İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/258 K.2023/581

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 29.11.2022 gün ve 2022/643 E. 2022/1128 K. sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 03.04.2022 tarihinde davacıya ait ve davalı sigorta şirketinin kasko sigortası ile sigortalı olan ... plakalı aracın tek taraflı kaza ile hasar gördüğünü, hasarın giderimi için sigorta şirketine başvurulduğu, 244.050-TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin zararı karşılamadığını, bakiye hasar bedelinin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, yetki itirazında bulunarak İstanbul Çağlayan Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, sigorta şirketinin ödeme yaptığını, sorumluluğunun sona erdiğini, sigortacılık kanununun 22/17 mdsine göre eksperler tarafından düzenlenen raporun delil niteliğinde olduğunu, sigorta şirketinin temerrüdünün oluşmadığını, yasal faiz uygulanması gerektiğini, KDV istenemeyeceğini belirterek davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı davalı sigorta şirketine kasko sigorta şirketi ile sigortalı olan aracın tek taraflı kaza sonucunda hasar gördüğünü, ödenmeyen bakiye hasar bedelinin tahsilini talep ettiği, davalı sigorta şirketinin merkez adresinin Esendere - Şişli /İstanbul olduğu, kazanın Bursa ili Nilüfer ilçesinde meydana geldiği, HMK 6. Maddesi ve 15. Maddesine göre davanın davalının iş yeri merkezi veya kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde açılması gerektiği, yetki yönünden 2918 sayılı yasanın 110. Maddesinin davada uygulama yerinin olmadığı, davaya bakmaya mahkememizin yetkili olmadığı, yetki itirazına göre İstanbul Çağlayan Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkili olduğundan davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, davada mal sigortası olan kasko sigortasından kaynaklı tazminat alacağı isteminde bulunduklarını, HMK 15.maddesinde kesin yetki öngörülmediğini, istek halinde HMK 15.maddesine göre davanın rizikonun gerçekleştiği yer mahkemesinde açılabileceği gibi, HMK'nın 6.maddesine göre davalı sigortacının yerleşim yerinde de açılabileceği, nitekim Kasko Sigortası Genel Şartları C.8.maddesinde kasko sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar nedeniyle sigortacı aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkemenin,

sigorta şirketi merkezinin veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acentenin ikametgahının bulunduğu veya rizikonun gerçekleştiği yer olduğu, sigortacı tarafından açılacak davalarda ise davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesinde davanın açılacağının belirtilerek HMK 15 ve 6.maddelerinde paralel düzenlemenin bulunduğunu, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin içtihatında bölge müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesinin yetkisinin de kabul edilmesi gerektiğinin belirtildiğini, sigorta poliçesinin İzmir'de düzenlendiğini,

davalı sigorta şirketinin bölge müdürlüğünün Konak/İzmir adresinde bulunduğunun bütün olarak değerlendirildiğinde yetkili mahkemenin İzmir mahkemeleri olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesine dayalı olarak maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Dava konusu ... plakalı çekici cinsindeki aracın kullanım amacının yük nakli - ticari vasıfta olduğu, dosyaya sunulan araç ruhsat bilgilerinden anlaşılmıştır.

6100 Sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6/1. maddesinde, genel yetkili mahkemenin davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, 7. maddesinde; davalı birden fazla ise davanın, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği, ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılacağı, birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı,

deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkemenin, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı vereceği, aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu, diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde ise;

motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği düzenlenmiştir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları C.8. maddesinde kasko sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar nedeniyle sigortacı aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, sigorta şirketi merkezinin veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acentenin ikametgâhının bulunduğu veya rizikonun gerçekleştiği yerde, sigortacı tarafından açılacak davalarda ise davalının ikametgahının bulunduğu yerde ticaret davalarına bakmakla görevli mahkemenin yetkili olduğu anlaşılmaktadır. Poliçede sigorta acentesinin adresi Konak/İzmir olmakla yetkili mahkemede dava açılmış olup, davacının istinaf istemi yerindedir.

Bu durumda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-3 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.