŞ.nin ZMMS ve davalı .....

Sigorta şirketinin İMMS sigortacısı oldukları .... plakalı araç sürücüsü dava dışı .....'nin 02.07.2019 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki ..... plaka sayılı araca arkadan çarptığı, hüküm kurmaya elverişli kök ve 1.ek bilirkişi raporuna göre, davalılara sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davacı aracında KDV hariç 167.490,41 TL hasar meydana geldiği, %18 KDV dahil olarak ise 197.638,68 TL olduğu, kazanın hasar ile uyumlu olduğu, aracın onarımının ekonomik olduğu, davacıya ait aracın kazadan önceki hasarsız 2. el piyasa değeri ile kazadan sonraki onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki farkın 30.000,00 TL olduğu,

davalı .....sigortanın ZMMS poliçe limitinin 39.000.00 TL olduğu, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin ZMMS poliçesi ile davacı lehine araç başına 100.000,00 TL ye kadar İMMS teminatı verdiğini, davalı ......

Şirkcti tarafından da aynı araç için aynı rizikolara karşı aynı miktarda İMMS verdiğini, aynı döneme ve aynı rizikoya ilişkin iki ayrı İMMS poliçesinin yapıldığı, bu durumda birden çok sigorta halinin sözkonusu olduğundan müşterek sigorta hükümlerinin uygulanması gerektiğinden her iki poliçenin teminat limiti 100.000 TL yönünden ZMMS poliçe limitini aşan kısımdan İMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketlerinin yarı yarıya sorumlu olacakları,

TTK m.1485 ve 1466/1 hükümleri gereği müşterek sigorta hükümlerine göre her iki davalının ZMMS limitini aşan 197.490,41-39.000,00 TL=158.490,41 TL tutarındaki davacı zararından poliçelerdeki teminat limitleri dahilinde eşit olarak 79.245,20'şer TL ile davacıya karşı sorumlu olacaklarından davalı ...... Sigorta'nın 39.000,00 TL ZMMS + 79.245,20 TL İMMS=118.245,20 TL ile davalı......

Sigorta ise 79.245,20 TL ile sorumlu olacağından davacının davalı......A.Ş aleyhine açtığı davasının kısmen kabulü ile 118.245,20 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 13.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; davacının davalı .....

A.Ş aleyhine açtığı davasının kabulü ile, taleple bağlı kalınarak 58.490,41 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 21.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; davacı tarafından ekspertiz ücretine ilişkin talepte bulunulmuş ise de davacı tarafça dosyaya ekspertiz ücretine ilişkin fatura ve belge sunulmadığından ekpertiz ücreti isteğinin yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, mahkemece her iki sigorta poliçesinin aynı gün, aynı süre için düzenlendiği ve her iki sigortacının da üstlendiği risk aynı olduğu için müşterek sigorta hükümlerinin uygulanması gerektiğine hükmedilmiş ise de, somut olayda müşterek sigortadan söz edilemeyeceğini, kazaya kusuru ile sebebiyet veren ..... plakalı aracın davalı .... sigorta A.Ş. tarafından ... Karayolları ZMMS poliçesi ile, davalı .... A.Ş. tarafından ise .....

Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının mevcut zararından, ..... Sigorta A.Ş. 'nin ZMMS kapsamında teminat altına alınan 139.000,00-TL'sinden, artan kısım için ise İMM sigortacısı olarak ....

Şirketi'nin sorumluluğu bulunduğunu, davalı sigorta şirketlerinin her ikisinin de İMMS teminatı verdiğinden her iki sigortacının da zarar görene karşı diğer sözleşmelerden bağımsız olarak sorumlu olduğundan zarar gören kişinin, zararını dilediği sigorta şirketinden talep edebileceğini, davacının her iki sigorta poliçesinin aynı gün yapıldığını bilemeyeceğini, hasar bedeli KDV dahil 197.638,68 TL olup, 30.000 TL değer kaybı zararı meydana geldiğini,

bu miktarların öncelikle ....Karayolları Zorunlu Trafik Sigortacısı olan ......Sigorta A.Ş.'den tahsili sonrasında ise İMMS sigortacısı olan .....A.Ş.'den tahsili gerekirken yerel mahkemece hatalı şekilde müşterek sigorta hükümleri uygulandığını, avans faiz taleplerine karşın, yasal faize hükmedilmiş ise de taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK’da düzenlenen sigorta hukukundan kaynaklandığından bunun TTK m.3,4 gereği mutlak ticari işlerden sayılması gerektiğini belirtmiştir.

GEREKÇE

Dava, çift taraflı trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluştuğu iddia edilen hasar ve değer kaybı bedelinin ZMMS ve İMMS poliçeleri kapsamında tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. )

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. (Yargıtay 17.HD'sinin 2019/1797 E-2020/8207 K sayılı kararı)

Somut olayda, TTK'nun 1466.

Maddesi uyarınca aynı menfaatin birden çok sigortacı tarafından aynı zamanda, aynı süre için ve aynı rizikolara karşı sigortalanması nedeniyle müşterek sigorta hükümlerinin uygulanması gerektiği, bu itibarla TTK'nun 1485 ve 1466/1 maddesi hükümleri gereğince davalıların her birinin yalnızca kendi sigorta sözleşmesi uyarınca ödemekle yükümlü olduğu miktardan sorumlu olacağı dikkate alındığında, mahkemece davacının ZMMS limitini aşan zararından davalı sigorta şirketlerinin kendi sorumluluk oranları uyarınca hasardan sorumlu tutulmasında isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Zira müşterek sigortada zarar gören zararın tamamını aynı sigortacıdan talep edemez, sigorta şirketi yalnızca kendi üzerine düşen hasar bedelinden sorumludur.

Buna göre davalı sigorta şirketlerince davacının ZMMS limitlerini aşan hasar bakımından İMMS teminatı verilmiş olması nedeniyle her iki sigortacının da zarar görene karşı diğer sözleşmelerden bağımsız olarak sorumlu tutulması gerektiği yönündeki davacı vekilinin istinaf itirazının yerinde olmadığı, diğer taraftan dava dilekçesinde davacı vekilince sunulan değer arttırım dilekçesinde davacının aracında meydana gelen hasar bedelinin 167.490,41 TL olduğu belirtildiğinden, hasar bedelinin KDV dahil 197.638,68 TL olarak hesaplanması gerektiği yönündeki istinaf itirazının da yerinde olmadığı değerlendirilerek,

HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.