İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1158 K.2024/2234

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 03.04.2024 tarih 2022/731 E. 2024/198 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar ... A.Ş. ile ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı ... vekili, 24.12.2015 tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk poliçesiyle sigortalı araç sürücüsü dava dışı ..., aşırı süratli ve alkollü olarak neden olduğu kazada müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, müvekkilinin geçici ve kalıcı maluliyetinin tespiti gerektiğini ileri sürerek,100,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı sigorta şirketinden kusuru oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, talep artırım dilekçesiyle toplam talebini 263.821,46 TL'ye yükseltmiştir.

BİRLEŞEN DAVA ( Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/409 E): Davacı ... vekili, 24.12.2015 tarihinde asıl davada davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk poliçesiyle sigortalı araç sürücüsü dava dışı ..., aşırı süratli ve alkollü olarak davalı ...

Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk poliçesiyle sigortalı olup yol kenarında park halindeki araca çarpması nedeniyle yolcu olan müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, davadan önce davalı sigorta şirketine başvurulmuş ise de davalı tarafından yasal süre içerisinde talebine cevap verilmediğini ileri sürerek, 100,00 TL geçici, 100,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı sigorta şirketinden kusuru oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, talep artırımı dilekçesiyle toplam talebini 72.744,88 TL'ye yükseltmiştir.

BİRLEŞTİRİLEN DAVA (Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/493 E) : Davacı ... vekili, 24.12.2015 tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk poliçesiyle sigortalı araç, dava dışı ...'nın kullanımındayken sürücünün aşırı süratli ve alkollü olmasının etkisiyle gerçekleşen kazada yolcu olan müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, müvekkilinin geçici ve kalıcı maluliyet zararı oluştuğunu, davalı sigortaya yapılan başvurudan sonuç alınamadığını ileri sürerek, 100,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden kusuru oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, talep artırım dilekçesiyle toplam talebini 169.735,01 TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, kusur ve maluliyet oranlarının belirlenmesi gerektiğini, hatır indirimi yapılması gerektiğini, emniyet kemeri takılmamasının müterafik kusur oluşturacağını, alkollü sürücünün aracına binilmesi nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması icap ettiğini, kazada birden çok kişinin yaralanması ve vefat etmesinin proporsion hesabını gerektirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, dava açmadan önce eksik evrakların tamamlanması istenmiş ise de yerine getirilmediğini, KTK 97. maddesi uyarınca dava şartının bulunmadığını, sigortalının kusurunun ispatlanması, hatır indiriminin uygulanması gerektiğini, maluliyet raporunun ATK tarafından alınması icap ettiğini, gecici iş göremezlik tazminatının teminat dışı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

KALDIRMA KARARINDAN ÖNCEKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS ile sigortalanan otomobil sürücüsü ...'nın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52.maddesinde belirtilen hız kuralları ile diğer kurallara aykırı araç kullanması neticesinde meydana gelen olayda %85, davalı ...

Sigorta A.Ş.tarafından ZMMS ile sigortalanan çekiciye bağlı yarı römorkun sürücüsü ...'ün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 59.maddesinde belirtilen park etme ve duraklama hallerinde gerekli tedbirleri alma zorunluluğuna ilişkin önlemleri almaması ile kazanın oluşumunda %15 oranında kusurlu olduğu, kaza nedeniyle davacı ...'nun meslekte kazanma gücündeki azalmasının % 44, tıbbi iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 6 ay, davacı ...'ın meslekte kazanma gücündeki azalmasının % 28, tıbbi iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 6 ay olarak tespit edildiği,

davacı ...'in isteyebileceği toplam 484.695,93 TL geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatından davalı ... Sigorta A.Ş'nın % 85 kusur durumuna göre sorumluluğunun 411.991,54 TL'ye denk geldiği, araç sürücüsünün alkollü olup davacının alkollü sürücünün aracına binmiş olması nedeniyle % 20, ayrıca hatır taşıması nedeniyle % 20 daha indirim yapılmasıyla davalı ... Sigorta A.Ş'nin 263.674,59 TL'den sorumlu tutulması gerektiği, davalı ...

Sigortanın ise % 15 oranında kusura denk gelen 72.704,38 TL sorumluluğu bulunduğu, davacı ...'ın ise isteyebileceği toplam 312.104,82 TL geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, davalı ...

