İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/830 K.2025/1770

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 16/06/2022 gün ve 2022/11 Esas - 2022/520 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 2021 yılının Nisan ayında sosyal medya üzerinden gördüğü "İcralık Emekliye Acil Kredi" ilanında gördüğü cep telefon numaralarından dava dışı ... ve ... isimli kişiler ile iletişime geçtiğini, bu kişilerce ödünç para verme vaadiyle kandırıldığını, akabinde takibe konu 45.000,00 TL bedelli 10.02.2021 keşide ve 10.03.2021 vade tarihli bononun, karşılığında bir bedel alınmamış olmasına rağmen davacıya iradesi sakatlatılarak imzalatıldığını, İzmir 28. İcra Dairesi'nin 2021/4198 E. numaralı dosyasında kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığını, icra dosyası alacaklısını tanımadığını,

davacının ödeme emrini tebliğ aldıktan sonra kendisini ödünç para verme vaadiyle kandıran ... ve ... isimli kişilerin hileli davranışları ile iradesi sakatlanarak başkaca geçim kaynağı olmamasına rağmen 21.05.2021 tarihinde icra müdürlüğüne gidip emekli maaşının tamamının haczedilmesi yönünde yazılı muvafakat verdiğini, İzmir 10. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/663 E. sayılı dosyasında açılan emekli maaşı muvafakatinin geri alınması taleplerinin genel mahkemelerin görevli olduğu gerekçesiyle reddedildiğini iddia ederek,

taraflar arasında mevcut ve geçerli bir borç ilişkisinin bulunmadığının, bononun irade sakatlığı neticesinde imzalatıldığının ve müvekkilinin İzmir 28. İcra Dairesi'nin 2021/4198 nolu dosyasında borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, İzmir 28. İcra Dairesinin 2021/4198 Esas sayılı dosyasında alacaklının davalı ..., borçlunun davacı ... olduğu, asıl alacak tutarının 45.000,00-TL olduğu, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/124689 soruşturma numaralı doyasında şikayetçinin davacı ..., şüphelilerin ise davalı ... ile dava dışı ... ..ve ... isimli isimli şahıslar olduğu, resmi evrakta sahtecilik ve tefecilik suçları açısından kamu adına ayrı ayrı kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği; davacının ödünç para verme vaadiyle kandırıldığı,

davalı ...'nin davacıyı kandırdıkları iddia edilen kişiler ile bağlantısı, dava konusu senedin dolandırıcılık fiili kapsamında davacıdan temin edildiği, taraflar arasında herhangi bir tanışıklık ve hukuki ilişki bulunmadığı hususlarının hiçbirinin usul ve yasaya uygun deliller vasıtasıyla ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, takibe esas bononun tanzim edilme, icra takibine geçilme, savcılık şikayetlerine dair olay örgüsünün, dava dilekçesine ekler eklenmek ve somutlaştırılmak suretiyle arz edildiğini, taraflar arasında hiçbir tanışıklık dahi olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, delil ikame yükünün davalı üzerinde olduğunu, soruşturma dosyalarının tam kapsamlı incelenmediğini, icra dosya alacaklısı ve bağlantılı kişilerin alacaklı olarak göründüğü dosyalarla ilgili olarak çok sayıda tefecilik şikayetinin bulunduğunu,

davacının internet üzerinden iletişime geçtiği ve bu bonuyu kendisine imzalatan kimseler başkaca insanlar olmakla birlikte söz konusu icra dosyasının alacaklısı bulunan davalı ... ile bir tanışıklığının bulunmadığını, senedin kendisine nasıl ulaştığını da bilmediğini, yemin deliline dayanmaları nedeniyle yargılamanın son safhasında kendilerine yemin delilin hatırlatılması ve davalıya yemin teklifine dair şerhli davetiye çıkatılması,

icabet etmemesi üzerine hangi duruma göre karar verileceğinin bildirilmesi ve yemin deliline ilişkin hukuki prosedürün yerine getirilmesi gerektiğini, senet bedelinin müvekkiline hiçbir zaman verilmediğini, davalının da senet bedelini belirtilen tarihte verme ekonomik gücünün bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, ilk derece mahkemesince müvekkili yararına vekalet ücretine ve alacağını geç almış almasından dolayı uğradığı zarara karşılık %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmemesinin hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, bonoya dayalı takip dosyası kapsamında menfi tespit istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Toplanan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; yerleşik uygulamada belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede, dava bedelsizlik ve senedin irade sakatlığı ile verildiği iddiasına dayanan menfi tespit istemine ilişkin olup, kambiyo senedi uyarınca açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı borçlu üzerindedir. Senede karşı ileri sürülen her türlü iddia ve def'inin yazılı delille kanıtlanması zorunlu olup ispat külfeti üzerinde bulunan davacının senede karşı ileri sürdüğü bedelsizlik ve senedin irade sakatlığı sonucu düzenlendiği iddiasının da ancak yazılı delille ispatlanması gerekir.

İlk derece mahkemesince, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/124689 soruşturma numaralı doyasında davalı hakkında resmi evrakta sahtecilik ve tefecilik suçları açısından kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararı verildiği, davacının ödünç para verme vaadiyle kandırıldığı, dava konusu senedin dolandırıcılık fiili kapsamında davacıdan temin edildiği,

taraflar arasında herhangi bir tanışıklık ve hukuki ilişki bulunmadığı hususlarının usul ve yasaya uygun delillerle kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, ispat yükü üzerinde bulunan davacı delil listesinde açıkça yemin deliline dayanmış olup, ilk derece mahkemesince davacıya yemin teklif hakkı hatırlatılarak oluşacak sonuç çerçevesinde usulü kazanılmış haklar da gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davacı vekilinin istinaf sebebi yerindedir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.