İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/457 K.2025/1430

İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29.12.2022 tarih 2021/997 E. 2022/1019 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 06.09.2020 tarihinde davacının eşi ...’in sevk ve idaresindeki maliki ... olan ve davalı şirket nezdinde ZMMS poliçesiyle sigortalanan ... plakalı aracın, ...’in kullandığı ... plakalı araç ile çarpışması sonucu müvekkilinin eşi ...'in hayatını kaybettiğini, geriye müvekkili ile müteveffanın anne ve babasının kaldığını, davacının müteveffanın 2/4 paylı mirasçısı olup, ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtığını, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacıya yansıtılamayacağını,

dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmasının desteğinden yoksun kalan davacıyı etkilemeyeceğini belirterek destekten yoksun kalma tazminatı olarak HMK Madde 107 gereğince şimdilik 1.000,00-TL’nin davalıdan tahsilini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde ZMMS poliçesiyle sigortalandığını, sürücünün kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin poliçe kapsamı dışında olması nedeniyle başvurunun reddi gerektiğini, kazanın 06.09.2020’de gerçekleştiği, poliçe tanzim tarihinin 03.11.2019 olduğu, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMMS Genel Şartlarının A-6 maddesinin d bendi ile destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat dışı bırakıldığını, dolayısıyla her durumda sürücünün kendi kusuruna denk gelen zararların poliçe teminatı kapsamı dışında olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, kazanın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlu Sigortası Genel Şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra 06/09/2020 tarihinde meydana geldiğini, bu nedenle dava konusu trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı talebinin değerlendirilmesinde bu genel şartların uygulanması gerektiğini, genel şartlar uyarınca destek şahsının kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin ZMMS poliçe teminatı dışında kaldığını, davacının desteğinin dava konusu kazada asli ve tam kusurlu olduğu, bu nedenle desteğin sürücüsü olduğu aracın ZMM sigortacısının poliçe kapsamında genel şartlar gereğince destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, mahkemenin davanın reddi sebebi olarak gösterdiği Trafik sigortası Genel şartları A.6 d maddesinin, kaza tarihi olan 06.09.2020 tarihi itibariyle yürürlükte olmadığını, 26.04.2016 tarihinde yayımlanan, 14.04.2016 tarih, 6704 sayılı torba kanun ile Karayolları Trafik Kanunu’nda değişiklik yapılarak 92. maddenin 1. fıkrasına i bendi eklendiğini, 06.09.2020 tarihinde dava konusu trafik kazasının meydana geldiğini, 17.07.2020 tarihli 2019/40 E. 2020/40 K. sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile işbu maddenin iptal edildiğini, 09.06.2021 tarihli,

7327 sayılı kanun ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 92. maddesinin 1. fıkrasına j bendi eklendiğini, Anayasa Mahkemesi kararının işbu dava yönünden bağlayıcı olduğunu, kanunların geriye yürümezliği ilkesiyle müvekkilinin kazanılmış hakları gereğince Karayolları Trafik Kanunu’nun 92. maddesinin 1. fıkrasının iptal edilen i ve sonradan eklenen j bentlerinin de uygulanmaması gerektiğini, istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle desteğini yitiren davacının destekten yoksun kalma tazminatının ZMMS poliçesi kapsamında tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu’nun 1425. maddesine göre sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir. Yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yeni genel şartların C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların, yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır. (Yargıtay 17.HD'sinin 13.11.2019 tarih 2017/3274 E, 2019/10556 K sayılı kararı).

Somut olayda, davacı eş sigortalı araç sürücüsü olan desteklerinin sevk ve idaresindeki araçla çift taraflı olarak yaptığı trafik kazasında ölmesi sonucu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuştur. Kazanın desteğin tam kusuruyla 06.09.2020 tarihinde gerçekleştiği hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Dava konusu poliçenin teminat başlangıç ve bitiş tarihleri 03.11.2019- 03.11.2020 tarihleri olup, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamı ise 01.06.2015 tarihinde, yani poliçenin teminat başlangıç tarihi olan 03.11.2019 tarihinden önce yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre belirlenecektir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine ve A.5. maddesinin (ç) bendine göre ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla oluşan destek zararları, destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı kapsamındadır. Bunun sonucu olarak, sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için, motorlu aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin mutlaka üçüncü bir kişi olması gerekir.

Dava konusu olayda ise işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu sürücü murisin üçüncü kişi olarak kabulü mümkün değildir.

Yine Genel Şartların A.6. maddesi (d) bendine göre destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat kapsamı dışında tutulması nedeniyle, somut olayda %100 kusuru ile kendi ölümüne neden olan sürücü murisin tam kusuruna isabet eden destek tazminatı sigorta teminatı kapsamında kapsamamaktadır.

Davacı vekili 6704 saylı yasa ile değişik KTK'nın 92/g maddesinin poliçenin tanzim tarihinden sonra yürürlüğe girdiği için müvekkili hakkında uygulanmayacağını istinaf nedeni olarak ileri sürmekte ise de yukarıda yazılı Yargıtay kararından da anlaşılacağı üzere kanundan önce yürürlüğe giren genel şartlardaki düzenleme yeterli görülmüş, genel şartların kanun değişikliğini beklemeden uygulanacağı benimsenmiş olmakla Dairemizce de bu görüşe iştirak edilerek davacı vekilinin bu yöndeki istinaf istemleri yerinde görülmemiştir.

Aynı Yargıtay kararında yeni genel şartların uygulanmasının KTK'nın 95. maddesine aykırılık teşkil etmediği açıklanmakla Dairemizce de bu görüş benimsenerek davacılar vekilinin bu kapsamdaki istinaf itirazı da reddedilmiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.