Sigorta A.Ş'nin sürücünün % 85 oranındaki kusuruna göre 265.289,00 TL'den sorumlu tutulabileceği, ancak davacının alkollü sürücünün aracına binilmesi nedeniyle % 20 müterafik kusur, hatır taşıması nedeniyle de % 20 indirim yapılmasıyla bakiye 169.785,01 TL isteyebileceği gerekçesiyle, davacı ... için 263.674,59 TL kalıcı ve geçici işgöremezlik tazminatının 14.07.2016 temerrüt tarihinden itibaren yasal faiziyle davalı ...

Sigorta A.Ş'den, 72.704,38 TL kalıcı ve geçici iş göremezlik tazminatının 18.05.2017 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsiline, birleşen 2016/493E sayılı dava yönünden ise 169.785,01 TL kalıcı ve geçici iş göremezlik tazminatının 14.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsiline karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf yoluna başvurulmuştur.

DAİREMİZİN 28/11/2022 TARİH VE 2019/2918 E. 2022/1747 K. SAYILI KALDIRMA KARARI ÖZETİ : Asıl ve birleşen davada davacılar yolcu olarak bulunduğu davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalı araç ile davalı ...

Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalı araç arasında gerçekleşen kazada yaralandığını ileri sürerek, geçici iş göremezlik ve kalıcı iş göremezlik tazminatı isteminde bulunduğu, asıl ve birleşen dava tarihleri itibariyle 2918 sayılı KTK'nın 97.maddesinde yapılan değişiklik yürürlükte olmasına rağmen mahkemece sigorta şirketine başvuruya ilişkin dava şartı yönünden bir inceleme yapılmadan davanın esası hakkında hüküm kurulduğu,

mahkemece tek bir trafikçi bilirkişiden alınan kusur raporuna göre hüküm kuruluğu, maluliyetin kaza tarihinde yürülükte olan yönetmelik hükümlerine göre belirlenmesi gerektiği, davacıların bakiye ömür süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi ve işleyecek (bilinmeyen) devre hesaplamasında her yıl için gelirin % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi esasına dayanan progresif rant yöntemi kullanılmasıyla hazırlanacak aktüerya ek raporu alınması gerektiği,

hatır indirimi zarar görenin yolcu olarak bulunduğu araç yönünde uygulanması gerekli ise de allkollü sürücünün aracına binilmesiyle ilgili müterafik kusurun her iki araç yönünden uygulanması gerektiği halde, mahkemece karşı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan ...

Sigorta A.Ş. yönünden müterafik kusur indirimi yapılmadığı, açıklanan ilkeler doğrultusunda deliller toplanıp, bilirkişi raporu alınarak oluşacak sonuca göre usuli kazanılmış haklar da gözetilerek karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

KALDIRMA KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Davacılar vekiline, KTK'nun 97. Maddesinde yer alan sigorta şirketine başvuru dava şartını yerine getirip getirmedikleri hususunda süre verildiği, maluliyet ve iş göremezlik ve aktüerya raporalrı alındığı, kaldırma kararı öncesinde verilmiş olan kararın davacılar tarafından istinafa konu edilmediği, söz konusu karar ile hüküm altına alınan tutarlar ve yapılan hesaplamalarda esas alınan mali veriler, davalılar yönünden usuli kazanılmış hak oluşturduğu,

doğru yönetmelik ve doğru hesaplama yöntemi ile davacıların maluliyet oranları ve tarafların kusur oranları tespit edilerek kaldırma kararında belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde davacıların zararları hesaplandığı, ilk karar davalıların istinafı üzerine davalıların yararına kaldırılmış olmakla kaldırma ilamı ile birlikte davalılar yararına kazanılmış hak doğduğu,

davacıların talep edebilecekleri tutarlara kaldırma kararında belirtildiği üzere % 20 hatır taşıması ve %20 mütefarik kusur indirimi yapıldığında ... yönünden 4.957,35-TL geçici, 264.961,74-TL kalıcı, ... yönünden 4.957,35-TL geçici, 259.461,70-TL kalı iş görmezlik zararı oluştuğu, birleşen dosyada davacı ... yönünden davalı ... (...) Sigorta Anonim Şirketi' ne karşı açıla davadan feragat edildiği, davacı ... tarafından açılan birleşen dosya yönünden ise davalı ...

Sigorta A.Ş. Tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusursuz olduğunun tespit edildiği, davacının davalılardan kusurları oranında talepte bulunduğu, belirtilerek.

2016/492 E. sayılı asıl dosyası ve birleşen 2017/409 E., 2017/464 K.sayılı dosyası ile davacı ... tarafından açılan davaların kısmen kabulü ile 263.821,46-TL kalıcı ve geçici maluliyet tazminatının temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... ( ... ) Sigorta A.Ş.'den tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, ...

Sigorta A.Ş. yönünden açılan davanın reddine, birleşen mahkememizin 2016/493 E. 2016/433 K. sayılı dosya ile davacı ... tarafından açılan davanın feragat nedeniyle reddine, karar verilmiştir.

Karara karşı davalılar ... Sigorta A.Ş. ile davacı ... tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... vekili, kaldırma kararından önceki karara karşı davalı tarafça istinaf başvurusunda bulunulması üzerine istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi sunulduğunu, davalı lehine usuli kazanılmış hak doğmayacağını, üsulünce alınmış kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya raporunun varlığından söz edilemeyeceği halde mahkemece bu raporların hükme esas alındığını, asgari ücretin kamu düzenine ilişkin olduğunu, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... ( ... ) Sigorta vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, maluliyet raporunun ATK tarafından düzenlenmediğini, hesaplamaya konu edilen geçici iş göremezlik tazminatı talebi teminat dışı olduğunu, olay sebebiyle elde edilen kazanımların tazminat tutarından indirilmesi ile haksız eylem sonucu gerçekleşen gerçek zararın belirlenmesi ve ona göre tazminata hükmedilmesi gerektiğini hesaplamanın TRH hesabına ve % 1.8 teknik faiz kullanılarak yapılmadığını, sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen kusur oranının tarafımızca kabul edilemeyeğini, KTT ile ATK arasında çelişki bulunduğunu, yetkili merci tarafından kusur durumunun gerçek değerinin belirlenebilmesi için yeniden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava, ZMMS poliçesi kapsamında trafik kazası nedeni ile tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle asıl ve birleşen 2017/409 E. sayılı dosyasının kısmen kabulü ile fazlaya ilişkin talebin reddine, ... Sigorta A.Ş. yönünden açılan davanın reddine, birleşen 2016/493 E. sayılı dosyanın ... tarafından açılan davanın feragat nedeniyle reddine, karar verilmiştir. 1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. Toplan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; kaldırma kararında belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede ilk derece mahkemesince hükme esas alınan kusur, maluliyet ve aktüerya bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, asıl ve birleşen davada davacı ...'nun uğradığı cismani zarar nedeniyle sürekli ve geçici iş gücü kaybı zararına hak kazanmasına, maluliyetin olay tarihinde geçerli olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilmesine, iş görmezlik tazminatının TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak hesaplanmasına,

davacının gelirinin soysal ve ekonomik durumuna uygun düşecek şekilde saptanmasına, kusur ve iş gücü kaybı zararın yerleşik ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde dosya kapsamına uygun olarak tespit edilmesine, trafik kazasından kaynaklı geçici ve sürekli iş görmezlik zararı bakımından işletenler ile ZMMS poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinin de sorumluluğunun bulunmasına, hatır taşımasının varlığı nedeniyle yerleşik uygulama doğrultusunda tazminattan indiririm yapılmasına,

araç sürücüsünün alkollü olduğunu bilindiği halde araca kendi isteğiyle binilmesi nedeniyle belirlenen tazminattan yerleşik uygulama doğrultusunda müterafik kusur nedeniyle indirim yapılmasına, kaldırma kararı öncesindeki karar davacı tarafından istinaf edilmediği gibi ilk kararın tazminat hesabına esas alınan gelirin hatalı olduğu gerekçesiyle kaldırılması da söz konusu olmaması nedeniyle davacı yönünden davalılar yararına usuli kazanılmış hak oluşmasına (Yargıtay 4 HD'nin 08.06.2023 tarih ve 2021/26424 E. 2023/7685 K.),

karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmamasına (Yargıtay 4 HD'nin 25.04.2024 tarih ve 2021/ 2024/1480 E. 2024/3791 K.) maddi tazminat yönünden davalıların sorumluluğunun talebe uygun şekilde kusura göre belirlenmesine, maddi tazminatın poliçe limiti dahilinde hüküm altına alınmasına, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketi tarafından ispat edilememiş olmasına,

davalı tarafından cevap dilekçesi ile süresinde usulüne uygun zamanaşımı definde bulunamadığı gibi dava ve ıslah tarihi itibariyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 109/2.maddesi delaleti ile 5237 sayılı TCK'da öngörülen uzamış zamanaşımı süresinin de henüz dolmamasına, tazminatın tamamına davalının sıfatına uygun şekilde belirlenenen temerrüt tarihinden faiz yürütülmesine, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine,

hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazları yerinde değildir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranların dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.